Μαρία Χασάπη. Συμβαινει τώρα στο ΜoΜΑ!

Mόλις 15 δευτερόλεπτα είναι αρκετά για να κατέβει κάποιος με χαλαρό ρυθμό τη σκάλα που οδηγεί από το αίθριο του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης στο ισόγειο. Η Μαρία Χασάπη πάλι χρειάζεται σχεδόν μία ολόκληρη ώρα για να τα καταφέρει, καθώς γλιστράει σκαλί σκαλί, άλλοτε καθιστή, άλλοτε πεσμένη ανάσκελα κι άλλοτε μπρούμυτα. Ορισμένοι από τους επισκέπτες την προσπερνούν σαν να μην υπάρχει κι άλλοι κοντοστέκονται και την παρατηρούν προσπαθώντας να καταλάβουν αν κοιμάται ή αν έχει γλιστρήσει. Μόλις φτάσει στο τέλος της σκάλας, σηκώνεται και φεύγει, για να επιστρέψει την επομένη.

«Συνήθως ανεβοκατεβαίνουμε μια σκάλα με σκοπό να πάμε κάπου. Δεν μένουμε εκεί. Είναι ένα σημείο μετάβασης, όχι ένας χώρος όπου παρουσιάζονται έργα» εξηγούσε πρόσφατα η κυπριακής καταγωγής χορογράφος και εικαστικός Μαρία Χασάπη σχετικά με τον λόγο για τον οποίο επέλεξε να παρουσιάσει τη «ζωντανή εγκατάστασή» της υπό τον τίτλο «Plastic» στη σκάλα με τη συμμετοχή 17 καλλιτεχνών, που έχει ήδη παρουσιαστεί στο Λος Αντζελες και το Αμστερνταμ πριν φιλοξενηθεί για έναν μήνα (έως τις 20 Μαρτίου) στο μουσείο με τα τρία εκατ. επισκέπτες ετησίως, γεγονός που το 2014 του έδωσε τη 15η θέση στην παγκόσμια κατάταξη των μουσείων βάσει προσέλευσης κοινού.

«Οι θεατές πραγματικά δεν ξέρουν πώς να αντιδράσουν. Οταν παρουσιάστηκε το “Plastic” στο Λος Αντζελες και στο Αμστερνταμ, σχεδόν καθημερινά κάποιος καλούσε τις πρώτες βοήθειες. Μερικές φορές ορισμένοι από τους θεατές γονατίζουν στο πλευρό μας και προσεύχονται. Μια φορά, επειδή ένας ηλικιωμένος κύριος επέμενε, αισθάνθηκα την ανάγκη να αντιδράσω για να τον καθησυχάσω και του χαμογέλασα» εξηγεί η καλλιτέχνις, με της οποίας το έργο το ελληνικό κοινό ήρθε πρόσφατα σε επαφή καθώς ήταν μία από τους έξι υποψηφίους για το βραβείο ΔΕΣΤΕ προ(σ)καλώντας τους θεατές να ακολουθήσουν μια χορογραφία υπό τις οδηγίες της, ενώ αίσθηση είχε προκαλέσει και το ρεαλιστικό γλυπτό της – μια πεσμένη κοπέλα σε μια διόλου βολική στάση – στον χώρο υποδοχής.

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΚΡΙΤΙΚΕΣ. Χωράει όμως ο χορός σε ένα μουσείο; «Το “Plastic” δεν προσποιείται κάτι τέτοιο. Μπορείς με άνεση να δεις το έργο από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες, για όσο χρόνο θέλεις» γράφουν στην κριτική που αφιέρωσαν στη 43χρονη Μαρία Χασάπη oι «Νιου Γιορκ Τάιμς», επισημαίνοντας ότι τις Κυριακές – μέρα αυξημένης προσέλευσης στο MoMA – υπάρχει φύλακας ο οποίος ελέγχει την κίνηση στις σκάλες και προειδοποιεί τους μη ενημερωμένους να παραμείνουν στη μία πλευρά της σκάλας για να μην ενοχλήσουν τον περφόρμερ.

Τι είναι τελικά αυτό που κάνει η Μαρία Χασάπη, η οποία έχει εκπροσωπήσει την Κύπρο στην Μπιενάλε της Βενετίας (2013), και έχει τιμηθεί με το βραβείο Herb Alpert Award (2015) και το Προεδρικό Βραβείο Παραστατικών Τεχνών Πολιτιστικού του Κάτω Μανχάταν (2012);

«Με τα χρόνια ανέπτυξα μια χορογραφική πρακτική επικεντρωμένη στη σχέση σώματος και εικόνας. Το έργο μου επικεντρώνεται στην ένταση μεταξύ του ανθρώπινου υποκειμένου και του καλλιτεχνικού αντικειμένου, του χορευτή ως περφόρμερ και ως φυσικής οντότητας.

Με τη χαρακτηριστική βραδύτητά της και τη σταδιακή της πρόοδο, η χορογραφία μου δίνει τη δυνατότητα για μια “αναμονή” όπου η φόρμα παγώνει και γίνεται αντικείμενο στοχασμού» σημείωνε η ίδια στον κατάλογο των υποψηφίων για το βραβείο ΔΕΣΤΕ.