Το Χόλιγουντ δεν είναι και ο πιο φιλικός τόπος για όσους ξεχωρίζουν. Για τους ανθρώπους δηλαδή που δεν είναι κομμένοι και ραμμένοι στα επιφανειακά και τυποποιημένα δεδομένα της βιομηχανίας του θεάματος.
Το γεγονός αυτό δεν είναι κάτι που δεν ξέραμε ήδη. Έρχεται να το επιβεβαιώσει, ωστόσο, νέα έρευνα που υποστηρίζει ότι στους κόλπους κρύβεται μια «επιδημία αφάνειας» για τις γυναίκες, τις μειονότητες και τους ομοφυλόφιλους.
Η μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας δείχνει πως το Χόλιγουντ πάσχει από μια κρίση ένταξης αυτών των κοινωνικών ομάδων, από τα διευθυντικά στελέχη έως και τους κομπάρσους.
Τα ευρήματα αυτά έρχονται λίγες μόνο μέρες πριν την απονομή των βραβείων Όσκαρ που ήδη χαρακτηρίζεται από το μποϊκοτάρισμα σημαντικών προσωπικοτήτων. Η έλλειψη μαύρων υποψήφιων για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, προκάλεσε την αντίδραση έγχρωμων καλλιτεχνών όπως ο Σπάικ Λι και ηΤζάντα Πίνκετ Σμιθ που δήλωσαν ότι θα απουσιάσουν απ’ τη βραδιά εις ένδειξη διαμαρτυρίας.
Απ’ την πλευρά της η πρόεδρος της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου Σέριλ Μπουν, ζήτησε να διπλασιαστούν τα γυναικεία μέλη της Ακαδημίας αλλά κι αυτά που προέρχονται από μειονότητες.
«Το πρίκουελ του OscarsSoWhite είναι το HollywoodSoWhite», ανέφερε χαρακτηριστικά η αναπληρώτρια καθηγήτρια Στέισι Σμιθ, μια απ’ τους συγγραφείς της έρευνας, αναφερόμενη στο hashtag που πλημμύρισε τις σελίδες κοινωνικές δικτύωσης σχετικά με τους λευκούς υποψηφίους των Όσκαρ.
«Δεν έχουμε πρόβλημα ποικιλομορφίας. Έχουμε πρόβλημα ένταξης», τόνισε η ίδια.
Προκειμένου να καταλήξουν στα απαραίτητα συμπεράσματα, οι ερευνητές του πανεπιστημίου, μελέτησαν το τοπίο τόσο μπροστά όσο και πίσω από τις κάμερες.
Έτσι, εξέτασαν 414 ταινίες και τηλεοπτικές σειρές που προβλήθηκαν μέσα στο 2014. Από αυτά, τα 109 φιλμ προέρχονται από τα μεγαλύτερα στούντιο παραγωγής του Χόλιγουντ. Τα υπόλοιπα 305 σήριαλ βγήκαν για πρώτη φορά στην μικρή οθόνη από το Σεπτέμβριο του 2014 έως τον Αύγουστο του 2015 και παίχθηκαν σε 31 δίκτυα ή υπηρεσίες streaming.
Στο μικροσκόπιο μπήκαν επίσης 11.300 χαρακτήρες προκειμένου να αναλυθούν με βάση κριτήρια φύλου, φυλής, εθνολογικής προέλευσης και σεξουαλικού προσανατολισμού.
Απ’ την πλευρά των δημιουργών εξετάστηκαν 10.000 σκηνοθέτες, σεναριογράφοι και καλλιτέχνες μαζί με 1.500 στελέχη παραγωγής.
Ως προς τις σειρές και τις ταινίες, παρατηρήθηκε πως μόνο το 33% των πρωταγωνιστών ήταν γυναίκες ενώ το 28% ανήκε σε κάποια μειονότητα. Το 2% ήταν ομοφυλόφιλοι και μόλις επτά περιπτώσεις προσμετρήθηκαν ως διεμφυλικοί.
Οι ήρωες στη μικρή και μεγάλη οθόνη ήταν εξίσου περιορισμένοι αφού το 50% δεν είχαν ασιατικά ή αμερικανοαστιακά χαρακτηριστικά. Επίσης, το 20% των ταινιών ή σειρών, δεν είχαν ούτε έναν μαύρο συμμετέχοντα.
Από τους χαρακτήρες που παρουσιάζονταν ηλικίας 40 ετών και πάνω, το 74,3% ήταν άνδρες και το 25,7% γυναίκες.
Πίσω από τις κάμερες, το 15,2% των σκηνοθετών, το 28,9% των συγγραφέων και το 22,6% των δημιουργών σειρών ήταν γυναίκες.
Στον τομέα του κινηματογράφου συγκεκριμένα, οι διαφορά απασχόλησης των δύο φύλων ήταν πολύ μεγαλύτερη μιας και μόλις το 3,4% των ταινιών έφεραν τη σκηνοθετική υπογραφή κυρίας.
Από αυτές, δύο μόνο είχαν στο τιμόνι τους μαύρες γυναίκες, το «Selma» της Άβα Ντιβερνέ και το «Belle» της Άμα Ασάντε.
Στην έρευνα αυτή συμπεριλήφθη για πρώτη φορά ο όρος «δείκτης ενσωμάτωσης» για 10 μεγάλες μιντιακές εταιρίες που κατέγραψαν τα ποσοστά των γυναικείων, μειονοτικών και ομοφυλόφιλων χαρακτήρων που έχουν στα προγράμματά τους αλλά και τις γυναίκες σκηνοθέτες και συγγραφείς.
Κανένα από τα μεγάλα στούντιο δεν είχαν ποσοστά μεγαλύτερα του 20% στον συγκεκριμένο δείκτη αλλά και πάλι τα πήγαν καλύτερα από εταιρίες παροχής τηλεοπτικών και ψηφιακών προϊόντων όπως η Disney ή η Hulu που είχαν από 65% και πάνω.
«Όταν προσπαθήσαμε να δούμε πού το πρόβλημα είναι χειρότερο ή καλύτερο, το αποκορύφωμα όλων αυτών ήταν το εξής: Όλοι στον κινηματογράφο αποτυγχάνουν και όλες οι εταιρίες πρέπει να ερευνηθούν», παρατήρησε η Σμιθ και συνέχισε.
«Είναι αδιαπέραστοι στις αλλαγές. Αλλά υπάρχουν ακόμα κάποιοι θύλακες ελπίδας στην τηλεόραση. Υπάρχει μια εστία που δείχνει ότι η αλλαγή είναι πιθανή. Τους περιορισμούς τους βάζουν οι ίδιες οι εταιρίες – Disney, CW, Hulu, Amazon ως ένα βαθμό, αυτές οι εταιρίες όταν παράγουν και μοιράζουν περιεχόμενο, μπορούν να το κάνουν αυτό. Τώρα έχουμε αποδεικτικά στοιχεία του τι μπορεί να κάνουν, και μπορούν να ευημερήσουν», κατέληξε.
Τα συμπεράσματα της έρευνας συμπίπτουν με μια έκθεση που βγήκε στη δημοσιότητα τον Ιανουάριο από το Κέντρο για τη Μελέτη των Γυναικών στην Τηλεόραση και των Κινηματογράφο και υποστήριζε ότι μόλις το 9% των μεγαλύτερων επιτυχιών του Χόλιγουντ σκηνοθετήθηκαν από γυναίκες, ποσοστό ίδιο με του 1998.
Τον περασμένο Μάιο, η Αμερικανική Ένωση των Αστικών Ελευθεριών της Νότιας Καλιφόρνιας, έστειλε επιστολές ζητώντας από τις αρχές να ερευνήσουν τη συστηματική αποτυχία της τηλεοπτικής και κινηματογραφικής βιομηχανίας να προσλάβει γυναίκες σκηνοθέτες.
Ως αποτέλεσμα της κίνησης αυτής, λίγους μήνες αργότερα, τον Οκτώβριο, κοινοποιήθηκε από την Επιτροπή Ίσων Ευκαιριών Απασχόλησης της αμερικανικής κυβέρνησης, η διεξαγωγή έρευνας προκειμένου να πιστοποιηθεί αν οι γυναίκες σκηνοθέτες πέφτουν θύματα διάκρισης στο Χόλιγουντ.