«Η εποχή τους ταυτίζεται με τα αδιέξοδα της δικής μας»
Οι «Τρεις αδερφές» (από αριστερά) Λένα Παπαληγούρα, Ιωάννα Παππά και Αλεξάνδρα Αϊδίνη
Το όνομα της καθεμιάς συνδέεται με μια προσωπική διαδρομή πολλά υποσχόμενη στο σύγχρονο θέατρο και με παραστάσεις από τις οποίες μπήκαν και βγήκαν πρωταγωνίστριες. Η Λένα Παπαληγούρα ήταν η Κατερίνα του Γιώργου Νανούρη (από τον μονόλογο του Αύγουστου Κορτώ) επί δύο σεζόν, η Αλεξάνδρα Αϊδίνη ένα από τα δυνατά χαρτιά της «Μεγάλης χίμαιρας», σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Τάρλοου το 2014 και το 2015, ενώ η Ιωάννα Παππά συνεχίζει ως Μιράντα στην ομότιτλη παράσταση του Οσκαρας Κορσουνόβας στο θέατρο Πορεία (τις περασμένες σεζόν πάλι είχε αφήσει ευδιάκριτο ερμηνευτικό αποτύπωμα στην «Οδό Πολυδούρη» της Ρούλας Γεωργακοπούλου, σε σκηνοθεσία Θοδωρή Γκόνη). Για χάρη του Τσέχοφ και του Πορεία γίνονται από πραγματικές φίλες «Τρεις αδερφές», σε ένα έργο της παγκόσμιας δραματουργίας όπου οι συστάσεις περισσεύουν. Με αφορμή τους ρόλους που ερμηνεύουν, την Ιρίνα, την Ολγα και τη Μάσα Πραζόροφ αντιστοίχως, οι τρεις ηθοποιοί μιλούν στο «Νσυν».
Ο Τσέχοφ είναι ένα ιερό τέρας που προκαλεί τρόμο στους ηθοποιούς. Ποια η δική σας σχέση με το έργο του;
Αλεξάνδρα Αϊδίνη: «Η σχέση μου με το συγκεκριμένο έργο αφορά μόνο την Αθήνα του 2016 και το θέατρο Πορεία. Το είχα διαβάσει στη σχολή, δεν έχω ξανασυναντηθεί με τον Τσέχοφ επί σκηνής και είμαι απολύτως δοσμένη σε αυτήν τη συνθήκη».
Λένα Παπαληγούρα: «Ο συγγραφέας ήταν από τους λόγους που με τράβηξε το θέατρο. Ηταν από τα πρώτα μου αναγνώσματα και ανήκει στις πρώτες στιγμές που θυμάμαι να διαβάζω μόνη μου – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι απαραίτητα καλό για την παράσταση. Καμιά φορά δημιουργείς προσδοκίες για κάτι που αγαπάς πολύ κι αυτό δεν σε αφήνει να μπεις στη διαδικασία τόσο ελεύθερα. Από την άλλη, είναι ίσως η πρώτη φορά που μου προτείνουν να παίξω κάτι που το είχα ονειρευτεί».
Ιωάννα Παππά: «Νιώθω αρκετά κοντά σε σχέση με το έργο, τα ζητήματα που θέτει και τον τρόπο που τα αντιμετωπίζει, αλλά και με τον χαρακτήρα. Η Μάσα, που στη δική μας παράσταση τη λέμε Μαρία, με βρίσκει κι εμένα σε μια στιγμή που και ηλικιακά και σε επίπεδο προσωπικών αναζητήσεων βρίσκομαι όπου κι εκείνη. Χωρίς παρόμοια βιώματα φυσικά, διότι εκείνη είναι παντρεμένη από πολύ νωρίς, αλλά με τις ίδιες ματαιώσεις, όπως είθισται στη ζωή όταν έχεις διανύσει μια ελάχιστη πορεία».
Πρέπει να αναζητήσουμε κοινά στοιχεία των ηρωίδων με τη σημερινή εποχή;
Α.Α.: «Η Ολγα λειτουργεί εξισορροπητικά μέσα στο έργο και αυτό νομίζω έχει να κάνει με την ηλικία της: κρατάει ένα κομμάτι του γονιού που απουσιάζει. Επίσης νομίζω ότι υπάρχει ένα κομμάτι που έχουμε και πολλοί από εμάς αυτήν τη στιγμή, άρνησης, συναισθηματικής απουσίας και “επιστρέφω σε λίγο”. Ισως και να είναι ο πιο στάσιμος χαρακτήρας, σαν να έχει αποδεχθεί κάτι, να έχει σχεδόν δημιουργήσει αυτό που θα αποδεχτεί. Βέβαια είναι από τους χαρακτήρες που άλλο λέει, άλλο καταλαβαίνεις ότι νιώθει και άλλο πράττει. Οπως σήμερα που, ενώ υπάρχουν μια τάξη και μια επιφανειακή συνοχή, μέσα μας υπάρχει μια τρομερή αναταραχή που δεν εκτονώνεται. Εμμένει σε κάτι, τη στιγμή που έχει ήδη τελειώσει».
Ι.Π.: «Η Μαρία (Μάσα) ξεκινά δυστυχισμένη και χωρίς καμία ελπίδα. Είναι ήδη ματαιωμένη. Ωστόσο, αναπτύσσεται μια ερωτική σχέση με ένα πρόσωπο από το παρελθόν, οπότε εκεί μεταλλάσσεται ο χαρακτήρας και ξαφνικά γίνεται ο πιο αισιόδοξος. Μόλις εκείνος φεύγει, η Μάσα αποδέχεται την πραγματικότητα, η οποία περνά σε μια φράση της πρόβας: “Η διαλεκτική της ήττας και η αποδοχή της ήττας”. Η ευτυχία υπάρχει μόνο σε στιγμές και οι λόγοι που την προκαλούν δεν ξέρεις ποτέ από πού προκύπτουν. Είναι ξαφνιάσματα της στιγμής. Σε μια ζοφερή κατάσταση όπως η σημερινή, η λέξη πια δυστοπία είναι πολύ κοντινή και για τη γενιά μας, η οποία κάπως πρόλαβε να ζήσει την εκπλήρωση των ονείρων, των επιθυμιών και των προσδοκιών της. Αυτό έχει περιοριστεί αρκετά – για τη νεότερη γενιά δεν το συζητώ».
Λ.Π.: «Το κύριο χαρακτηριστικό της Ιρίνα είναι το πώς μεταβάλλεται. Επειδή την παρακολουθούμε για ένα μεγάλο διάστημα, σε μια ηλικία πριν ματαιωθεί, είναι αυτή που έχει πιο ζωντανή την αθωότητα και την ελπίδα, σχεδόν με μια νεανική έπαρση. Ετσι όπως εγώ τη διαβάζω, νιώθω σαν να συμβαίνει μπροστά μας αυτή η προσγείωση στην πραγματικότητα, μια ισοπέδωση σχεδόν. Αυτό είναι κάτι πολύ σημερινό – όχι μόνο ελληνικό -, με την έννοια ότι ως κοινωνία βιώνουμε μια περίοδο μεγάλης ματαίωσης στα όνειρα και τις ελπίδες των ανθρώπων. Βιώνουμε μια ισοπέδωση σε έναν τόπο που δεν μας χωράει. Αν και οι “Τρεις αδερφές” γράφτηκαν στο γύρισμα του 20ού αιώνα, είναι σαν η εποχή τους να ταυτίζεται με τη δική μας – σαν να αποτυπώνουν τα αδιέξοδα σε μια εποχή πτώσης και να ελπίζουν σε μια εποχή ανάκαμψης».
Πόσο κοντά ήρθατε μέσα από το έργο; Εχετε «ζηλέψει» τους πρόσφατους ρόλους των συμπρωταγωνιστριών σας;
Ι.Π.: «Είμαστε φίλες και η συνεργασία ήταν πολύ εύκολη. Δεν χρειάστηκε να κατακτηθεί κάποια συνεννόηση ή επικοινωνία, γεγονός που κατά τ’ άλλα πρέπει να συμβαίνει, καθώς το θέατρο απαιτεί χρόνο. Προσωπικά θα ήθελα να έχω ακόμα περισσότερες σκηνές και με τις δύο. Ουσιαστικά έχουμε μια σκηνή όπου είμαστε οι τρεις μας, σχεδόν δύο. Νιώθεις εκείνη την ώρα σαν να ξεχνιέσαι για λίγο ότι παίζεις σε ένα έργο. Νιώθεις ο χαρακτήρας της παράστασης και ταυτόχρονα νιώθεις ότι είναι οι αδερφές σου δίπλα. Οι παραστάσεις όπου έπαιζαν τα κορίτσια είχαν μεγάλες τεχνικές απαιτήσεις, αλλά αυτό που μετρούσε ήταν το ψυχολογικό. Νομίζω ότι και στις τρεις περιπτώσεις μάς έχει δοθεί η ευκαιρία να εμπεριέχεται και αυτό στις παραστάσεις μας».
Λ.Π.: «Εγώ δεν έχω αδέρφια, αλλά αν είχα θα ήθελα να μοιάζουν με τα κορίτσια. Γιατί νομίζω ότι αυτό το έργο δεν μπορεί να γίνει αν δεν υπάρχει επικοινωνία. Οι σκηνές που έχουμε οι τρεις μας είναι οι πιο δύσκολες, αλλά κάθε φορά τις περιμένω με καινούργιο ενδιαφέρον. Οταν είδα την Αλεξάνδρα και την Ιωάννα, έζησα δύο πολύ έντονες θεατρικές εμπειρίες ως θεατής, πλάνταξα στο κλάμα, επειδή αναγνωρίζω τη μετακίνηση, την προσπάθεια, την αρτιότητα των κοριτσιών και μόνο περήφανη μπορώ να νιώσω για αυτήν τη συνύπαρξη».
Α.Α.: «Είμαι και εγώ μοναχοπαίδι και το πρώτο πράγμα που συνειδητοποίησα σε αυτή την παράσταση είναι ότι θα έχω “αδερφές” έστω για τη διάρκεια της σεζόν. Οταν δουλεύουμε, νιώθω περήφανη που έστω και λίγο μου δίνεται η ευκαιρία να είμαι με αυτά τα κορίτσια και να βλέπει ο κόσμος ότι είναι οι αδερφές μου. Το πιστεύω για λίγο. Γιατί το είχα πολλή ανάγκη και το ζητούσα από τους γονείς μου. Ημουν εμμονική (σ.σ.: “κι εγώ” συμπληρώνει η Λένα Παπαληγούρα) και να που το θέατρο καλύπτει κάποια κενά. Θεωρώ ότι η Κατερίνα και η Μιράντα είναι από αυτές τις δουλειές με κορυφαίες ερμηνείες, τρομερή αυτάρκεια και πληρότητα στην παρουσία. Από τις δουλειές που αναρωτιέσαι πώς τα καταφέρνει μια συνάδελφός σου και από εκείνες που σε κάνουν να αγαπάς το επάγγελμά σου ακόμα περισσότερο».
INFO
«Τρεις αδερφές», Θέατρο Πορεία, Τρικόρφων 3-5 & 3ης Σεπτεμβρίου 69 (Πλατεία Βικτωρίας, τηλ. 210-8210.991, 210-8210.082) από 18/2. Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τάρλοου. Συνεργάτρια δραματουργός: Ερι Κύργια. Σκηνικά – κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου. Μουσική: Αγγελος Τριανταφύλλου. Παίζουν: Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Ιωάννα Παππά, Λένα Παπαληγούρα, Λαέρτης Μαλκότσης, Μαριάννα Δημητρίου, Κώστας Κορωναίος, Γιάννης Νταλιάνης, Παντελής Δεντάκης, Δημήτρης Μπίτος, Γιώργος Μπινιάρης κ.ά.