Κάντι Τσανγκ: «Να κατανοήσουμε την ομορφιά»

Οταν δεν ταξιδεύει από τη μια γωνιά του πλανήτη στην άλλη για να ζητήσει από τους περαστικούς να καταγράψουν τι θα ήθελαν να κάνουν πριν πεθάνουν, γεμίζει αίθουσες με χιλιάδες μπαλόνια και προτρέπει κάθε επισκέπτη να καθήσει σε ένα θρανίο για να παραδώσει το δικό του μάθημα ζωής. Κι αν δεν την πετύχετε να κρεμάει σε δημόσιους χώρους μικρά ξύλινα πλακίδια με εξομολογήσεις που έκαναν όσοι πέρασαν από το μικρό εξομολογητήριό της, ίσως και να τη συναντήσετε σε ένα θέατρο, κάπου στο Καζακστάν, όπου ένας άγνωστος θα της μεταφράζει στο αφτί από τα ρωσικά την παράσταση «Αιδοίων μονόλογοι».

Είναι η κοσμοπολίτισσα – γεννημένη στο Πίτσμπουργκ με καταγωγή από την Ταϊβάν και κάτοικος Νέας Ορλεάνης – Κάντι Τσανγκ. Η εικαστικός που έχει αφήσει τη σφραγίδα της σε περισσότερες από 1.000 πόλεις σε 70 χώρες με τις δημόσιες παρεμβάσεις της και έρχεται στην Αθήνα, καλεσμένη της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών, για να παρουσιάσει τρεις από τις πιο γνωστές και διαδραστικές εγκαταστάσεις της σε επιμέλεια της Αφροδίτης Παναγιωτάκου και συντονισμό των Κωνσταντίνας Σουλιώτη και Ελισάβετ Πανταζή. Πρόκειται για «Το σχολείο του μέλλοντος» – η αίθουσα με τα μπαλόνια που λέγαμε πριν -, το «Before I die», στην οποία οι περαστικοί ολοκληρώνουν με κιμωλία τη φράση «Πριν πεθάνω, θέλω να…» στους εξωτερικούς τοίχους ενός κτιρίου και το «Confessions» όπου οι συμμετέχοντες γράφουν τις εξομολογήσεις τους σε μικρές ξύλινες πλάκες. Στη συνέχεια, η Τσανγκ τις αναρτά στον δημόσιο χώρο δημιουργώντας ένα πολύπτυχο.

Γιατί να ανταποκριθεί όμως κάποιος στις προ(σ)κλήσεις της δημοφιλούς εικαστικού και να εκφράσει τις πιο μύχιες σκέψεις του δημοσίως; Και μήπως τελικά η πλάστιγγα γέρνει περισσότερο προς την ομαδική ψυχοθεραπεία παρά προς την τέχνη; «Είναι στη διακριτική σας ευχέρεια να τις εκλάβετε ως τέχνη, αστικό ντιζάιν, ψυχοθεραπεία ή ό,τι άλλο» μας λέει η ίδια. «Ενδιαφέρομαι για την ανατομία των πόλεών μας και για το πώς οι κοινόχρηστοι χώροι μπορούν να μας βοηθήσουν να συνδέσουμε, να εκφράσουμε και να καλλιεργήσουμε την κατάστασή μας ως σύνολο και ως μεμονωμένα άτομα. Οι περισσότεροι ζούμε σε πόλεις και όμως οι έρευνες δείχνουν ότι αισθανόμαστε πιο απομονωμένοι από ποτέ. Οι φοβίες και τα άγχη μας επεκτείνονται και στη δημόσια ζωή, και πολλές από τις συγκρούσεις οφείλονται στην έλλειψη εμπιστοσύνης και κατανόησης. Αυτές οι προσωπικές ανώνυμες φράσεις αποτελούν ένα ήπιο πρώτο βήμα δημοσίως προς την τιμιότητα και την ευαισθησία, που μπορεί να οδηγήσει σε εμπιστοσύνη και κατανόηση. Είναι σημαντικά στοιχεία για μια πιο σπλαγχνική κοινωνία, που θα μας βοηθήσει να γίνουμε καλύτεροι».

«ΑΝΩΝΥΜΕΣ ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ». Ποια είναι η κινητήριος δύναμη για να δημιουργήσει αυτές τις εικαστικές εγκαταστάσεις που βγάζουν τα εν οίκω εν δήμω; «Ξεκίνησα να φτιάχνω αυτά τα έργα επειδή είμαι εσωστρεφής και αναρωτιόμουν πώς θα μπορούσαν τα πιο χαμηλόφωνα μέλη μιας κοινωνίας να μοιραστούν τα ίδια με όσους έχουν δυνατή φωνή. Με το πέρασμα του χρόνου συνειδητοποίησα ότι αυτές οι προσωπικές, ανώνυμες καταθέσεις προσφέρουν συνάμα έναν εύκολο δρόμο στον κόσμο να φανερώσει τα συναισθήματά του χωρίς να κρίνεται».

Απρόοπτα αντιμετώπισε στα ταξίδια της ανά τον κόσμο όπου παρουσιάζει τη δουλειά της; «Ημουν στο Καζακστάν για το στήσιμο του “Before I die” με τους μαθητές ενός τοπικού κολεγίου όταν ένας περαστικός μού ζήτησε να ψεκάσω με το σπρέι που δούλευα τη φράση του έργου στο πρόσωπό του. Γελάσαμε πολύ και καταλήξαμε το βράδυ στο θέατρο, όπου παιζόταν στα ρωσικά η παράσταση “Αιδοίων μονόλογοι”. Ενας μαθητής κάθησε δίπλα μου και μου μετέφραζε το έργο. Ηταν πολύ διασκεδαστική εμπειρία ένας άνδρας από το Καζακστάν να μου ψιθυρίζει στο αφτί ποιητικές περιγραφές για το αιδοίο».

Η πρώτη εγκατάστασή της που θα παρουσιαστεί στην Αθήνα είναι το «Σχολείο του μέλλοντος». Οραματίζεται κάτι διαφορετικό για την εκπαίδευση; «Συχνά το σχολείο εστιάζει στο να μας δώσει τα εφόδια να αποκατασταθούμε επαγγελματικά, όχι να γίνουμε πιο υγιείς άνθρωποι. Αυτό αφηνόμαστε να το ανακαλύψουμε μόνοι μας, γεγονός που με έκανε να αναρωτηθώ τον σκοπό της εκπαίδευσης. Το “Σχολείο του μέλλοντος” είναι ένα ανοιχτό ερώτημα σχετικά με το κατά πόσον η κοινότητα μπορεί να αναλογιστεί τον ρόλο του σχολείου και να μοιραστεί το τι θεωρεί σημαντικό να μάθει κάποιος στη ζωή του. Ανυπομονώ να δω τις απαντήσεις των ανθρώπων» εκτιμά η εικαστικός.

Ισως επειδή οι απαντήσεις θα δοθούν από το ελληνικό κοινό που περνά μια βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση; «Ολοι ερχόμαστε αντιμέτωποι με προκλήσεις και ίσως βοηθά το να μοιραζόμαστε τη σύγχυση και τις απορίες μας, και να διαπιστώνουμε ότι δεν είμαστε μόνοι καθώς προσπαθούμε να κατανοήσουμε την κοινωνία μας και τη ζωή μας. Ελπίζω αυτά τα πρότζεκτ να προσφέρουν πεδίο στοχασμού για την αθηναϊκή κοινότητα ώστε να βρει παρηγοριά και να κατανοήσει τους γείτονές της με νέους και διαφωτιστικούς τρόπους. Οι δημόσιοι χώροι μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε την ομορφιά και την τραγωδία της ζωής με τους ανθρώπους γύρω μας».

info
«Το Σχολείο του Μέλλοντος», Εκθεσιακός Χώρος Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών, Λ. Συγγρού 107-109, 8/2 έως 6/3, ελεύθερη είσοδος με δελτία εισόδου (τηλ: 2109005800). Οι άλλες δύο δράσεις τον Μάιο