Το γερμανικό παράδειγμα προς αποφυγήν

Η Γερμανία έχει τη δική της εμπειρία με τις ιδιωτικοποιήσεις. Με την επανένωση της χώρας το 1990 το Ιδρυμα Καταπιστευτικής Διαχείρισης (Τρόιχαντ) ανέλαβε τη διαχείριση της κρατικής περιουσίας της κομμουνιστικής Γερμανικής Λαοκρατικής Δημοκρατίας (DDR) για μία τετραετία. Με τη νομισματική ένωση των δύο Γερμανιών το 1990 το Τρόιχαντ χρειάστηκε 30 δισεκατομμύρια μάρκα για να εγγυηθεί τη ρευστότητα για 8.000 από τις 9.000 επιχειρήσεις της DDR. Στις επιχειρήσεις που ανέλαβε το Ιδρυμα απασχολούνταν 4 εκατ. εργαζόμενοι.

Ο απολογισμός του Τρόιχαντ όταν έκλεισε τον Δεκέμβριο του 1994 ήταν δραματικός: 2,5 εκατ. άνεργοι και χρέος 250 δισ. μάρκων στις πλάτες της Γερμανίας. Ο πρώτος δυτικογερμανός μάνατζερ που ανέλαβε το Τρόιχαντ παραιτήθηκε μέσα σε μερικούς μήνες με την εξής δήλωση: «Δεν ήθελα κάθε μισή ώρα να υπογράφω για δισεκατομμύρια και να περνώ απλώς στο επόμενο θέμα ημερήσιας διάταξης». Αυτό ακριβώς έκαναν οι διάδοχοί του, Ροβέντερ και Μπρόιερ, ακολουθώντας τη βασική γραμμή τής πάση θυσία ιδιωτικοποίησης. Το 85% των αγοραστών ανατολικογερμανικών επιχειρήσεων προέρχονταν από τη Δυτική Γερμανία και μόνο 5% από την Ανατολική Γερμανία.

Στο Τρόιχαντ έμεινε η σκιά ότι ξεπούλησε την περιουσία της DDR. Η κατηγορία αυτή τροφοδοτήθηκε από κραυγαλέες περιπτώσεις ιδιωτικοποίησης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η επιχείρηση WBB. Ηταν η μεγαλύτερη εταιρεία κατασκευής εγκαταστάσεων θέρμανσης στην DDR με αξία που υπολογιζόταν στα 160 εκατ. μάρκα. Το Τρόιχαντ την πούλησε μόλις για δύο εκατ. μάρκα στον δυτικογερμανό επιχειρηματία Μίχαελ Ρότμαν. Αυτός απέλυσε τους 1.200 εργαζομένους, έκλεισε την επιχείρηση, πούλησε τα ακίνητά της για 150 εκατ. μάρκα και έφυγε με τα χρήματα στο εξωτερικό. Δεκατέσσερα χρόνια μετά, ο Ρότμαν καταδικάστηκε το 2009 για απιστία σε τρία χρόνια φυλάκιση, αλλά η περίπτωσή του δεν ήταν η μόνη. Πάνω από 4.000 δίκες έγιναν για κακοδιαχείριση σε σχέση με το Τρόιχαντ. Το Ιδρυμα διαλύθηκε τον Δεκέμβριο του 1994 και για όσες επιχειρήσεις δεν είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία οι αρμοδιότητες πέρασαν σε άλλες κρατικές υπηρεσίες.

Το γερμανικό παράδειγμα δεν είναι προς μίμηση. Στην προσπάθειά της να απαλλαγεί όσο το δυνατόν νωρίτερα από το βάρος της κομμουνιστικής κληρονομιάς και το κόστος συντήρησής τους, η ενωμένη Γερμανία «σκότωνε» μονάδες για το συμβολικό ποσό του 1 μάρκου. Ο Χέλμουτ Σμιτ είχε πει ότι «επί της αρχής ήταν σωστό. Λάθος ήταν οι μέθοδοι και η ταχύτητα με την οποία το έπραξαν».