Τα χαμένα κέρδη των ελληνικών ταινιών

Αποτελεί διάχυτη αίσθηση στην τρέχουσα σεζόν ότι «μέσα πάμε καλά». Οι ταινίες των ελλήνων κινηματογραφιστών πρόλαβαν να γίνουν talk of the town, να κοντράρουν στα ίσα και να ξεπεράσουν τους ξένους ανταγωνιστές. Ενόψει των νεότερων στοιχείων που αναμένονται, μένουμε στο καλό πλασάρισμα ενός ελληνικού διδύμου την περασμένη εβδομάδα, πριν από την εμφάνιση του Ντι Κάπριο και της αρκούδας (πρωταγωνιστούν αμφότεροι στην «Επιστροφή» του Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιάριτου). Είναι ενδεικτικό λοιπόν ότι στις δύο πρώτες θέσεις του ελληνικού box office συναντούσαμε δύο «δικές» μας ταινίες: το «Ενας άλλος κόσμος» του Χριστόφορου Παπακαλιάτη και τον «Νοτιά» του Τάσου Μπουλμέτη, που άφησαν πίσω τους τόσο τον «Πόλεμο των άστρων» όσο και τους «Μισητούς οκτώ» του Ταραντίνο – ο πρώτος έχει ήδη ξεπεράσει τα 550.000 εισιτήρια, ο δεύτερος αγγίζει τα 100.000 και συνεχίζει μια πετυχημένη δεύτερη εβδομάδα στις αίθουσες.  

Και ενώ στην περίπτωση του Μπουλμέτη έχουμε να κάνουμε με τον άνθρωπο που υπέγραψε το μεγαλύτερο εμπορικό σουξέ από καταβολής ελληνικού σινεμά («Πολίτικη κουζίνα»), αμφιβάλλω για το αν ο ίδιος περίμενε μια ανάλογη, σαρωτική επιτυχία (στην κουβέντα μας που δημοσιεύτηκε την περασμένη Δευτέρα συμφωνήσαμε και οι δυο πως ο «Νοτιάς» είναι ένα φιλμ προσωπικό, δίχως μεγάλες δραματουργικές κορυφώσεις). Εχω την αίσθηση όμως πως το θετικό word-of-mouth θα ευνοήσει την ταινία που, σύμφωνα με τις αναγωγές, μπορεί να πλησιάσει τα 300.000 εισιτήρια. Από την άλλη, ο Παπακαλιάτης προβάλλεται ήδη έξι εβδομάδες και έχει ξεπεράσει τις επιδόσεις του «Αν…», της προηγούμενης ταινίας του. Προσθέτοντας τα εισιτήρια του «Ουζερί Τσιτσάνης» (115.420 – σκεφτείτε ποιο θα ήταν το νούμερο αν οι συντελεστές είχαν προσπαθήσει πραγματικά) αλλά και του λανθιμικού «Αστακού» (66.388 – διπλάσιο νούμερο απ’ αυτό του «Κυνόδοντα» που μάλιστα είχε και το έξτρα δέλεαρ της οσκαρικής υποψηφιότητας), αυτό που προκύπτει είναι πως τα πράγματα πηγαίνουν εξαιρετικά στο γκισέ.

ΚΕΝΤΡΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ. Σκεφτείτε τώρα πόσα θα είχαν κερδίσει τα ταμεία του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου αν η κυβέρνηση δεν είχε «προνοήσει» να καταργήσει τον ειδικό φόρο επί των κινηματογραφικών εισιτηρίων, στερώντας του μια πηγή χρημάτων που, ουσιαστικά, «άνδρωσε» αυτό ακριβώς το ελληνικό σινεμά που τόσο εκτιμάται στα Διεθνή Φεστιβάλ. Για την ιστορία, το μόνο αντίμετρο που έχει εξαγγείλει το υπουργείο ήταν – επί Νίκου Ξυδάκη – η αύξηση της επιχορήγησης του ΕΚΚ και η συνέχιση του διαλόγου για την εξεύρεση λύσης.

Στο μεταξύ, οι νέες αιφνίδιες αλλαγές στο Κέντρο – απομάκρυνση Γρίβα, διορισμός νέου Διοικητικού Συμβουλίου – αναπόφευκτα θα «παγώσουν» κάθε παραγωγή και κάθε διευθέτηση χρηματοδότησης για ένα σεβαστό χρονικό διάστημα. Αν σε αυτό συνεκτιμήσουμε την παύση του ειδικού φόρου, το ελληνικό σινεμά καθίσταται επικίνδυνα «ευάλωτο» απέναντι στα γούστα των παραγωγών (ή και εταιρειών) που έχουν χρήμα να επενδύσουν σε «ασφαλές» και «καλλωπισμένο» προϊόν. Μέχρι προσφάτως, τα μεγάλα σουξέ ήταν αυτά που διευκόλυναν τη χρηματοδότηση των ταινιών που δεν φοβόντουσαν να πειραματιστούν με τη φόρμα – συχνά με εξαίσια αποτελέσματα (ο «Κυνόδοντας» και η «Στρέλλα» αποτελούν δυο αντιπροσωπευτικά παραδείγματα).

ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ. Προφανώς δεν υπάρχει γραμμική εξήγηση, αλλά ο γενικότερος εκνευρισμός στον χώρο του κινηματογράφου διαφάνηκε και στην προχθεσινή «υποδοχή» του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά στο Βερολίνο, κατά τη διάρκεια του πρώτου Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, Hellas Filmbox Berlin, όπου συμμετέχουν μεταξύ άλλων, ο Παντελής Βούλγαρης με τη «Μικρά Αγγλία», ο Στέλιος Κούλογλου με το κινηματογραφικό πορτρέτο της καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ «Η νονά» και η Ελισάβετ Χρονοπούλου, μέλος του νεοδιορισμένου ΔΣ του Κέντρου Κινηματογράφου, με την ταινία «Μικρή Αρκτος». «Είσαι αχαρακτήριστος και σέβομαι το Φεστιβάλ, γι’ αυτό δεν σου λέω περισσότερα» ήταν τα λόγια του σκηνοθέτη και μοντέρ Κυρηναίου Παπαδημάτου (δικό του το φιλμ «Paolo’s dream» που επίσης συμμετέχει) προς τον υπουργό. Εκτός του Βούλγαρη, στο Βερολίνο βρίσκονται ακόμα άλλοι πενήντα έλληνες σκηνοθέτες, όλοι με δικά τους έξοδα καθώς οι οικονομικοί πόροι του Φεστιβάλ (που στήθηκε με ορισμένες δωρεές και κυρίως με τη δουλεία εθελοντών) είναι περιορισμένοι.