«Η βία ξεσκεπάζει τον παλιό εαυτό μας»

Παιχνίδι με τους κανόνες της αφήγησης, της θεατρικής γλώσσας και των εργαλείων της, αλλά όχι διασκευή. Αυτή είναι η ουσία της παράστασης «Μισαλλοδοξία» που ανεβαίνει ώς τις 31 Ιανουαρίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών και στηρίζεται στην ομότιτλη βωβή ταινία του Ντέιβιντ Γουάρκ Γκρίφιθ. Με έμπνευση την ιστορική δημιουργία, στις αρχές του περασμένου αιώνα, η σκηνοθέτρια Ιώ Βουλγαράκη συνθέτει με σημερινούς όρους ένα βωβό μουσικοθεατρικό έργο.

«Επρεπε να βγάλουμε τον λόγο από τη σύμβαση και να τον αντικαταστήσουμε με κάτι άλλο» λέει η εκ των πρωταγωνιστριών Εύη Σαουλίδου. «Είναι δύσκολο επειδή συνειδητοποιείς ότι το σώμα σου πάει να κάνει κάτι σε παντομίμα αφού το πρώτο πράγμα που σου έρχεται είναι να περιγράψεις μ’ έναν τρόπο που ήδη ξέρεις. Αλλά δεν είναι αυτό που θέλαμε». Το κενό του λόγου καλύπτει εν μέρει η πρωτότυπη μουσική του Θοδωρή Αμπατζή, αλλά η πρόκληση επί σκηνής ήταν η σύνδεση με την πρωτότυπη ταινία. «Προσπάθησα να δω τι σημαίνει το ότι κάνουμε αυτό στο θέατρο και τι έχουμε εκείνη την ώρα μπροστά μας ζωντανά, μ’ έναν άλλο τρόπο. Επρεπε να φαίνεται σαν κάτι που συμβαίνει και να μη χρειάζεται τον λόγο» παραδέχεται.  

Η ίδια δεν είχε δει το φιλμ του Γκρίφιθ πριν καταπιαστεί μαζί του θεατρικά. Τώρα που το μελέτησε ενδελεχώς, το χαρακτηρίζει μπροστά από την εποχή του. Παρ’ όλα αυτά, στη σκηνή, δεν μετέφεραν και τις τέσσερις ιστορίες του (πρόκειται για σπονδυλωτό φιλμ), αλλά μόνο την τελευταία όπου ένας αθώος καταδικάζεται για ένα έγκλημα που δεν διέπραξε ποτέ. «Το σενάριο είναι το ίδιο, αλλά δεν μπορούσαμε να έχουμε όλες τις σκηνές μιας ταινίας. Κρατήθηκαν κάποιες στιγμές ενδεικτικά, όμως δεν έχει γίνει κάποια αλλαγή στην πλοκή» δηλώνει. Αυτή έβαλε ωστόσο τη δική της πινελιά στον ρόλο της κοπέλας χωρίς φίλους που υποδύεται, εμφανίζοντάς τη να έχει ένα σαρκοβόρο φυτό ως φίλο της που κουβαλάει μαζί της.

ΕΜΕΙΣ  Ή ΟΙ ΑΛΛΟΙ; Κατά την παρουσίαση της συνύπαρξης των ανθρώπων στη γη σαν έναν εμφύλιο διαρκείας, η δραματουργική εξέλιξη θέτει το ερώτημα «εμείς ή οι άλλοι;». «Οπως λέει ο Καμί, μία από τις χειρότερες αιτίες εχθρότητας είναι η λύσσα και η ποταπή επιθυμία να δεις να υποκύπτει αυτός που τολμά να αντιστέκεται σ’ αυτό που συνθλίβει εσένα. Σε δύσκολες εποχές, όπως αυτή που διανύουμε, η μισαλλοδοξία υπάρχει επειδή έχει φτάσει σ’ ένα σημείο αποδυνάμωσης ένα μεγάλο ποσοστό του κόσμου. Οπότε αυτό που θεωρούν ότι τους κάνει δυνατότερους είναι να πατήσουν κάποιον κι έτσι να αισθανθούν την ψευδαίσθηση της δύναμης ξανά. Εξού και τα κρούσματα ρατσισμού και βίας προς τους μετανάστες και τους ομοφυλόφιλους: επειδή είναι τα πιο μικρά κομμάτια της κοινωνίας και τα πιο αδύναμα» υποστηρίζει και συνεχίζει: «Η μισαλλοδοξία τώρα ξεσκεπάζει το ποια είναι η δουλειά που έχει γίνει όλο τον προηγούμενο καιρό, όταν εσύ ήσουν άνετος». Αραγε το δίπολο αδιαλλαξία – αλληλεγγύη, που εμφανίζεται μέσα από τη στάση των ηρώων, καθιστά και την παράσταση επίκαιρη; «Δεν μ’ αρέσει να λέω μια επίκαιρη παράσταση ή ένα επίκαιρο θέμα. Πάντα σε αυτή την κατάσταση ήμασταν. Απλώς τώρα φαίνεται περισσότερο. Δεν είναι επειδή το αναφέρουμε περισσότερο, απλώς έχει στενέψει τώρα ο κλοιός και ο καθένας προσπαθεί να περισώσει τα δεδομένα του και να μπορέσει να κρατηθεί από κάπου. Για μένα συμβαίνει συνεχώς, είναι πιθανόν μια αδυναμία της ανθρώπινης κατασκευής, το να επιλέγει κανείς το κακό και να μην μπορεί να δεχτεί αυτό που είναι ο απέναντί του» καταλήγει.

INFO
«Μισαλλοδοξία», έως τις 31 Ιανουαρίου στις 20.30 στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών – Κεντρική Σκηνή (Λεωφόρος Συγγρού 107). Πληροφορίες – κρατήσεις: 210-9005.800. Εισιτήρια: 5-28 ευρώ