Ο «άλλος» συγγραφέας του Ροβινσώνα Kρούσου

Ο Μισέλ Τουρνιέ ήταν από εκείνους τους γάλλους πεζογράφους, το όνομα των οποίων διακινούνταν τακτικά στις λίστες των υποψηφίων για Νομπέλ. Ηταν από τα μεγάλα ονόματα της γαλλικής πεζογραφίας του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα, παρόλο που συγκριτικά ξεκίνησε να δημοσιεύει μεγάλος (μετά τα 42 του χρόνια) και το έργο του ποσοτικά δεν είναι πολύ εκτενές. Η πεζογραφία δεν θα τον είχε κερδίσει, όπως ο ίδιος έλεγε, αν πρώτα δεν είχε αποτύχει δύο φορές στην «αγκρεγκασιόν», δηλαδή στις εξετάσεις που εξασφαλίζουν θέση καθηγητή  στο γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα. Γερμανοτραφής, με σπουδές Φιλοσοφίας στο Τίμπιγκεν, ξεκίνησε να εργάζεται στον εκδοτικό οίκο Plon ως επιμελητής αλλά και ως μεταφραστής από τα γερμανικά, κυρίως του Ρεμάρκ.

Την αναγνώριση από τον κόσμο των γραμμάτων αλλά και την αποδοχή του κοινού τις κέρδισε αμέσως και ταυτόχρονα με το πρώτο του έργο που δημοσιεύτηκε το 1967: είναι το «Παρασκευάς ή στις Μονές του Ειρηνικού» (βγήκε στα ελληνικά από τον Εξάντα, με μια μάλλον άστοχη μετάφραση του «Vendredi ou les limbes du Pacifique» – «limbes» δεν είναι η «Μονή», αλλά η ουδέτερη ζώνη μεταξύ παραδείσου και κόλασης, όπου πηγαίνουν τα αβάπτιστα μωρά). Μαζί με την εκδοχή του για παιδιά που ακολούθησε («Παρασκευάς ή η πρωτόγονη ζωή») πούλησε στη Γαλλία κοντά στα τρία εκατομμύρια αντίτυπα. Επρόκειτο για μια νέα ανάγνωση του μύθου του Ροβινσώνα Κρούσου με επιρροές από τον Ρουσό. Το βιβλίο αυτό πήρε το Μεγάλο Βραβείο της Γαλλικής Ακαδημίας, ενώ το δεύτερό του, το επίσης πολύ σημαντικό «Le Roi des Aulnes» (στα ελληνικά: «Ο δράκος», επίσης από τον Εξάντα) πήρε Γκονκούρ, πούλησε ανάλογο αριθμό αντιτύπων ενώ έγινε και ταινία το 1996 με πρωταγωνιστή τον Τζον Μάλκοβιτς.

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Ο Μισέλ Τουρνιέ έγραψε περί τα δέκα μυθιστορήματα για ενηλίκους και παιδιά. Στη Γαλλία εκδόθηκε από τον Γκαλιμάρ και στην Ελλάδα, κυρίως το πρώτο μέρος του έργου του που είναι και το σημαντικότερο, από τον Εξάντα. Ο Τουρνιέ συνδύασε τον ρεαλισμό με το μαγικό στοιχείο μαζί με μια αγάπη για τους μύθους και τα εμβληματικά τους πρόσωπα: πέρα από τον Ροβινσώνα, στο τρίτο του μεγάλο μυθιστόρημα λ.χ., «Τα μετεωρολογικά», πραγματεύεται μυθιστορηματικά τον μύθο του Κάστορα και του Πολυδεύκη.

Ο Παριζιάνος Τουρνιέ, που πέθανε στα 91 του χρόνια εκεί που έζησε επί μισό αιώνα, στο πρεσβυτέριο του χωριού Σουαζέλ των Ιβλίν (όπου τον είχε επισκεφτεί τέσσερις φορές ο Φρανσουά Μιτεράν ως πρόεδρος), νοτιοδυτικά του Παρισιού, διετέλεσε μέλος της Ακαδημίας Γκονκούρ για τρεις περίπου δεκαετίες και όλα δείχνουν πως στο ορατό μέλλον θα συνεχίσει να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη γαλλική λογοτεχνία του 20ού αιώνα.