Νέοι άνδρες, μόνοι, ψάχνουν

Ηταν πολλοί: κουρασμένοι νεαροί άνδρες, κάποιοι σχεδόν έφηβοι, να διασχίζουν με τα πόδια την Ευρώπη για να φθάσουν στη γερμανική γη της επαγγελίας. Αρκετοί αναρωτιόντουσαν πριν από μήνες, στην κορύφωση του μεταναστευτικού κύματος από τη Συρία, γιατί ανάμεσά τους υπήρχαν τόσο λίγες γυναίκες. Υπήρχαν λόγοι για τους οποίους οι πρώτοι που αναζήτησαν άσυλο ήταν άνδρες: το σκληρό ταξίδι, η πιεστική ανάγκη για δουλειά πριν υποβάλει κάποιος αίτηση για επανένωση της οικογένειας και, κυρίως, η διαφυγή από τη βίαιη στρατολόγηση –  είτε στον εθνικό στρατό είτε στις άλλες ένοπλες οργανώσεις. Είναι συνηθισμένο στη διάρκεια πολέμων οι γονείς να στέλνουν τους γιους τους μακριά.

Αυτές τις διαπιστώσεις έκανε πριν από λίγο καιρό η δημοσιογράφος Ρούλα Χαλάφ στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», αναζωπυρώνοντας μια συζήτηση που ξεκίνησε το βράδυ της Πρωτοχρονιάς με τα γεγονότα στην Κολωνία και άλλες ευρωπαϊκές πόλεις.

Οι επιπτώσεις αυτής της μεγάλης ανισότητας των φύλων ήταν μια διάσταση στην οποία δεν δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στην αρχή της μεταναστευτικής κρίσης. Θεωρήθηκε – και ορθά – ότι μπροστά σε αυτό το τεράστιο κύμα ανθρώπων που προσπαθούσαν να ξεφύγουν από τον αιματηρό εμφύλιο της Συρίας το όλο θέμα θα εξελισσόταν σε μια συζήτηση που θα πυροδοτούσε ξενοφοβικά αντανακλαστικά.

Ομως μετά τα εκατοντάδες περιστατικά σεξουαλικών παρενοχλήσεων το βράδυ της Πρωτοχρονιάς στην Κολωνία, το ζήτημα ήρθε στο προσκήνιο. Βέβαια, ο ακριβής αριθμός των ατόμων που ζητούν άσυλο και εμπλέκονται σε αυτά τα περιστατικά δεν είναι ξεκάθαρος. Και ίσως κάποιοι έχουν στρατολογηθεί από συμμορίες Βορειοαφρικανών που ευθύνονται για πολλές ληστείες στη γερμανική πόλη τα τελευταία χρόνια.

Πολύς λόγος έχει γίνει για τη διαφορετική σεξουαλική κουλτούρα και την έλλειψη ισότητας στις χώρες της Μέσης Ανατολής από όπου προέρχονται οι πρόσφυγες οι οποίοι καταφθάνουν στην Ευρώπη. Ομως η Βάλερι Χάντσον, καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, η οποία μελετά εδώ και χρόνια ζητήματα μετανάστευσης, υποστηρίζει ότι η δυσαναλογία του φύλου είναι πολύ πιο σημαντική από τις διαφορετικές εκδοχές της σεξουαλικής κουλτούρας. «Ολες οι έρευνές μου δείχνουν έναν κοινό παράγοντα: όσο πιο μεγάλος είναι ο αριθμός των ανδρών τόσο πιο πολλά περιστατικά εγκλημάτων εναντίον των γυναικών καταγράφονται. Οταν έχεις πολύ περισσότερους νεαρούς άνδρες σε μια κοινωνία – οι οποίοι μπαίνουν στο περιθώριο, ζουν μαζί σε μεγάλες ομάδες και ουσιαστικά βρίσκονται σαν σε γκέτο -, τότε συχνά παρατηρείται μια συλλογική δραστηριότητά τους κατά την οποία αποφασίζουν να πάρουν από την κοινωνία εκείνα που τους αρνείται. Κι έτσι, συλλογικά, είναι πρόθυμοι να αναλάβουν ρίσκα».

Οι φόβοι για τη δυσαναλογία των φύλων σε μεγάλα προσφυγικά κύματα ξεπερνούν τις άμεσες επιπτώσεις. Πολλοί από τους νεαρούς πρόσφυγες είναι έφηβοι, γεγονός που διευκολύνει τις αιτήσεις τους για άσυλο, μπορεί όμως να έχουν πιο μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για την αναλογία ανδρών – γυναικών στη χώρα που τους φιλοξενεί. Δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις στο Προσφυγικό, λένε οι ειδικοί, ιδιαίτερα όταν εκατομμύρια Σύροι προσπαθούν να φύγουν από τη χώρα τους για να γλιτώσουν τη ζωή τους που απειλείται με κάθε τρόπο. Οι επιπτώσεις της αναλογίας των φύλων στις κοινωνίες που τους υποδέχονται πρέπει να είναι κομμάτι της πολιτικής για το Προσφυγικό. Οπως λένε οι επιστήμονες: «Μια σωστή αναλογία αποτελεί δημόσιο αγαθό».