«Οι επαναστάσεις ήταν αναπόφευκτες, αλλά δεν έφεραν τη δημοκρατία»

«Ακούμε καμιά φορά ότι τα πράγματα θα ήταν καλύτερα και πιο σταθερά για την Ευρώπη εάν είχαν διατηρηθεί στη θέση τους οι δικτάτορες. Οι επαναστάσεις της Αραβικής Ανοιξης, όμως, ήταν αναπόφευκτες». Την άποψη αυτή καταθέτει ο Φρανσουά Εζμπούρ, συγγραφέας του βιβλίου «Μυστικές ιστορίες, η γέννηση του σύγχρονου κόσμου». Ο γάλλος αναλυτής παρατηρεί ότι η περιοχή όπου εκδηλώθηκαν αυτές οι εξεγέρσεις ήταν δυσλειτουργική και ότι μια τέτοια κατάσταση δεν θα μπορούσε να διαρκέσει επ’ άπειρον. «Εκπλαγήκαμε από τη σπίθα που έβαλε φωτιά στην Τυνησία, την αυτοπυρπόληση ενός πλανόδιου πωλητή έπειτα από έναν καβγά με την αστυνομία, αλλά δεν θα έπρεπε να μας εκπλήξει» εξηγεί και καταθέτει μια ακόμη παρατήρηση: «Οταν οι επαναστάσεις ξέσπασαν στην Τυνησία, την Αίγυπτο, τη Λιβύη και το Μπαχρέιν, αλλά και από τις αναταραχές στο Μαρόκο και την Αλγερία, έγινε σαφές ότι το αποτέλεσμα δεν θα ήταν αυτό που είδαμε στην Ευρώπη το 1989.  Εκτός από την περίπτωση της Τυνησίας, η Αραβική Ανοιξη δεν οδήγησε στο καλοκαίρι της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου».

Ηταν λοιπόν οι εξεγέρσεις της Αραβικής Ανοιξης καταδικασμένες να αποτύχουν; «Αυτές οι εξεγέρσεις οδήγησαν πολύ γρήγορα όχι σε μια νέα τάξη αλλά σε μια κατάσταση αταξίας» απαντά ο Φρανσουά Εζμπούρ και παραθέτει μια ιστορική αναλογία. «Η κατάσταση στη Λιβύη, τη Συρία, την Υεμένη  και το Ιράκ θυμίζει την κατάσταση που έζησε η Ευρώπη τον 17ο αιώνα με τον τριακονταετή πόλεμο (1618-1648): Αυτή ήταν η εποχή της Μεταρρύθμισης, των δυο θρησκευτικών στρατοπέδων σε διαμάχη, των εσωτερικών αντιπαλοτήτων, των παραδοσιακών δυνάμεων που αντιμάχονται ένα αναδυόμενο έθνος, τη Γαλλία. Αυτήν την κατάσταση βλέπουμε σήμερα στον αραβικό κόσμο, όπου – κυρίως στον Κόλπο – αντίπαλες φατρίες μάχονται για την εξουσία και ενδοεθνικές και ενδοθρησκευτικές αντιπαλότητες είναι στην ημερήσια διάταξη. Βλέπουμε ακόμη ότι το Ισλαμικό Κράτος αμφισβητεί τα σύνορα που είχαν χαραχτεί με τη συμφωνία Σάικς – Πικό».

Ο Φρανσουά Εζμπούρ συστήνει σύνεση. «Αυτοί που νομίζουν ότι μπορούν να επηρεάσουν την πολιτική κατάσταση στη Μέση Ανατολή κινδυνεύουν να εκτεθούν. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, θα είναι δύσκολο να βρούμε αμέσως λύσεις. Οι νικητές του νέου Τριακονταετούς Πολέμου δεν θα είναι τα ευρωπαϊκά κράτη. Και γι’ αυτό δεν πρέπει να αμφιβάλλει κανείς».