«Είναι καιρός να πάρουμε το μπουζούκι στα σοβαρά»

Σχεδόν εθιμοτυπικά αλλά πεισματικά, ο σολίστ και συνθέτης Θανάσης Πολυκανδριώτης επινοεί τρόπους για να συζητάμε γύρω από το μπουζούκι και τις προοπτικές του λαϊκού οργάνου. Απόψε με μια μεγάλη συναυλία, με αναφορά σε Βασίλη Τσιτσάνη και Γιάννη Παπαϊωάννου, ο Πολυκανδριώτης και τα πενήντα όργανα (τρίχορδα και τετράχορδα) των Επόμενων έχουν διασκευάσει μεγάλες επιτυχίες των δύο κορυφαίων λαϊκών δημιουργών με άξονα το μπουζούκι και τις ευρύτερες διαστάσεις του, είτε στο πεδίο της δεξιοτεχνίας είτε στο πεδίο της εξέλιξης της λαϊκής μουσικής.

Τσιτσάνης – Παπαϊωάννου. Μια εικόνα που κρατάτε απ’ τον καθένα.

Είναι δάσκαλοί μου και οι δύο. Πήρα από αυτά τα δύο θηρία της μουσικής μας την αυθεντικότητα του παιξίματός τους και πολλά στοιχεία από τη συνθετική τους ακεραιότητα. Με τον Βασίλη είχα μικρή εμπειρία προσωπική. Τον γνώρισα όταν το ζήτησα και με πήγε ο πατέρας μου ο Θόδωρος στο σπίτι του κάπου στην Αχαρνών στο πλάι μιας εκκλησίας, πολλά χρόνια πριν, όταν τα παιδιά του ήταν πολύ μικρά. Τον μελέτησα και ανακάλυψα αργά, γιατί κι εγώ ως νέος μουσικός έπρεπε να κάνω τη δική μου πορεία. Είναι τεράστιος. Πως πετούσε από το ένα ύφος τραγουδιού στο άλλο ήταν το μεγάλο ταλέντο του. Τον μπαρμπα-Γιάννη τον γνώρισα στο σπίτι του, στις Τζιτζιφιές, όταν με έστειλε ο μέγιστος Πατσιφάς της Λύρα το 1971 να ακούσω και να επιμεληθώ κάποια από τα τραγούδια του που θα τραγουδούσε μια νέα τραγουδίστρια η Νατάσσα. Ηταν ένας ζεστός άνθρωπος, αυτό που λέμε εμείς στη γλώσσα μας ψυχούλα. Πίστευε στις μεγάλες αξίες της ζωής που είναι η οικογένεια, η ταπεινότητα και η μπέσα.

Τι έχει προσφέρει ο καθένας στην υπόθεση του τραγουδιού, της μουσικής;

Εκτός από τη μεγάλη συγκίνηση και χαρά που έδωσαν στο κοινό, εγώ κρατώ και από τους δυο τα ταξίμια τους με την ανάποδη πενιά, μοναδική για τους μπουζουκίστες και μεγάλη κληρονομιά. Καθώς και το γεγονός ότι τις εποχές που έζησαν με τα κοινωνικοπολιτικά προβλήματα, αυτοί το βιολί τους, να γράφουν τραγούδια για όλα τα γούστα με πρωταρχικό σκοπό την ψυχαγωγία και τη διασκέδαση του Ελληνα.

Συγκρότημα μπουζουκιών Οι Επόμενοι. Πόσα χρόνια δράσης, σε ποιο σημείο βρίσκονται σήμερα; 

Τους ξεκίνησα το 1993 με την ίδρυση της Σχολής Λαϊκής Μουσικής Παράδοσης και μέχρι σήμερα έχουμε 450 ενεργά μπουζούκια σε όλη την επικράτεια και όχι μόνο. Αυτούς τους πρώτους Επόμενους, οι περισσότεροι από τους οποίους κάνουν τη δική τους πορεία στον χώρο, τιμώ σήμερα και τους απονέμω Τίτλους Δεξιότητας Μπουζουκιού. Αυτό θα έπρεπε να το κάνει η Πολιτεία.

Αγωνίζεστε δεκαετίες για το μπουζούκι. Πού βρίσκεται σήμερα σολιστικά το όργανο; Μήπως υπάρχει μια κρυφή προσδοκία από εσάς για μια ακαδημαϊκή αναγνώριση ενός πράγματος που δεν έχει καμία τέτοια ανάγκη και βασίστηκε για χρόνια στη σχέση του με τον κόσμο;

Με χτυπάτε εκεί που πονώ. Το μπουζούκι βρίσκεται και θα βρίσκεται πάντα στην πρώτη γραμμή. Ομς ξέρουμε όλοι ότι η Πολιτεία δεν κάνει τίποτε απολύτως, ενώ εγώ παλεύω για το αυτονόητο, δηλαδή την αναγνώριση και κατοχύρωση του ελληνικού διακριτού μπουζουκιού. Για να μας πάρουν στα σοβαρά είναι επιτακτική ανάγκη η ακαδημία μουσικής. Ετσι θα σωθεί ο πλούτος των γνώσεών μας – για εννέα χρόνια (2005-2014) δουλεύαμε αμισθί με άλλους ειδικούς και μαζέψαμε την ύλη, τον οδηγό σπουδών και τις προϋποθέσεις, ώστε 27 ελληνικά παραδοσιακά όργανα να γίνουν ενδοωδειακά με οκταετή φοίτηση και κρατικό πτυχίο. Μια υπουργική απόφαση η οποία όμως δεν έρχεται. Γιατί; Μήπως δεν μας παίρνουν στα σοβαρά ή δεν αγαπούν τη μεγάλη πολιτισμική κληρονομιά μας και παράλληλα την Ελλάδα;

Τι σημαίνει δεξιοτεχνία και τι σύνθεση;

Το ένα είναι προέκταση του άλλου. Ετσι μας έμαθαν οι πολλοί δάσκαλοι μας. Να παίζουμε, να γράφουμε και να τραγουδάμε.

Τι είναι το βιβλίο σας; (σ.σ.: το αφιερώνει στη σύντροφό της ζωής του Μάγδα)

Είναι ακόμη ένα βιβλίο μου, το έκτο στη σειρά, που παρουσιάζω σήμερα με τίτλο «Οι ασκήσεις μου» ώστε οι σπουδαστές να βάλουν επιτέλους σωστά το δεξί και αριστερό χέρι τους πάνω στο όργανο. Ακόμη και σήμερα καταξιωμένοι παίκτες παίζουν λάθος. Οι παλαιοί δεν είχαν δασκάλους, ούτε βιβλία, οι σημερινοί έχουν, και καλούς θα έλεγα. Το σημαντικό είναι το CD με «Τα ταξίμια μου», πολύ σημαντικές στιγμές από τη δισκογραφία και το πάλκο. Βιώματα που χρειάζονται απαραίτητα οι νέοι και που εμείς όλοι δεν έχουμε δικαίωμα να τα κρατάμε στο ντουλάπι. Χθες έκλεισα μισό αιώνα στη μουσική και σήμερα το γιορτάζω με 50 μπουζούκια. Είμαι πολύ ευτυχής.

INFO
Απόψε στις 20.30, αφιέρωμα σε Βασίλη Τσιτσάνη και Γιάννη Παπαϊωάννου από τον Θανάση Πολυκανδριώτη και το Μουσικό Σύνολο Μπουζουκιών Οι Επόμενοι, και με τη συμμετοχή των Αντώνη Μιτζέλου, Τζώρτζιας των Μπλε, Μπάμπη Στόκα, Χριστίνας Μιχαλάκη, Αννας Μελίτη, Αντώνη Παπαϊωάννου και του παλαίμαχου σολίστ Γιάννη Μωραΐτη. Για τους δημιουργούς μιλάει ο Κώστας Μπαλαχούτης ενώ την έρευνα υπογράφει ο μουσικολόγος Δημήτρης Σταθακόπουλος. Μαζί θα γίνει και η παρουσίαση του βιβλίου «Οι ασκήσεις μου» ενώ τίτλοι δεξιότητας μπουζουκιού θα απονεμηθούν στα πρώτα μέλη του Μουσικού Συνόλου Οι Επόμενοι. Εισιτήριο: 10 ευρώ. Στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης (Πειραιώς 206, Ταύρος, τηλ. 210-3418.550).