Ενας Αμλετ στο Ποτάμι

Ο διασημότερος σαιξπηρικός ήρωας αναρωτιέται επί σκηνής αν πρέπει να ζει κανείς ή να μη ζει. Στο Ποτάμι μοιάζει να βιώνουν και αυτοί ένα αμλετικό δίλημμα. Να διερωτώνται, δηλαδή, αν πρέπει να στηρίξουν την κυβέρνηση ή όχι. Οσοι σχεδιάζουν τη στρατηγική της Σεβαστουπόλεως, άλλωστε, γνωρίζουν πολύ καλά ότι η στάση που θα κρατήσουν το επόμενο χρονικό διάστημα απέναντι σε μία σειρά από κρίσιμα νομοσχέδια, όπως π.χ. αυτό για το Ασφαλιστικό, θα κρίνει ώς έναν βαθμό και το μέλλον του κόμματος. Τα διλήμματα λοιπόν, όπως και για τον δανό πρίγκιπα, δεν είναι απλώς ηθικά, είναι κατ’ εξοχήν υπαρξιακά.

«Το Ποτάμι είναι εδώ, ανά πάσα στιγμή, να κρίνει τι είναι χρήσιμο και τι όχι για τη χώρα. Δεν εννοώ μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ με ένα συμπληρωματικό Ποτάμι. Αλλά αν η χώρα κάποια στιγμή χρειάζεται μια άλλου τύπου κυβέρνηση από αυτή τη Βουλή, αυτό είναι κάτι που Το Ποτάμι μπορεί να συζητήσει. Μια κυβέρνηση στην οποία θα συμμετέχουν και οι δύο πόλοι, ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Δημοκρατία». Η δήλωση είναι σχετικά πρόσφατη. Εγινε μπροστά σε μια τηλεοπτική κάμερα στις 7 Δεκεμβρίου από τον Σταύρο Θεοδωράκη. Ηταν η πρώτη φορά, μετά την κάλπη της 20ής Σεπτεμβρίου, που κάποιος από το κόμμα άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής σε ένα κυβερνητικό σχήμα που θα προέκυπτε από αυτή τη Βουλή.

Αλλαγή πλεύσης. Τι κι αν σχεδόν ένα μήνα πριν, στις 18 Οκτωβρίου ο ίδιος άνθρωπος, ο επικεφαλής του Ποταμιού δήλωνε για πολλοστή φορά ότι το κόμμα του σε αυτή την κοινοβουλευτική περίοδο είχε αποφασίσει να παραμείνει στα έδρανα της αντιπολίτευσης; «Είμαστε κόμμα της αντιπολίτευσης και αυτό δεν αλλάζει στην παρούσα Βουλή. Με 4% δεν μπορούμε να καθορίσουμε τις πολιτικές αποφάσεις, για ποιο λόγο λοιπόν να μετέχουμε σε μια κυβέρνηση; Για τις λιμουζίνες; Δεν μας αρέσουν. Πόσω μάλλον που ο κ. Τσίπρας έχει επιλέξει τον συντηρητικό δρόμο» απαντούσε χαρακτηριστικά ο Θεοδωράκης στη σχετική ερώτηση της «Real News».

Αυτή εξάλλου ήταν η γραμμή ήδη από το βράδυ των εκλογών. Αιτία; Οι περισσότεροι κάνοντας την αυτοκριτική τους είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο τρόπος που αντιμετώπισαν την «πρώτη φορά Αριστερά» τούς στοίχισε 151.702 ψήφους στις δεύτερες εκλογές του 2015, όταν έπεσαν από το 6,05% του Ιανουαρίου στο 4,09%. Η αντιπολίτευση λοιπόν στη «δεύτερη φορά Αριστερά» είχε κριθεί μονόδρομος. Κι όμως, εδώ και δέκα μέρες το ποταμικό αφήγημα έχει αλλάξει ελαφρώς.

Για τους πιο σκεπτικούς το κόμμα «βρίσκεται σε ιδεολογική και πολιτική σύγχυση». Αυτή η προσέγγιση όμως ίσως είναι πολύ αυστηρή. Οπως παραδέχονται σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις αρκετά κομματικά στελέχη, το πρόβλημα είναι ότι ακόμη δεν έχουν καταλήξει σε τελική εκτίμηση για το μέλλον της κυβέρνησης Τσίπρα. Κατά συνέπεια, δυσκολεύονται να καθορίσουν και τη στάση που συμφέρει Το Ποτάμι να τηρήσει απέναντί της.

Κλίμα «αντι-ΣΥΡΙΖΑ». Παρ’ όλα αυτά, το κλίμα τόσο στην Κοινοβουλευτική Ομάδα όσο και στα λοιπά στελέχη είναι αναμφισβήτητα «αντι-ΣΥΡΙΖΑ». Ο αρχηγός, λένε άνθρωποι που παρίστανται στις συνεδριάσεις των οργάνων, έχει δεχθεί και συνεχίζει να δέχεται έντονη πίεση ώστε να ταχθεί Το Ποτάμι κατά της κυβέρνησης σε όλα τα ζητήματα, από τα προαπαιτούμενα μέχρι το Ασφαλιστικό. Ειδικά για το τελευταίο, η συνεδρίαση της ΚΟ την προηγούμενη εβδομάδα κατέληξε στην απόφαση «κατ’ αρχήν να μην ψηφιστεί».

Ο αντίλογος. Βέβαια, δεν λείπουν οι εισηγήσεις ορισμένων φιλελεύθερων στελεχών, τα οποία υποστηρίζουν ότι το εν λόγω νομοσχέδιο θα έπρεπε «να στηριχθεί προκειμένου να σωθεί η χώρα». Ο αντίλογος από την έτερη ποταμική όχθη, πάλι, είναι ότι «η χώρα δεν κινδυνεύει με κατάρρευση αν δεν ψηφίσουμε. Ακόμη κι αν χάσει την κυβερνητική πλειοψηφία ο Τσίπρας θα το περάσει με τις ψήφους του Λεβέντη». Να σημειωθεί, πάντως, ότι μέχρι και αυτοί που προτείνουν μια γραμμή στήριξης με γνώμονα το συμφέρον της χώρας, σπεύδουν να επισημάνουν ότι δεν ζητούν να τα βρει Το Ποτάμι με τον ΣΥΡΙΖΑ. Τουναντίον. Την κατάσταση – εκτός από τις διαφορετικές εσωκομματικές φωνές – φαίνεται να περιπλέκουν και αρκετοί από τις εγχώριες παραγωγικές τάξεις αλλά και από τους ευρωπαίους εταίρους που ζητούν, σύμφωνα με πληροφορίες, από τον Θεοδωράκη να βάλει πλάτη. Αυτές οι πιέσεις από όλες τις πλευρές και προς αντίθετες κατευθύνσεις ίσως εξηγούν, εν μέρει, τη σχεδόν αμλετική αναποφασιστικότητα του επικεφαλής.