Μαρίνα Αμπράμοβιτς: «Θέλετε να ακούσετε Μπαχ; Πρέπει να υποφέρετε!»

Μπαχ μπορεί να έχετε ακούσει στη διάρκεια του βίου σας. Οι πιο ψαγμένοι φίλοι της κλασικής μουσικής ίσως να έχουν ήδη στη δισκοθήκη τους τη φρέσκια ηχογράφηση του νέου αστέρα στο πιάνο, του ρωσο-γερμανικής καταγωγής Ιγκόρ Λέβιτ, στην οποία ανάμεσα σε άλλα έργα ερμηνεύει και τις Παραλλαγές Γκόλντμπεργκ, ένα έργο που συνέθεσε ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ το 1741 και πήρε το όνομα του από τον πρώτο ερμηνευτή του.

Πόσοι όμως έχουν ακούσει το συγκεκριμένο έργο του Μπαχ με πινελιές δια χειρός Μαρίνας Αμπράμοβιτς;  Οι τυχεροί είναι εκείνοι που θα βρεθούν στο Park Avenue Armory της Νέας Υόρκης ως τις 19 Δεκεμβρίου. Εκεί που η εμπειρία δεν ξεκινά όταν ο ταχύτατα ανερχόμενος 28χρονος πιανίστας ακουμπήσει τα δάχτυλά του στα πλήκτρα, αλλά μόλις περάσουν στο φουαγιέ.

Ένα κλειδί περιμένει τον κάτοχο κάθε εισιτηρίου, το οποίο αντιστοιχεί σε ένα ερμάριο τοποθετημένο στον χώρο υποδοχής. Στο ραφάκι του ερμαρίου λαμβάνουν γραπτώς τις πρώτες οδηγίες που θα πρέπει να ακολουθήσουν. Να παραδώσουν δηλαδή τα κινητά, τα ρολόγια, τους υπολογιστές και τις ταμπλέτες τους ή ό,τιδήποτε άλλο θα μπορούσε να τους αποσπάσει την προσοχή.

Στη συνέχεια περνούν στην  αίθουσα όπου αφού καθίσουν στις ανακλινόμενες πολυθρόνες τους παρέχονται ακουστικά μείωσης θορύβου. Για μισή ώρα δεν συμβαίνει απολύτως τίποτα μέσα στην αίθουσα. Δεν ακούγεται το παραμικρό. Το κοινό περιμένει υπομονετικά, ήσυχα ι στο μισοσκόταδο και χαλαρώνει. Στο μεταξύ μια πλατφόρμα αναδύεται από το πίσω μέρος της αίθουσας και αργά φέρνει τον Λέβιτ προς τον κόσμο. Όταν θα προσεγγίσει το πιάνο σε απόσταση εκατοστού, ο ήχος ενός γκονγκ θα δώσει το σύνθημα στο κοινό να βγάλει τα ακουστικά. Και τότε το ρεσιτάλ ξεκινά.

«Θέλουν να ακούσουν Μπαχ; Πρέπει να υποφέρουν», λέει με χιούμορ η  «γιαγιά» της περφόρμανς Μαρίνα Αμπράμοβιτς «Ο ρόλος μου περιορίζεται στο να φέρω στον Λέβιτ ένα διαφορετικό κοινό από εκείνο που θα συναντούσε υπό κανονικές συνθήκες κάποιος σε ένα κονσέρτο», λέει για το εγχείρημα που έχει τις βάσεις του στη «Μέθοδο Αμπράμοβιτς», μια σειρά ασκήσεων που έχουν ως στόχο να διερευνήσουν τα όρια του σώματος και του πνεύματος.

«Δεν έχω αναμειχθεί ποτέ ως τώρα με τον χώρο της κλασικής μουσικής. Είναι κάτι εντελώς νέο και φρέσκο για μένα. Επιτέλους κάνω κάτι εντελώς διαφορετικό. Κι αυτό είναι πολύ ωραίο συναίσθημα. Αναγκάζεσαι να χειριστείς τον εγωισμό σου με εντελώς διαφορετικό τρόπο. Είναι σημαντικό να προετοιμάζεις το κοινό να ακούσει Μπαχ υπό τις καλύτερες δυνατές συνθήκες», συνεχίζει η 69χρονη καλλιτέχνις.

Κι αποκαλύπτει ότι το ενδιαφέρον της για το συγκεκριμένο εγχείρημα προέκυψε όταν διάβασε πολλές κριτικές στον Τύπο για συναυλίες που διακόπτονταν από τους ήχους κινητών τηλεφώνων.

«Έχουμε παγιδευτεί στην τεχνολογία επειδή μας εντυπωσιάζει υπερβολικά. Δεν είναι όμως η τεχνολογία το πρόβλημα, αλλά ο τρόπος που την διαχειριζόμαστε. Σαν παιδιά γοητευόμαστε και σπαταλάμε μέρες ολόκληρες στα διαβολεμένα τηλέφωνα», λέει και βγάζει από την τσάντα της δύο συσκευές κινητής τηλεφωνίας.

«Πιστεύω ακράδαντα ότι είναι ο κόσμος που κάνει την αίθουσα κι όχι η αίθουσα τον κόσμο», λέει από την πλευρά του ο Ίγκορ Λέβιτ, ο οποίος υποστηρίζει ότι «μόνο υπό έναν όρο μπορούσε να υλοποιηθεί αυτή η συνεργασία: να μην υπάρχει παρέμβαση στη μουσική. Από τη στιγμή που ακούγεται η πρώτη νότα των Παραλλαγών Γκόλντμπεργκ όλα τα άλλα τίθενται εκτός».