Φοίβος Δεληβοριάς στα «ΝΕΑ»: «Αισθητικά και πολιτικά κυριάρχησε το ρετρό»

Επόμενος (δισκογραφικός) σταθμός: «Καλλιθέα». Από τις 23 Νοεμβρίου οι (λαθρ)επιβάτες στις μουσικές διαδρομές του Φοίβου Δεληβοριά είναι έτοιμοι για  ταξίδι. Και ο συνθέτης δηλώνει εξίσου έτοιμος για να αποκαλύψει στους ακροατές το παράξενο παιχνίδι της μνήμης μέσα από το οποίο ανέσυρε τις πρώτες ύλες του νέου άλμπουμ. «Ολα όσα με απασχολούν, όσα αναμοχλεύονται μέσα μου, παίρνουν κάποτε τον δρόμο τους».

Το επιβεβαιώνει και ένα μικρό φλας μπακ στους επτά προηγούμενους δίσκους. Μικρές ιστορίες με λέξεις «αιώνιες» – όπως τον είχε παροτρύνει ο Μάνος Χατζιδάκις – που περιγράφουν την αδιάφορη ή σκληρή καθημερινότητα της πόλης.

Το νήμα των νέων ιστοριών από το προσωπικό σύμπαν του Φοίβου Δεληβοριά άρχισε να ξετυλίγεται πριν από δύο χρόνια. «Αρχισα να βλέπω διάφορα όνειρα στα οποία επέστρεφα στο σπίτι της Καλλιθέας, όπου μεγάλωσα. Ηταν περίεργα, σουρεαλιστικά, σχεδόν αλλόκοτα.

Επρεπε, λέει, να πάω εκεί ξανά για να ανακαλύψω το μυστικό δωμάτιο που υπήρχε και που εγώ δεν γνώριζα ή να βγω έξω και να περπατήσω σε ένα άγνωστο οικοδομικό τετράγωνο». Κάπως έτσι ξεκίνησε τις επισκέψεις στην παλιά δίπατη μονοκατοικία του 1930. Ξανάπιασε στα χέρια του παλιούς δίσκους, κόπιες από ταινίες, τεύχη περιοδικών που ούτε καν θυμόταν, μικρούς κρυμμένους θησαυρούς. «Εκείνο όμως που πέρασε πρώτο στο πεδίο της παρατήρησης δεν ήταν τα αντικείμενα του σπιτιού, αλλά οι αλλαγές στην παλιά μου γειτονιά. Τίποτα πια δεν ήταν ίδιο. Δεν την αναγνώριζα και με έπιανε θλίψη όταν έβλεπα τις ταμπέλες των κλειστών μαγαζιών που έγραφαν “Σας ευχαριστούμε που μας στηρίξατε όλα αυτά τα χρονιά”».

Κατά μία έννοια, η αναμέτρηση με το παρελθόν είχε μόλις αρχίσει κι έπρεπε να βρεθεί μια λύση για να αποδεσμευτεί από αυτό: ιδού, λοιπόν, η στιγμή έμπνευσης για τα 11 τραγούδια που περιλαμβάνονται στον δίσκο του. «Αρχισα να “μετακομίζω” και να μένω με τις ώρες. Πήγα το πιάνο, τις κιθάρες μου και δούλευα ανάμεσα στις αναμνήσεις και στο παρόν». Μαζί έφτασαν και τα ερεθίσματα της επικαιρότητας για να επαναπροσδιορίσει τα κομμάτια της παλιάς του ζωής. «Υπήρχαν πράγματα ή πρόσωπα που τα είχα πολύ ψηλά και σήμερα οι συνθήκες τα τοποθετούν πιο χαμηλά. Ο φιλήσυχος, για παράδειγμα, μπακάλης ή χασάπης που μεταλλάχθηκε σε κρυφοχρυσαυγίτη». Και να οι καινούργιοι στίχοι: «Πες μου αλήθεια αν αυτός ο μπακάλης απέναντι/ ήταν πάντα μισάνθρωπος/ Ούτε μέρα δεν πρόλαβε να ζήσει/ στο καπό του αμαξιού ο χιονάνθρωπος».

Δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς. Αρχίζεις να αναμετράσαι με τη μνήμη σου και αυτό είναι επώδυνο. Πρέπει να γκρεμίσεις, αλλά ταυτόχρονα να έχεις την διάθεση να χτίσεις ξανά. Να δεις ότι κάποια πράγματα που υποτιμούσες έχουν τη δική τους αξία.

Ενας λόγος που με απασχολεί το παρελθόν είναι ότι σε περιόδους κρίσης, όλοι λίγο – πολύ πισωκοιτάζουμε. Να δούμε τι συνέβη και πώς συνέβη. Τα τελευταία χρόνια λοιπόν αισθητικά και πολιτικά κυριάρχησε το ρετρό, το ριμέικ. Αντί να δούμε το παρελθόν κριτικά, ψυχοθεραπευτικά, το είδαμε εξιδανικευτικά. Διχαζόμαστε για το ποιο παρελθόν ήταν το καλύτερο. Το παλιό ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα και των πρασινοφρουρών ή το ΠΑΣΟΚ του Σημίτη και του Χρηματιστηρίου;  
Η Δεξιά του παπά και του χωροφύλακα ή η Δεξιά του Ciao Ant1; Μέχρι και οι απολογητές της χούντας εμφανίστηκαν καταχαρούμενοι και απενοχοποιημένοι. Ολα αυτά θα ήταν έως και κωμικά αν δεν αντιμετωπίζαμε την πιο δύσκολη ιστορική συγκυρία στον πλανήτη. Η μνήμη με τις διακρίσεις της θα μπορούσε ίσως να μας σώσει. Να μας κάνει να κρατήσουμε ό,τι σοβαρό και να πετάξουμε τη σκαρταδούρα. Η νοσταλγία δίνει ελαφρυντικά στη νοσηρότητα.

ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΙΣΙ. Αρκετά, λοιπόν, με τη νοσταλγία. Ετσι κι αλλιώς η επικαιρότητα γίνεται αδυσώπητη από τη μια στιγμή στην άλλη, όπως αποδεικνύει το μακελειό στο Παρίσι. «Δεν μπορούμε να κλείνουμε τα μάτια μας σε ό,τι λάθος γίνεται στον δυτικό κόσμο και τροφοδοτεί το μίσος και τον φανατισμό των εξτρεμιστών. Φυσικά αυτό δεν τους αθωώνει, ούτε απαλύνει τον θάνατο που σκόρπισαν. Αλλά ποιος δεν γνωρίζει ότι αυτές οι αιμοδιψείς οργανώσεις χρηματοδοτούνται από τη Δύση;».

Ο κόσμος γύρω αλλάζει, επιμένει ο ίδιος, που πλέον κουβαλάει και τις ευθύνες ενός καινούργιου κύκλου στη ζωή του. «Εχω περάσει τα 40, είμαι πατέρας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται». Τα φαντάσματα και οι παράδεισοι του παρελθόντος αισθάνεται ότι του έδωσαν το γόνιμο πεδίο για τις εσωτερικές του αναζητήσεις αλλά και την τακτοποίηση των εκκρεμοτήτων του. «Οσο έγραφα τον δίσκο, το πατρικό μου, με την παρότρυνση του παραγωγού Χρήστου Λαϊνά, μετατράπηκε σε στούντιο. Εβλεπα ότι όσο δύσκολη και αν ήταν αυτή η αναβίωση του παρελθόντος, άλλο τόσο ήταν λυτρωτική».

Μια εικόνα για το τέλος; «Τη στιγμή που έπαιζα την τελευταία νότα από τον “Ξένο”, άκουγα τους σοβάδες να πέφτουν δίπλα μου. Ηταν σαν να μου μιλούσε το σπίτι. Οταν ολοκληρώσαμε την ηχογράφηση και πήγα να κλειδώσω για να φύγω, ένας μεθυσμένος οδηγός έπεσε με το αυτοκίνητό του πάνω στο σπίτι και χάλασε την πρόσοψη. Ετσι ένιωσα ότι η αναμέτρηση με το παρελθόν ήταν σκληρή, αλλά γόνιμη και απελευθερωτική!».

INFO
«Καλλιθέα» από την Inner Ear. Ο Φοίβος Δεληβοριάς εμφανίζεται στο Gagarin 205 (Λιοσιών 205), στις 28/11. Τηλ. 215 54 00 888