Χωρίς ομπρέλα προστασίας απέναντι στους πλειστηριασμούς μένουν χιλιάδες κάτοχοι στεγαστικών δανείων, όπως καταγγέλλει η καταναλωτική οργάνωση ΕΚΠΟΙΖΩ, καθώς ακόμη και οι ευάλωτοι οικονομικά δανειολήπτες καλύπτονται από τη ρύθμιση για μόλις τρία χρόνια.
Πρόκειται, σύμφωνα με την ΕΚΠΟΙΖΩ, για μια περιορισμένη και προσωρινή μορφή προστασίας της κατοικίας, καθώς η ρύθμιση είναι έκτακτη, ενώ αφορά μόνο όσους πληρούν τα αυστηρά κριτήρια που προβλέπονται, δηλαδή λίγους.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, αυτόματη προστασία από πλειστηριασμούς και επιπλέον κρατική στήριξη θα έχει μόνο η πρώτη κατηγορία που θα πληροί τα κριτήρια ώστε να ενταχθεί στους «ευάλωτους οικονομικά» δανειολήπτες. Στην κατηγορία αυτή ανήκει μόνο το 25% των δανειοληπτών που έχουν εισόδημα έως 20.000 ευρώ και ακίνητα με αντικειμενική αξία έως 220.000 ευρώ.
Το Δημόσιο θα αναλαμβάνει να πληρώσει για λογαριασμό τους τη διαφορά μεταξύ της δόσης που μπορούν
και της δόσης που πρέπει να καταβάλουν εφόσον το εισόδημά τους δεν επαρκεί. Εχουν ήδη προϋπολογιστεί περίπου 100 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό του 2016, όμως χρειάζεται να εκδοθεί υπουργική απόφαση που θα καθορίζει τα κριτήρια διανομής, τη διαδικασία κ.ά.
ΔΟΣΗ ΣΑΝ ΕΝΟΙΚΙΟ. Για τους δανειολήπτες που κατατάσσονται στη μεσαία ομάδα, με οικογενειακό εισόδημα έως 35.000 ευρώ και ακίνητα αντικειμενικής αξίας έως 280.000 ευρώ, η προστασία της πρώτης κατοικίας θα παρέχεται μόνο υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι θα καταβάλλεται ως δόση το ενοίκιο που θα πλήρωνε ο δανειολήπτης με βάση τη σημερινή εμπορική αξία της κατοικίας του.
Για τους δανειολήπτες αυτούς τα κριτήρια προστασίας γίνονται πολύπλοκα. Συνδέονται άμεσα με τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης των νοικοκυριών, την πρότερη καλή συμπεριφορά του δανειολήπτη και την αξιολόγηση – από το δικαστήριο – της δυνατότητάς του να αποπληρώνει το δάνειο χωρίς προβλήματα. Το δικαστήριο θα καθορίζει το ύψος της δόσης σε συνάρτηση με το εισόδημα και τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης.
Οι δανειολήπτες της δεύτερης αυτής κατηγορίας που θα προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη με το αίτημα της προστασίας της πρώτης κατοικίας, θα είναι υποχρεωμένοι να ρευστοποιήσουν οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο κρίνει το δικαστήριο για να πληρωθούν οι πιστωτές.
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ. Στην ουσία, ακόμη και αν πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια ή το όριο αντικειμενικής αξίας
της νέας ρύθμισης, θα χάνουν το δικαίωμα προστασίας από τη στιγμή που η αξιολόγηση του δικαστηρίου θα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το εισόδημά τους δεν τους επιτρέπει να πληρώνουν με συνέπεια τις μηνιαίες δόσεις του δανείου τους για τα επόμενα π.χ. 20-30 χρόνια.
Θα πουλούν τα πάντα
Οι δανειολήπτες που θα προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη με το αίτημα προστασίας της πρώτης κατοικίας θα είναι υποχρεωμένοι να ρευστοποιήσουν οποιοδήποτε περιουσιακό στοιχείο κρίνει το δικαστήριο για να πληρωθούν οι πιστωτές