Περίπου 200.000 εργαζόμενοι δεν γνωρίζουν το αύριο

Τουλάχιστον 200.000 εργαζομένους, όσους απασχολούνται σε υπερχρεωμένες εταιρείες, κρατά σε ομηρεία η βόμβα των κόκκινων επιχειρηματικών δανείων.

Αν και λιγότερο προβεβλημένη από την απελευθέρωση των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας, εν τούτοις συνιστά ανάλογης σημασίας απειλή για την κοινωνική συνοχή, τεράστια πρόκληση για την κυβέρνηση και το μεγαλύτερο αυτήν τη στιγμή βαρίδι για τις τράπεζες και την ελληνική οικονομία στο σύνολό της.

Εμπλέκει, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος που παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ», συνολικά 7.600 μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που έχουν δανειστεί ποσά άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ και τα οποία πλέον βρίσκονται στο κόκκινο. Στο τέλος του 2013, ο αντίστοιχος αριθμός επιχειρήσεων με μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους άνω του 1 εκατ. ευρώ ήταν 6.000.

Με άλλα λόγια, εντός μιας διετίας οι προβληματικές αυτές επιχειρήσεις αυξήθηκαν κατά 27% και αν ο ρυθμός αυτός δεν ανακοπεί γρήγορα εκτιμάται ότι θα φθάσουν τις 8.000.

Εχοντας την πλήρη εικόνα στα χέρια της, η κυβέρνηση γνωρίζει από τα στοιχεία εννεαμήνου των τεσσάρων συστημικών τραπεζών ότι το ύψος των κόκκινων επιχειρηματικών δανείων φθάνει πλέον τα 42,5 δισ. ευρώ έναντι 28 δισ. ευρώ στο τέλος του 2013.

Το πραγματικό όμως πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο καθώς αν στα κόκκινα προστεθούν και τα επισφαλή δάνεια, το νούμερο πλησιάζει τα 60 δισ. ευρώ. Το ύψος αυτό αντιστοιχεί στο 53% των 109 δισ. ευρώ κόκκινων και επισφαλών επιχειρηματικών δανείων που επιβαρύνουν σήμερα συνολικά το τραπεζικό σύστημα.

ΤΙ ΠΡΟΣΔΟΚΟΥΝ. Στόχος σε κάθε περίπτωση είναι να εισπραχθούν μέσα στα επόμενα χρόνια τουλάχιστον 20-30 δισ. ευρώ, είτε μέσω της αναδιάρθρωσης ολόκληρων επιχειρηματικών κλάδων είτε μέσω της εκκαθάρισης και εν συνεχεία πώλησης εταιρειών, με τη μέθοδο της ενεργητικής διαχείρισης που περνά πλέον σε πρώτο πλάνο από τις τράπεζες.

Τραπεζικές πηγές με τις οποίες συνομίλησαν «ΤΑ ΝΕΑ» εξηγούν ότι το νέο αυτό μοντέλο θα ξεκινήσει πιλοτικά από καμιά εικοσαριά μεγάλα κόκκινα δάνεια.

Στο μικροσκόπιο των τμημάτων των τραπεζών βρίσκονται ήδη μεγάλες κόκκινες εταιρείες από τους χώρους της υγείας, των ξενοδοχείων και του λιανεμπορίου. Η επιλογή των τριών αυτών κλάδων φυσικά δεν είναι τυχαία, και σχετίζεται με τη δυναμική τους. Εχουν και οι τρεις επενδυτικό story, δηλαδή προοπτικές ανάπτυξης μελλοντικά, κάτι που σε δεύτερη φάση ισχύει και για τη ναυτιλία, τη βαριά βιομηχανία (χαλυβουργία) και γενικά τις εξωστρεφείς επιχειρήσεις.

Σαν πρώτο βήμα του νέου αυτού μοντέλου θα στηθούν εταιρείες ειδικού σκοπού (Special Purpose Vehicles), με συμμετοχή τόσο των τραπεζών όσο και των funds, οι οποίες και θα αγοράσουν τα κακά δάνεια. Στους νυν βασικούς μετόχους θα ζητηθεί να συμμετάσχουν στην κεφαλαιακή ενίσχυση της επιχείρησης εφόσον επιθυμούν να παραμείνουν.

Σε αυτές τις εταιρείες ειδικού σκοπού θα μεταβιβαστούν τα κόκκινα δάνεια, αλλά τα περιουσιακά στοιχεία κάθε εταιρείας θα παραμένουν σε αυτήν. Η διαφορά είναι ότι η διαχείριση της περιουσίας της θα περάσει πλέον στο σχήμα ειδικού σκοπού. Οντας ο μεγαλύτερος πιστωτής, η τράπεζα θα μπορεί να ελέγξει την εταιρεία, κάτι άλλωστε που μπορεί να κάνει και σήμερα, με τη διαφορά ότι δεν διαθέτει την τεχνογνωσία των ξένων funds με τα οποία θα συνεργαστεί.

ΧΩΡΙΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ. Τέτοια σχήματα μπορεί να είναι κατά περίπτωση και κλαδικά. Να ομαδοποιήσουν δηλαδή οι τράπεζες δάνεια ενός κλάδου (π. χ. λιανεμπόριο, ακτοπλοΐα, τουρισμός), προκειμένου μετά να τα πουλήσουν σε τρίτους ή να δημιουργήσουν χαρτοφυλάκια μικρών δανείων με κοινά ωστόσο χαρακτηριστικά. Τα κόκκινα δάνεια που έχουν δοθεί χωρίς εγγυήσεις σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις είναι μια τέτοια περίπτωση. Σε επίπεδο εργαλείων, υπάρχει γενικά μεγάλος πλουραλισμός, όπως για παράδειγμα η ανταλλαγή δανείων μεταξύ τραπεζών (swaps δανείων), πρακτική που εφαρμόστηκε εκτεταμένα σε Ισπανία, Ιρλανδία και αλλού.