Στη σέντρα τα σπίτια 320.000 δανειοληπτών

Με το πιστόλι στον κρόταφο βρίσκονται 320.000 δανειολήπτες στεγαστικών δανείων των οποίων τα δάνεια βρίσκονται σε καθυστέρηση ή έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τις 90 ημέρες που θέτουν οι τράπεζες ως κόκκινη γραμμή.

Το σκληρό παζάρι κυβέρνησης και δανειστών που εξελίσσεται, του οποίου το αποτέλεσμα θα κρίνει τελικά ποιοι θα μπορέσουν να προστατευτούν από τον Νόμο Κατσέλη, κρατά εγκλωβισμένα χιλιάδες νοικοκυριά που λόγω οικονομικής αδυναμίας δεν μπόρεσαν να φανούν συνεπή στις υποχρεώσεις που ανέλαβαν προς τις τράπεζες.

Συνολικά τα κόκκινα δάνεια ανέρχονται σε περίπου 1,5 εκατομμύριο, αν συνυπολογιστούν στεγαστικά, καταναλωτικά, κάρτες και οι πιστώσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (με στεγαστική εξασφάλιση).

Από το σύνολο των δανείων αυτών, αναμφισβήτητα, κάποιες περιπτώσεις αφορούν ανθρώπους που κρύφτηκαν τα προηγούμενα χρόνια πίσω από την προστασία των οριζόντιων ρυθμίσεων που απαγόρευαν τους πλειστηριασμούς. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία των τραπεζών, αρκετοί από αυτούς διατηρούν και καταθέσεις στις τράπεζες. Ωστόσο οι λεγόμενοι στρατηγικοί «μπαταχτσήδες» δεν φαίνεται να ξεπερνούν τις 20.0000, σύμφωνα με τραπεζικές πηγές.

Ολοι οι άλλοι βρίσκονται εγκλωβισμένοι στη ρητορεία όσων έλεγαν πως δεν πρόκειται να χαθεί κανένα σπίτι σε πλειστηριασμό και πλέον είναι σε δυσχερή θέση.

Η ελληνική πλευρά έχει ήδη υπαναχωρήσει από τις αρχικές της θέσεις για το ποσοστό εκείνων που θα προστατεύονται, με το 75% που αρχικά διεκδικούσε πλέον να κινείται κοντά στο 30%. Επιπρόσθετα, μια ακόμη σημαντική αλλαγή έρχεται και αφορά τη χρονική διάρκεια της παρεχόμενης προστασίας από τον Νόμο Κατσέλη.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑ ΛΙΓΟΥΣ. Η οριζόντια προστασία που εξακολουθεί να ισχύει με το μορατόριουμ των τραπεζών παύει οριστικά από την Πρωτοχρονιά του 2016 και τα νέα κριτήρια θα είναι ψαλιδισμένα.

Ηδη 170.000 έχουν ζητήσει την υπαγωγή τους στον Νόμο Κατσέλη με τα παλιά κριτήρια, εκ των οποίων, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΠΟΙΖΩ, μόλις οι 6 στους 10 θα καταφέρουν να ενταχθούν.

Ωστόσο κανείς δεν ξέρει αν θα υπάρξει ή όχι πρόβλεψη που να τους κατατάσσει και αυτούς στο νέο καθεστώς.

ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΤΡΑΠΕΖΏΝ. Οι τράπεζες, πάντως, δείχνουν αρνητικές απέναντι τους πλειστηριασμούς αναφορικά με τα νοικοκυριά που δεν θα υπαχθούν στον Νόμο Κατσέλη. Αυτό έγκειται στο γεγονός ότι αν ένα δάνειο «ζωντανέψει», ακόμα και σε βάθος χρόνου, θα φέρει για την τράπεζα μεγαλύτερο όφελος από το να πουληθεί σε funds στο 20% της αξίας του ή να το βγάλει στον πλειστηριασμό. Από την άλλη, δεν θέλουν να γεμίσουν με χιλιάδες ακίνητα που, αν πέσουν μαζικά για πώληση, θα βυθίσουν την κτηματαγορά και θα πλήξουν τις αξίες των χαρτοφυλακίων τους.

Για αυτόν τον λόγο προκρίνουν τις ρυθμίσεις δανείων και ήδη τα δυο στα δέκα δάνεια (40 δισ. ευρώ) έχουν ρυθμιστεί.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, τα ξένα funds δεν ενδιαφέρονται για τα στεγαστικά δάνεια παρά μονάχα για εκείνα που αφορούν ακίνητα – φιλέτα ή ακίνητα σε περιοχές με αυξημένο τουριστικό ενδιαφέρον.

Ετσι οι τράπεζες προχωρούν σε ομαδοποίηση των δανείων τους με βάση τα ίδια τα ακίνητα αλλά και το προφίλ των δανειοληπτών και έχουν παράλληλα επεξεργαστεί σενάρια για τον τρόπο ρύθμισης των δανείων που θα βρεθούν εκτός προστασίας του Νόμου Κατσέλη. Πιο συγκεκριμένα στο πακέτο των πιθανών επιλογών τους περιλαμβάνουν:

n Το σπάσιμο του δανείου σε δυο μέρη όπου το ένα θα είναι παγωμένο για συγκεκριμένο διάστημα μέχρι ο δανειολήπτης να επανακάμψει οικονομικά και το άλλο κομμάτι θα εξυπηρετείται κανονικά.

n Η ανταλλαγή ακινήτου που είναι σήμερα υποθηκευμένο για το κόκκινο δάνειο με άλλο ακίνητο μικρότερης αξίας.

n Η επιμήκυνση της διάρκειας του δανείου με μεταφορά των βαρών και στους κληρονόμους του δανειολήπτη, οι οποίοι θα αποκτήσουν τον ρόλο του εγγυητή.

 n Η μεταφορά της πλήρους κυριότητας του ακινήτου στην τράπεζα και η ενοικίασή του στον δανειολήπτη.