«Η Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει να αλλάξει»

Αντίστροφη μέτρηση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ενωσης, της Βρετανίας και του Ντέιβιντ Κάμερον ξεκίνησε με την επιστολή που έστειλε χθες ο βρετανός πρωθυπουργός στις Βρυξέλλες και στην οποία περιγράφει τις αλλαγές που επιθυμεί στους δεσμούς της χώρας του με την ΕΕ πριν από τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, το οποίο σχεδιάζει να πραγματοποιήσει πριν από το τέλος του 2017. Σε χθεσινή του ομιλία ο Κάμερον περιέγραψε τις αλλαγές που προτείνονται λέγοντας: «Μην ξεχνάμε πως η μεγαλύτερη δύναμη της ΕΕ είναι η συμμετοχή 28 κρατών. Ομως πρέπει να αναγνωρίσουμε πως η απάντηση σε κάθε πρόβλημα δεν είναι πάντα περισσότερη Ευρώπη. Μερικές φορές είναι λιγότερη Ευρώπη». Και πρόσθεσε: «Η Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει να αλλάξει. Χρειάζεται να λειτουργεί με την ευελιξία ενός δικτύου και όχι με την ακαμψία ενός θεσμού».

Στην επιστολή του προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ – μια επιστολή η οποία ανεμενόταν εδώ και καιρό – ο βρετανός πρωθυπουργός μεταξύ άλλων ζητά εγγυήσεις που θα αποτρέψουν χώρες της ευρωζώνης να «κάνουν οικονομικές διακρίσεις εις βάρος της Βρετανίας» η οποία διατηρεί τη στερλίνα. Ζητείται πιο μεγάλος ρόλος των εθνικών Κοινοβουλίων στη λήψη αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ενωση και να τεθεί τέλος στη νομική υποχρέωση του Λονδίνου, βάσει των συμφωνιών της ΕΕ, να επιζητά «μια ακόμα πιο στενή ένωση», κάτι που πολλοί Τόρις θεωρούν ότι αποτελεί απειλή στην εθνική κυριαρχία.

Επίσης, υποστηρίζει ότι η Βρετανία θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να περιορίζει τα κοινωνικά επιδόματα – ακόμα και εκείνα για χαμηλόμισθους εργαζομένους – επί τέσσερα χρόνια για μετανάστες που φθάνουν στη χώρα από άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Αυτό αποτελεί μεγάλη διαφοροποίηση από τους ισχύοντες ευρωπαϊκούς νόμους που προστατεύουν την αρχή ότι όλοι οι πολίτες όλων των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης θα πρέπει να έχουν ίση αντιμετώπιση.

Ο Κάμερον θεωρεί ότι το μεγάλο κύμα μετανάστευσης προς τη χώρα του – κυρίως από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που εντάχθηκαν στην ΕΕ μετά το 2004 – ασκεί μεγάλη πίεση στα βρετανικά σχολεία, νοσοκομεία και δημόσιες υπηρεσίες. Υποστηρίζει ότι η ελεύθερη μετακίνηση δεν πρέπει να ισχύει για όσες χώρες ενταχθούν στο εξής στην ΕΕ έως ότου οι οικονομίες τους φθάσουν στο επίπεδο όσων κρατών είναι ήδη μέλη.

Αυτό, το θέμα δηλαδή της ελεύθερης μετακίνησης, είναι και το σημείο που προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις μέσα στους κόλπους των 28 και είναι ιδιαίτερα δύσκολο να γίνει αποδεκτό. Αντίθετα, κάποια άλλα σημεία όπως οι προτάσεις για περιορισμό της γραφειοκρατίας και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας έγιναν δεκτά θετικά σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. «Να επιτρέψουμε τη μεγαλύτερη διακίνηση κεφαλαίων, αγαθών και υπηρεσιών στο εσωτερικό της ΕΕ, με τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και των μη απαραίτητων κανονισμών» είπε ζητώντας μέτρα όπως η ενιαία ψηφιακή αγορά, που θα καταργήσει τις χρεώσεις περιαγωγής στα κινητά και θα άρει τους περιορισμούς για το ηλεκτρονικό εμπόριο στην ΕΕ.

Στην ομιλία του ο Κάμερον περιέγραψε το δημοψήφισμα που θα πραγματοποιηθεί έως το 2017 ως την «πιο σημαντική απόφαση που θα λάβουν οι Βρετανοί στη διάρκεια της ζωής τους». Και υποστήριξε ότι η προσπάθειά του αναδιαπραγμάτευσης της σχέσης της Βρετανίας με την ΕΕ δεν είναι «μια αδύνατη αποστολή». Τόνισε ότι θέλει να παραμείνει η χώρα του στην ΕΕ, δεν απέκλεισε όμως και την αποχώρησή της «εάν δεν εξασφαλισθούν οι αλλαγές που επιθυμούμε».

Ο ασκός  του Αιόλου
Οι αλλαγές που ζητά η κυβέρνηση Κάμερον σημαίνουν αλλαγές στις ευρωπαϊκές συνθήκες. Και εάν συμβεί αυτό, ποιος ξέρει πού θα σταματήσουν οι αλλαγές. Οι αναλυτές θεωρούν πως εάν ανοίξει ο ασκός του Αιόλου, το φάσμα μιας «Ευρώπης δύο ταχυτήτων» διαγράφεται ξεκάθαρα στον ορίζοντα.