«Αλλαξε στρατόπεδο, αλλά δεν άλλαξε ποτέ γνώμη»

^«Ο πρώτος και καλύτερός μου φίλος δεν υπάρχει πια. Είχα την απίστευτη τύχη να μάθω, να γελάσω, να συζητήσω, να ταξιδέψω, να παίξω, να κάνω τα πάντα και τίποτα με έναν άνθρωπο τόσο καλό και τόσο ευφυή. Αυτά, ο πατέρας μου πέθανε χθες το βράδυ». Με τούτα τα λόγια ο Ραφαέλ Γκλικσμάν ανακοίνωσε στο facebook τον θάνατο του πατέρα του, ενός από τους πιο γνωστούς γάλλους φιλοσόφους με είκοσι περίπου βιβλία στο ενεργητικό του, του Αντρέ Γκλικσμάν.

Βοηθός του Ρεϊμόν Αρόν στη Σορβόννη, κοντά επίσης στον Ζαν-Πολ Σαρτρ, ο Γκλικσμάν, που πέθανε στα 78 του, έκανε μια «οργισμένη» πορεία στη γαλλική δημόσια ζωή, αλλάζοντας στρατόπεδα, οργανώνοντας πολεμικές, προκαλώντας αμφισβητήσεις, παραμένοντας ωστόσο πάντα ένας υπολογίσιμος φίλος ή αντίπαλος στην ακαδημαϊκή και την πολιτική αρένα.

Ξεκίνησε ως μαοϊκός αλλά έκανε στροφή νωρίς, επηρεασμένος από την έκδοση, το 1973, του βιβλίου του Σολζενίτσιν «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ», του οποίου ήταν από τους πρώτους υπερασπιστές. Εντάχθηκε στο λεγόμενο Κίνημα των Νέων Φιλοσόφων μαζί με τον Μπερνάρ-Ανρί Λεβί, κίνημα που στράφηκε αρκετά δεξιότερα. Ενας άλλος γνωστός γάλλος φιλόσοφος, ο Αλέν Φινκελκρότ, λέει ότι «ο Γκλικσμάν έκανε δυνατή την ανάδυση μιας Αριστεράς αντίθετης στον ολοκληρωτισμό απέναντι στην καθαρή ιδεολογικά Αριστερά που μέχρι τότε κυριαρχούσε». Κατά τη διάρκεια του πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία, Φινκελκρότ, Γκλικσμάν και Λεβί υποστήριξαν την επέμβαση με βασικό επιχείρημα την αποτροπή της εθνοκάθαρσης. Ο Γκλικσμάν υπερασπίστηκε επίσης τους Τσετσένους έναντι των Ρώσων αλλά και τους Ρομ για το κυνηγητό που υπέστησαν τα τελευταία χρόνια από το γαλλικό κράτος. Φανατικός υπερασπιστής της δημοκρατίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων, προκάλεσε πολλές αντιδράσεις όταν, το 2007, τάχθηκε υπέρ της εκλογής Σαρκοζί στην Προεδρία της Δημοκρατίας, κάτι για το οποίο αργότερα έκανε την αυτοκριτική του.

ΑΡΟΝ ΚΑΙ ΣΑΡΤΡ. Κάτι το οποίο θυμούνται πολλοί συμπατριώτες του και σήμερα είναι ότι ο Γκλικσμάν κατάφερε το 1979 να συμφιλιώσει τους Ρεϊμόν Αρόν και Ζαν-Πολ Σαρτρ, που επί τριάντα χρόνια ήταν ιδεολογικοί εχθροί, προκειμένου να τους ωθήσει να πάνε μαζί στο Ελιζέ, το προεδρικό μέγαρο, για να υπερασπιστούν ενώπιον του Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν την υπόθεση των «boat people». Πρόκειται για τους βιετναμέζους πρόσφυγες που έφευγαν από τη χώρα τους κατά δεκάδες χιλιάδες με ό,τι πλεούμενο έβρισκαν, υπόθεση που είχε αναστατώσει για μεγάλο διάστημα τη διεθνή κοινότητα. Οπως λέει σήμερα ο φιλόσοφος Ραφαέλ Εντοβέν: «Ο Γκλικσμάν ήταν εραστής της ελευθερίας» και «είναι από συνέπεια προς τον ίδιο του τον εαυτό και από πίστη προς τη μοναδική του ερωμένη, την ελευθερία, που άλλαξε το περιεχόμενο του λόγου του, γιατί ακολουθούσε την ελευθερία όπου θεωρούσε ότι τη διέκρινε. Είναι ένας άνθρωπος που πράγματι άλλαξε στρατόπεδο αλλά δεν άλλαξε ποτέ γνώμη και αυτό είναι μια σπουδαία διαπίστωση».