«Η Ευρώπη ζει την αγωνία του αργού θανάτου»
Ο Γιόζεφ Φρούτσεκ και η Λίντα Καπετανέα παρουσιάζουν μία ιστορία καταποντισμού της σύγχρονης ευρωπαϊκής κουλτούρας
«Europium». Είναι μια λέξη που παραπέμπει στο χημικό στοιχείο με ατομικό αριθμό 65 και ευμετάβολα χαρακτηριστικά (ευρώπιο), αλλά και ένα λογοπαίγνιο με τους όρους «ευρώ» και «όπιο». Οπως λένε οι ίδιοι οι Rootless Root, η χορογραφία τους θα μπορούσε να σταθεί και ως ακρωνύμιο του Ευρωπαϊκού Οπιούχου Παραισθησιογον-Ισμού (EuroOpium Delusional Ism). Μετά την παγκόσμια πρεμιέρα στη Φινλανδία, η Λίντα Καπετανέα και ο Γιόζεφ Φρούτσεκ επιστρέφουν στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών για να παρουσιάσουν τη νέα τους δουλειά: μια ιστορία καταποντισμού της σύγχρονης ευρωπαϊκής κουλτούρας. Ενα από τα ερεθίσματα μάλιστα είναι η περίφημη «Σχεδία της Μέδουσας» του Ζερικό, πίνακας που αποτυπώνει μια αληθινή ιστορία: το ναυάγιο της γαλλικής φρεγάτας «Μέδουσα» στις ακτές της Αφρικής το 1816 και τα φαινόμενα κανιβαλισμού σε μια σχεδία με 150 επιβαίνοντες, από τους οποίους περισυνελέγησαν ζωντανοί μόνο δέκα.
Τι κρατάτε από αυτή τη σχεδία στη δική σας χορευτική ιστορία;
Δεν θέλαμε να παραπέμπουμε στον πίνακα. Δεν χρειαζόμασταν να συνδέσουμε τη δουλειά μας με αυτό το έργο. Διαθέταμε ήδη πολύ υλικό. Ωστόσο, η ιστορία πίσω από τον πίνακα καθώς και το κύμα των προσφύγων που καταφτάνουν στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της παράστασης μάς ώθησαν σε αυτήν την προσθήκη. Και στο τέλος νομίζω ότι κάνουμε έναν καλό σχολιασμό. Επειδή αυτό που συμβαίνει τώρα στην Ευρώπη είναι ένα σκληρό αστείο. Το οδυνηρό γεγονός που σχετίζεται με τη «Σχεδία της Μέδουσας» έχει να κάνει με τη διάρκειά του. Οσο οι ναυαγοί περίμεναν βοήθεια για να σωθούν τόσο υπήρχε χώρος για φρικτές πράξεις. Φαίνεται ότι και η γηραιά Ευρώπη με τις αξίες και τις ιδέες της βρίσκεται σε μια ανάλογη αγωνία αργού θανάτου.
Πώς η σύγχρονη χοροθεατρική – εικαστική δημιουργία αφομοιώνει την πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα;
Το πλαίσιο μέσα στο οποίο δουλεύουμε έχει για εμάς σημασία. Ποτέ δεν δημιουργούμε μέσα σε απομονωμένη γυάλα. Ο χορός σήμερα μπορεί να αφομοιώσει και να αντανακλά οτιδήποτε συμβαίνει. Εξαρτάται από το πόσο πολύ θέλουμε ή δεν επιδιώκουμε να μας αφορά η κοινωνική και πολιτική κατάσταση γύρω μας.
Η δουλειά σας παρουσιάζεται συχνά στο εξωτερικό. Τι ανταπόκριση είχαν οι προηγούμενες παραστάσεις σε σύγκριση με τη νέα παραγωγή, την οποία επεξεργαστήκατε κατά την κορύφωση του πρόσφατου ελληνικού ζητήματος;
Η Ελλάδα ζει το απόλυτο χάος όπως πάντα. Ομως φαίνεται ότι και η Ευρώπη βιώνει μια φρικτή οδύνη. Ολοι μας βλέπουμε ότι συμβαίνει κάτι τρομερά λάθος, αλλά είμαστε ανίκανοι να κάνουμε κάτι γι’ αυτό. Οι παραστατικές τέχνες μπορούν να μιλήσουν, να εκφραστούν, αλλά έχουν μικρή δύναμη επιρροής για να αλλάξουν τα πράγματα. Η αληθινή τους επίδραση είναι ελάχιστη. Υστερα από ορισμένες παραστάσεις των έργων μας το κοινό μίλησε μαζί μας και συζητούσαμε αν αυτό που κάνουμε είναι σωστό και αν θα έπρεπε να το παρουσιάσουμε σε κάποιες διοργανώσεις. Είναι οι παραστάσεις μας όπως το «UNA 2009» ή το «Collective Loss of Memory 2015». Αυτές οι περφόρμανς αποκλείστηκαν σε ορισμένες χώρες και το περιεχόμενό τους συζητήθηκε ακόμη και μεταξύ νομικών προσώπων. Το «Europium» δεν πρόκειται να εξαιρεθεί από αυτόν τον κανόνα.
Δουλεύετε περισσότερο με το σώμα ή με τα τεχνολογικά μέσα για τη σύνθεση ενός έργου;
Τα πάντα είναι τεχνολογία, ακόμη και οι βίδες που βιδώνονται στο ξύλινο πάτωμα της σκηνής ή οι φωτισμοί στη διάρκεια της παράστασης. Είμαστε περικυκλωμένοι από την τεχνολογία, αλλά προτεραιότητά μας παραμένουν το σώμα και η κίνησή του. Αρχικά είμαστε αθλητές που δημιουργούν παράπλευρες αισθητικές απόψεις. Δηλαδή με τον όρο «Side effect esthetics» μιλάμε γι’ αυτό που βγάζει σε μια ομορφιά προερχόμενη από την εξάσκηση, όταν δεν σκέφτεσαι για το πώς δείχνει, αλλά εξασκείσαι επειδή το αγαπάς. Και ύστερα από κάποιο χρονικό διάστημα γίνεται όμορφο χωρίς να το ξέρεις. Δεν είναι επιλογή αισθητικής με ορθολογιστικά κριτήρια.
info
Rootless Root στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Λεωφ. Συγγρού 107-109, από 29/10 έως 1/11, στην Κεντρική Σκηνή, στις 20.30. Εισιτήρια από 5 έως 18 ευρώ, τηλ. 210-9005.800