«Είμαστε ακινητοποιημένοι από τον συντηρητισμό»

Χαρούμενη παρέα. Στα σκαλιά, έξω από το θέατρο Γκλόρια. Τιτιβίζουν. Γελάνε. Παίζουν με τα κινητά τους. Γύρω η Αθήνα, το ιστορικό κέντρο, κατεβάζει τα ρολά.

Πιο πολυεθνική νεανική παρέα είναι δύσκολο να βρεις. Πολυφυλετική, αν θέλετε. Είναι εμφανές. Στο χρώμα του δέρματος. Στην παράξενη κόμμωση του Αφγανού Χαλίλ Αλιζάντα. Στον ιδιαίτερο κότσο της Νιγηριανής Νάταλι Ερνέστα. Ομως, τα χαμόγελα και το κέφι είναι κοινό.

Δεν μου ήταν δυνατόν να προσπεράσω ασχολίαστο αυτό το πολύχρωμο μελίσσι νέων (ηθοποιών), προτού αφεθώ στα λόγια του «μαέστρου» τους, του Λάκη Λαζόπουλου, μέσα στο Γκλόρια, κάτω από τα γυμνά κοντραπλακέ τού εν κατασκευή σκηνικού (του Γιώργου Γαβαλά). «Μην το βλέπεις αυτό» με υποδέχεται με ένα αυτοσαρκαστικό αστείο ο «μαέστρος». «Υπάρχει μια χλωμάδα από κάτω». Καλά που μου το διευκρίνισε, του λέω, γιατί μια χαρά ήρεμο τον βρήκα. «Ετσι μου είπε και ο μακιγιέρ: “Καλά σε βλέπω. Μακιγιάζ!”».

Γελάει με την άκρη των χειλιών του. Χαρακτηριστικό. Σαν να δαγκώνεται. Σαν να μην θέλει να το δείξει. Αλλά γελάει. Και μου το ξεκαθαρίζει: είναι πολύ ευχαριστημένος. Και ήρεμος που επιστρέφει στο θέατρο. Με γαλλικό έργο, σε ελληνική απόδοση (δική του) κι εκείνος. Σε ένα θεατρικό κέντρο που μιλάει πολλά γαλλικά τη φετινή σεζόν.

«Θεέ μου, τι σου κάναμε;». Ναι, τη γαλλική ταινία που έσκισε και στα ελληνικά ταμεία ετοιμάζεται να φέρει στα καθ’ ημάς ο Λάκης Λαζόπουλος στο Γκλόρια. Δεν έχουν μόνο οι γάλλοι μετανάστες πολύχρωμους για γαμπρούς. Εμείς κι αν έχουμε. Ετσι διάλεξε νέους και ταλαντούχους από τη δεξαμενή των οικονομικών μεταναστών. Για το έργο. Και από άποψη.

«ΚΑΡΑΜΑΝΛΙΚΟΣ». Ενας Κινέζος, ένας Αφγανός, ένας Αλβανός (ο Νίκος Γκέλια, του «Xenia» κατά Πάνο Κούτρα, που έπαιξε και στις «Μικρές ιστορίες φόνων» στο Vault) και ένας Νιγηριανός είναι τα ταίρια για τις κόρες του συντηρητικού Αποστόλη. Τι κι αν «κάθε Ελληνας θέλει για την κόρη του, όταν παντρευτεί, να πάρει παπούτσι από τον τόπο του», όπως λέει επί σκηνής στην επίσης σοκαρισμένη από τις επιλογές των βλασταριών τους (Τζένη Θεωνά, Μάγια Ανδρέου, Ισιδώρα Δωροπούλου, Ελεάνα Στραβοδήμου), «σύζυγό» του Μαρία Καβογιάννη. «Δεν είμαι σαν άνθρωπος ρατσιστής» σπεύδει να διευκρινίσει μπροστά στα ερωτικά ταίρια των θυγατέρων του. «Είμαι καραμανλικός από τα γεννοφάσκια μου – του γέρου του Καραμανλή, του όρθιου, όχι του ανιψιού, του ξαπλωμένου. Και σαν γνήσιος καραμανλικός, στενοχωρήθηκα που με είπατε ρατσιστή».

Προσπαθεί ο Αποστόλης. Κάνει ό,τι μπορεί να μη δείξει ρατσιστής. «Μήπως ψάχνεις χαλί για προσευχή; Εχει επάνω χαλί», προς τον Αφγανό Χαλίλ Αλιζάντα. Ελα όμως που τα τέλια τού – εγχώριου – ρατσισμού έχουν φθάσει έως τη Νιγηρία, στην οικογένεια του Κωνσταντίνου Καλαγκμπόρ. Και ο οξύθυμος πατέρας του (ο Κένι Μόζες Αντέτου που ήταν ηθοποιός, σπουδαγμένος, στην πατρίδα του) δεν το παίρνει καλά που ο γιόκας του θα παντρευτεί «λευκή και ξανθιά». Ασε που μαθαίνει ότι στον Αγιο Παντελεήμονα ένα ζαχαροπλαστείο, λέει, έχει γλυκό νεγράκι και τούρτα κονγκολέζο! Και το ξεκαθαρίζει: Αν ακούσει έστω και μία λέξη ρατσιστική για τους μαύρους θα τους σπάσει τα μούτρα. Μα έχουν γαμπρό Κινέζο, Αφγανό και Αλβανό τούς εξηγεί. «Γιε μου, τι οικογένεια είναι αυτή;» ρωτάει ταραγμένη η μάνα (Νάταλι Ερνέστα). «Μήπως έμπλεξες με κομμουνιστές;».

Στο αντίπερα στρατόπεδο, το ελληνικό, οι γονείς της «λευκής και ξανθιάς» αναθαρρούν λίγο, προτού γνωρίσουν τον γαμπρό. Κωνσταντίνος, σου λέει. Και χριστιανός ορθόδοξος. Του γούστου τους θα είναι. Προσπαθεί η κόρη να τους εξηγήσει: «Είναι…». «Τι είναι;» ρωτάει η μάνα Καβογιάννη. «Στραβός είναι, κουφός είναι, ΣΥΡΙΖΑ; Τι;». Είναι ηθοποιός του Εθνικού, λοιπόν. Ουφ, ανακούφιση. Μέχρι την αποκάλυψη.

«Το έργο έχει ένα θέμα που μας αφορά όλους. Το ζούμε όλοι. Και πιστεύω ότι θα είναι αφορμή για πολλές συζητήσεις», μου λέει ο Λάκης Λαζόπουλος μόλις τελειώνει η πρόβα. Είδα την ταινία το καλοκαίρι στην Πάρο, μαζί με τον Σεμπάστιαν Κοχ (σ.σ.: των «Οι ζωές των άλλων» και «Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι»), τον οποίο φιλοξενώ κάθε καλοκαίρι. Στο θερινό της Παροικιάς». Εκείνος του έβαλε την ιδέα να το μεταποιήσει επί το ελληνικόν. Ετσι ζήτησε τα δικαιώματα και έκανε την πρώτη θεατρική διασκευή τού «Θεέ μου, τι σου κάναμε;».

«Δεν έπρεπε να βρω ηθοποιούς που κάνουν τους μετανάστες, αλλά πραγματικούς μετανάστες», συνεχίζει, ενώ μου εξηγεί τα περί «ένωσης και χημείας του διαφορετικού». Αυτό που μας αφορά όλους. Κυρίως εκείνους που εμφανίζουν δυσανεξία. «Το θέμα είναι ότι αυτοί οι δύο συντηρητικοί γονείς θα αποδεχθούν εκείνο που τελικά θα τους αλλάξει». Εκείνη, η μάνα, σπάει τα δεσμά της από την προκατάληψη καθώς της μαθαίνουν ζούμπα. Απελευθερώνεται. Εκείνος, ο συμβολαιογράφος Αποστόλης «γίνεται κουρούμπελο με τους γαμπρούς του και χαλαρώνει».

«Ερχονται άλλες κουλτούρες να εμβολιάσουν μια ακινητοποιημένη Δύση και να εξηγήσουν ότι υπάρχει ζωή και πως ο κόσμος φτιάχτηκε από αυτό το διαφορετικό αίμα που ανακατεύτηκε. Οτι δεν είμαστε εργοστάσιο που κατασκευάζει ίδια μοντέλα. Δεν είναι αυτός ο κόσμος μας. Και είναι σαν αυτή η επίγνωση να φέρνει μια επανάσταση στον ψευτοσυντηρητισμό των Ελλήνων που λένε λόγια, λόγια και με αυτά νομίζουν πως κρατιούνται, ενώ όλα είναι διαλυμένα».

ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ. Ο Λάκης Λαζόπουλος το πιστεύει: «Είμαστε ακινητοποιημένοι από τον συντηρητισμό. Απόδειξη ότι δεν μπορούμε να προχωρήσουμε σε καμία τομή. Οταν μπεις σε μια πτωτική πορεία, όπως μπήκαμε κατά την άποψή μου από την περίοδο Σημίτη (κατ’ άλλους επιταχύναμε στην περίοδο Καραμανλή και σπρώχτηκε η Ελλάδα στον γκρεμό επί Γιώργου Παπανδρέου) κάθε τόσο δοκιμάζει κάποιος να σταματήσει αυτή την κατρακύλα. Η Αριστερά είναι η τελευταία ευκαιρία να την αναχαιτίσει κάποιος. Αν δεν σταματήσει, τότε θα μπούμε σε έναν νέο κύκλο καταθλιπτικής Μεταπολίτευσης. Το σημείο μηδέν θα είναι ο Ελληνας να φθάσει να χρησιμοποιεί το ήδη χρησιμοποιημένο, παλιό προφυλακτικό».

«Μετά την τελεία»

Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης (εν προκειμένω), αλλά και τηλεπαρουσιαστής, που έχει πει ότι ζούμε σήμερα έναν πόλεμο γενεών σε μια χώρα που «έχει μάθει να δίνει εκατομμύρια συγχωροχάρτια στους γέρους που κάνουν λάθη στην πολιτική αλλά δεν θέλει να στηρίζει τους νέους», θεωρεί ότι στο παλιό έχει μπει τελεία πια. «Τώρα γράφεται το μετά την τελεία».

Και αυτό μπορεί να έχει και συγκίνηση, αν όχι ελπίδα. Σαν τη συγκίνηση που προκαλεί στον Αποστόλη η σκηνή που οι τρεις γαμπροί του δηλώνουν ότι συγκινούνται, με τη σειρά τους, όταν ακούνε τον εθνικό ύμνο πριν από τα παιχνίδια της Εθνικής Ελλάδος. Και αρχίζουν να τον τραγουδούν: «Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή…».

INFO
«Θεέ μου, τι σου κάναμε;» στο θέατρο Γκλόρια από 5 Νοεμβρίου. Θεατρική διασκευή – σκηνοθεσία: Λάκης Λαζόπουλος. Σκηνικά: Γιώργος Γαβαλάς. Κοστούμια: Ελλη Παπαγεωργακοπούλου. Μουσική επιμέλεια: Αγγελος Τριανταφύλλου. Πρωταγωνιστούν: Λάκης Λαζόπουλος, Μαρία Καβογιάννη, Νίκος Γκέλια κ.ά.