Γιάννης Λούλης: «Οποιος γίνει αρχηγός στη ΝΔ πρέπει να συγκρουστεί με το κόμμα»

«Φθαρμένη», «τοξική» και «παλαιοκομματική» – γεγονός που ευθύνεται εν μέρει για την πολιτική κυριαρχία του Αλέξη Τσίπρα – χαρακτηρίζει τη ΝΔ ο Γιάννης Λούλης. Ο πολιτικός αναλυτής και επικοινωνιολόγος λέει ότι το κόμμα είχε μια ευκαιρία να ανανεωθεί την περίοδο του Κώστα Καραμανλή, αλλά δεν το έκανε. Πιστεύει ότι η ΝΔ «δεν έχει στελέχη» και ότι η διαδικασία για την ανάδειξη νέου αρχηγού την απογυμνώνει εντελώς στα μάτια της κοινωνίας. Προειδοποιεί δε ότι με την όλη νοοτροπία και την εικόνα της χάνει τον μεσαίο χώρο.

Ηταν, λίγο – πολύ, μια προδιαγεγραμμένη πορεία. Το είχαμε καταλάβει από τη φορά που ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, εκεί ήταν το μεγάλο πλήγμα για το ΠΑΣΟΚ, άρα ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν στον χώρο της Κεντροαριστεράς, γεγονός που του έδινε πρόσθετη δυναμική. Μετά τις εκλογές του 2012, που ναι μεν τις έχασε, αλλά ήθελε να τις χάσει, να ενισχύσει τη δύναμή του, αλλά να μην αναλάβει ευθύνη διακυβέρνησης, ήταν προδιαγεγραμμένο το τέλος. Εκτός αν οι κυβερνήσεις ΝΔ και ΠΑΣΟΚ εξέπλητταν, αν ξεπερνούσαν τον εαυτό τους, που δεν έγινε.

Οι κυριαρχίες ξεκινούν από το πλεονέκτημα του κυρίαρχου, τα δυνατά του στοιχεία. Ο Τσίπρας τα εξάντλησε μέσα σε επτά μήνες. Ο χρόνος ήταν συμπιεσμένος με δραματικά γεγονότα. Αυτό που δεν έχει αντιληφθεί και ο ίδιος, είναι ότι η σχέση με το εκλογικό σώμα είναι διαφορετική από αυτή μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου όταν ήταν στο απόγειό του. Τώρα κυριαρχεί λόγω των αδυναμιών του βασικού του αντιπάλου και γενικώς των αντιπάλων του. Ενώ έχουμε έναν κυρίαρχο αλλά τραυματισμένο Τσίπρα, έχουμε μια τοξική ΝΔ που ήταν από πριν φθαρμένη και έγινε τοξική με την ηγεσία Σαμαρά και, άρα, ο Τσίπρας παίζει σε μια πολιτική έρημο.

Και μόνο το γεγονός ότι βγήκαν οι συγκεκριμένοι υποψήφιοι προκαλεί πρόσθετη ζημιά στη ΝΔ. Και ο λόγος που την προκαλεί είναι γιατί η κοινή γνώμη συνειδητοποιεί πόσο γυμνή σε στελεχικό δυναμικό είναι η ΝΔ. Είναι σαν να δίνει σήμα στην κοινωνία «αυτοί είμαστε» και αυτό είναι απολύτως αποκαρδιωτικό. Αλλο ένα δεδομένο, π.χ., είναι ότι η ΝΔ αν είχε κερδίσει τις εκλογές θα έπρεπε να σκεφτούμε ποιος θα ήταν υπουργός Οικονομικών, δεν υπάρχει στέλεχος που θα μπορούσε να το αναλάβει. Με εξαίρεση τον Γιάννη Στουρνάρα, ακόμη και η επιλογή του Χαρδούβελη και οι παρατρεχάμενοι σύμβουλοι του Σαμαρά ήταν μια επόμενη τραγωδία. Αυτό περνάει στην κοινή γνώμη, αυτοί που εμφανίζονται είναι αδύναμοι.

Η αδυναμία του Τσίπρα ήταν ότι δεν ανέδειξε μια ομάδα σφικτή. Με εξαίρεση τα οικονομικά υπουργεία, έκανε το κλασικό: κοίταξε ποιους έχει να βολέψει με κομματικά κριτήρια.  

Υπενθυμίζουν πόσο η ΝΔ είναι το παλιό. Γι’ αυτό έπιασε το δίλημμα του Τσίπρα για το παλιό και το νέο. Ο ψηφοφόρος επέλεξε το μη χείρον.

Η ΝΔ πρέπει κάτι να δείξει. Ο Μεϊμαράκης είχε αξιοπρεπέστατη παρουσία στις εκλογές, είναι περίπου ο σωτήρας αυτή τη στιγμή. Δεν είναι, όμως, ανανέωση. Από την άλλη, υπάρχει ο κίνδυνος αυτοί που εμφανίζονται ως δήθεν ανανεωτικοί να είναι εκτός τόπου και χρόνου. Η ΝΔ δεν έχει τίποτα, ούτε βετεράνους ούτε στελέχη για ανανέωση. Είναι φθαρμένο, τρίτης κατηγορίας υλικό. Είναι δύσκολο να ανταγωνιστεί τον Τσίπρα.

Η συνολική εικόνα είναι μια κακή εικόνα. Είναι ένα κόμμα που φαίνεται κουρασμένο, έχει γεράσει, δεν έχει εφεδρείες και είναι βαθύτατα παλαιοκομματικό. Ο Τσίπρας κέρδισε ως το μη χείρον γιατί ο αντίπαλός του είχε φορτία. Το δημοψήφισμα το κέρδισε γιατί ο κόσμος δεν θέλει το παλιό. Το δεύτερο είναι η δεξιά στροφή επί Σαμαρά που έχει εγκλωβίσει το κόμμα, ενώ έκανε και κακές μεταγραφές από την Υπερδεξιά έως την Ακροδεξιά. Η ΝΔ είναι περιχαρακωμένη, δεν μπορεί να κερδίσει τον μεσαίο χώρο που είναι στρατηγικό ζήτημα και τον έχει αλώσει ο ΣΥΡΙΖΑ. Ο Μεϊμαράκης έχει δηλώσει ότι θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση.

Θα έλεγα ευχαριστώ, δεν θα πάρω. Για να φτιαχτεί, απαιτεί χρόνο και πρέπει να αρχίσουν να μπαίνουν νέα θεμέλια. Οποιος είναι αρχηγός πρέπει να συγκρουστεί με το κόμμα του. Ούτε ο Τσίπρας το έκανε. Το κόμμα του προσέφερε τη σύγκρουση στο πιάτο, ο Λαφαζάνης του έκανε δώρο. Για τη ΝΔ θα ήταν δώρο να έφευγαν μερικά από τα στελέχη της. Δεν υπάρχουν εύκολες συνταγές όταν βαθύνει η κρίση. Και ο Τσίπρας για να ξαναφτιάξει την εικόνα του, θέλει χρόνο και δουλειά. Ευνοείται από το ότι δεν υπάρχει εναλλακτική και είναι λογικό να μην υπάρχει, η αποχή είναι απαξίωση των πάντων.

Ενα από τα πράγματα που ένας αρχηγός πρέπει να καταλάβει είναι τι αλλαγές πρέπει να κάνει. Η ΝΔ μπορούσε να είχε ανανεωθεί την περίοδο της κυριαρχίας Καραμανλή. Δεν ανανεώθηκε, έγινε μια επιφανειακή προσπάθεια και ένα κυρίως επικοινωνιακό άνοιγμα στον μεσαίο χώρο. Τα μεγάλα τοξικά προβλήματα αναδείχθηκαν μετά. Αυτό το κόμμα ανέδειξε τον Σαμαρά, όχι άλλο κόμμα. Οι εστίες που υπήρχαν κακοφόρμισαν και έγινε η τοξικότητα που υπάρχει σήμερα.

Η αλλαγή της ΝΔ θα εμπεριείχε και μια κριτική της περιόδου του Σαμαρά. Δεν πρόκειται να γίνει αυτή η κριτική, όλοι θα πουν «ας μην ανοίξουμε πληγές τώρα». Μην ξεχνάμε ότι ούτε ο Τσίπρας θα έκανε τη ρήξη αν δεν του επιβαλλόταν.  

Οπως είναι σήμερα τα πράγματα, είναι ζοφερό. Δηλαδή, χρειάζεται να γίνουν πολλά πράγματα και δεν ξέρω αν μπορούν να γίνουν. Ο μόνος άνθρωπος που έχει αναδειχθεί και έχει δείξει μια σοβαρότητα είναι ο Μεϊμαράκης. Στους ώμους του θα πέσει όλο αυτό και δεν είναι εύκολο να το σηκώσει. Η ΝΔ έχει ένα παραπλανητικό πλεονέκτημα ότι καλύπτει τον χώρο της Κεντροδεξιάς. Εκεί ο Τσίπρας μπορεί να μπει, αλλά ώς ένα ορισμένο σημείο, άρα είναι δικός της χώρος. Ομως συρρικνώνεται, η ποιότητά του πέφτει και παύει να είναι ανταγωνιστικός. Στην Ελλάδα με το συγκεκριμένο κόμμα δεν υπάρχει περίπτωση να κυριαρχήσουν οι Κεντροδεξιοί. Πρώτον, ξεκινά από τους ίδιους ότι αυτός ο χώρος με την κομματική του έκφραση είναι απωθητικός και, δεύτερον, έχουν έναν αντίπαλο που παρά τις αδυναμίες του, είναι νέος και φρέσκος.

Με την εικόνα που αναδίδεται, φαίνεται πάρα πολύ δύσκολο. Ο νέος αρχηγός πρέπει να συγκρουστεί με παθογένειες, να διακινδυνεύσει ρήξεις και συγκρούσεις για να δώσει την αίσθηση ότι αλλάζει το κόμμα. Αν απλώς κρατήσει ισορροπίες μέσα στο κόμμα του θα τον καταπιεί, όπως κατάπιε και άλλους αρχηγούς.

Για τον μεσαίο χώρο

Εχασε η ΝΔ το τρένο του μεσαίου χώρου;
Ο ΣΥΡΙΖΑ κατ’ ανάγκη θα παίξει σε αυτό τον χώρο, αυτός είναι και ο χώρος στον οποίο θα γίνουν και οι επόμενες μετακινήσεις. Είναι το αυτονόητο, εκεί δίνονται οι μάχες, εκεί κερδίζονται. Οταν ο Σαμαράς έλεγε «θα ανοίγομαι προς τα δεξιά και θα έρχεται ο κεντρώος δίπλα μου» απλώς απομάκρυνε τον μεσαίο χώρο, τον έχασε. Η ΝΔ όμως δεν χάνει το Κέντρο μόνο για ιδεολογικούς λόγους. Είναι η όλη εικόνα της, η νοοτροπία της, τα στελέχη, η οικογενειοκρατία. Και επειδή το άλλο είναι καινούργιο, το κοντράστ είναι πιο μεγάλο.  

Μπορεί, ή όχι, να ξανακερδίσει αυτό τον χώρο;
Αυτό σημαίνει πολλές αλλαγές. Θα τον κερδίσει με τα πρόσωπα που θα βγάζει μπροστά, δίνοντας την αίσθηση ότι αλλάζει, ότι γίνεται ένα καινούργιο προϊόν. Τα παθογενή προϊόντα έχουν την τάση να αναπαράγουν τον εαυτό τους και όσο περισσότερο αναπαράγονται τόσο οδηγούνται σε αδιέξοδο.