Αλμυρό νερό που ρέει στον Κόκκινο Πλανήτη

Το Αγιο Δισκοπότηρο της διαστημικής εξερεύνησης είναι να βρεθεί εξωγήινη ζωή. Σημαντική προϋπόθεση για κάτι τέτοιο είναι να βρεθεί νερό σε υγρή μορφή – ακριβώς αυτό, δηλαδή, που ανακοίνωσαν χθες επιστήμονες της NASA ότι ανακάλυψαν στον Αρη.

Σε μια πολυαναμενόμενη συνέντευξη Τύπου εκπρόσωπος της αμερικανικής Υπηρεσίας Αεροναυτικής και Διαστήματος ανακοίνωσε ότι πλέον υπάρχουν σαφείς ενδείξεις πως αλμυρό νερό σε υγρή μορφή κυλάει τα καλοκαίρια από λόφους, χαράδρες και πλευρές κρατήρων του Αρη, γεγονός  που αυξάνει την πιθανότητα ανακάλυψης κάποιας μορφής ζωής. Τα μικρά ρυάκια αφήνουν σκούρα σημάδια στο έδαφος του πλανήτη προτού ξεραθούν το φθινόπωρο, καθώς η θερμοκρασία πέφτει. Οι επιστήμονες δεν είναι βέβαιοι από πού προέρχεται το νερό. Ισως η πηγή του είναι υπόγειοι πάγοι, αλμυροί υδροφόροι ορίζοντες ή προϊόν συμπύκνωσης υδρατμών της αραιής αρειανής ατμόσφαιρας. «Υπάρχει υγρό νερό στην επιφάνεια του Αρη σήμερα» δήλωσε ο Μάικλ Μέγερ, επικεφαλής επιστήμονας της NASA για την εξερεύνηση του Κόκκινου Πλανήτη. Τα ευρήματα προσφέρουν την εξήγηση γι’ αυτές τις μακριές λωρίδες οι οποίες κάποιες φορές παρουσιάζονται στο έδαφος του πλανήτη. Τα ρυάκια αυτά που μπορεί να φθάσουν 5 μέτρα σε πλάτος και περισσότερα από 100 μέτρα σε μήκος, παρατηρήθηκαν πρώτη φορά το 2010. Αναλύοντας τις εικόνες, ομάδα οκτώ επιστημόνων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αποτελούνταν από ορυκτά άλατα τα οποία εύκολα απορροφούν υγρασία – και αυτό το νερό που ρέει είναι η πιθανότερη εξήγηση για την παρουσία τους.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι στον Αρη υπάρχουν πάγοι, ενώ το έδαφος του πλανήτη φέρει τις τοπογραφικές ενδείξεις νερού που κυλούσε πριν από πολλά χρόνια. Αυτή η πρόσφατη έρευνα όμως είναι η πρώτη που προσφέρει αποδείξεις για την ύπαρξη ρέοντος νερού στον Αρη. Το διαστημικό όχημα «Curiosity» που βρίσκεται πάνω στον Κόκκινο Πλανήτη έχει βρει ήδη αποδείξεις ότι ο Αρης διαθέτει όλα τα στοιχεία προκειμένου να έχει φιλοξενήσει στο παρελθόν κάποιου είδους μικροβιακή ζωή. Τα ευρήματα χρονολογούνται από το 2010 όταν ο Λουχέντρα Οτζα, συγγραφέας της νέας έρευνας, άρχισε να παρατηρεί τις εικόνες από τον δορυφόρο MRO της NASA που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Αρη. «Παρατηρήσαμε αυτές τις λεπτές, μακριές γραμμές σε όλο τον πλανήτη και τις βλέπαμε να δημιουργούνται μόνο όταν η θερμοκρασία ήταν ιδανική για νερό σε υγρή μορφή» λέει. Βρίσκονται τόσο στον ισημερινό όσο και σε μεσαία γεωγραφικά πλάτη. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα εκεί οι γραμμές εξαφανίζονται. Ενα άλλο εργαλείο, το λεγόμενο αναγνωριστικό φασματοσκόπιο για την Αρη ή CRISM, καταγράφει το μήκος κύματος του φωτός που αντανακλάται στην επιφάνεια του Αρη. Οι επιστήμονες συλλέγουν στοιχεία από αυτό, τα συγκρίνουν με γνωστές φασματικές υπογραφές άλλων ορυκτών και έτσι καταλήγουν σε συμπεράσματα για το είδος του εδάφους που μπορεί να υπάρχει σε άλλους πλανήτες.

Ο Οτζα κοιτούσε ξανά και ξανά τις εικόνες από τις λωρίδες του Αρη. Με τους συνεργάτες του επιβεβαίωσαν εκείνο που υποψιάζονταν, την παρουσία αλάτων και συγκεκριμένα υπερχλωρικού άλατος, μια από τις σημαντικότερες ιδιότητες του οποίου είναι η απορρόφηση νερού. Δημιούργησαν ένα πρόγραμμα στο κομπιούτερ που μπορούσε να αναλύει πίξελ πίξελ τις εικόνες και μετά τις συνέκριναν με εικόνες υψηλής ανάλυσης. Επικεντρώθηκαν στα πιο πλατιά ρυάκια και βρήκαν 100% ταύτιση ανάμεσα στην τοποθεσία τους και στον εντοπισμό υπερχλωρικού άλατος.

Η σημασία αυτού του ευρήματος ξεπερνά τη συνήθη χαρά των επιστημόνων όταν ανακαλύπτουν στο Διάστημα οτιδήποτε μοιάζει με όσα υπάρχουν στη Γη. Το νερό σε ρέουσα μορφή είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη ζωή. Αρα, αν ο Αρης έχει νερό, ίσως έχει επίσης…

Ας μην πάμε όμως ακόμα εκεί. Χθες έγινε ένα πρώτο σημαντικότατο βήμα. Οπως είπε ο εκπρόσωπος της NASA ολοκληρώνοντας τις αποκαλύψεις και κλείνοντας το μάτι για τις πολλές χολιγουντιανές ταινίες επιστημονικής φαντασίας σχετικά με τον Αρη, «η επιστήμη καθοδηγεί την εξερεύνηση. Γι’ αυτό, παρακαλώ, μείνετε συντονισμένοι στην επιστήμη».