Γιατί το Χόλιγουντ στήνει μια Αθήνα στην Τενερίφη;

Στο πίσω μέρος του σκηνικού διακρίνονται κίονες και μια αψίδα που θυμίζει την Πύλη του Αδριανού. Μηνύματα αναρχικών πάνω σε στύλους καρτοτηλεφώνων και διαφημιστικά κλισέ για τον ελληνικό τουρισμό σε υπαίθρια ταμπλό. Βρισκόμαστε στο κέντρο της Αθήνας, αλλά 3.832 χιλιόμετρα μακριά από την ελληνική πρωτεύουσα. Και η σκηνή αποτυπώνει μια διαδήλωση εναντίον της Ευρωπαϊκής Ενωσης με πανό, ελληνικές σημαίες και κυκλοφοριακό κομφούζιο. Ολα αυτά στη Σάντα Κρουζ της Τενερίφης, εκεί όπου ξεκίνησαν τα γυρίσματα για τη νεότερη ταινία στη σειρά του «Jason Bourne», με τον Πολ Γκρίνγκρας στη σκηνοθεσία και τον Ματ Ντέιμον να επανέρχεται στον πρωταγωνιστικό ρόλο (μετά το διάλειμμα με τον Τζέρεμι Ρένερ).

Σύμφωνα με τις πρώτες δηλώσεις των συντελεστών, το φιλμ ξεκινά «στην Ευρώπη της λιτότητας» και τα γυρίσματα θα ολοκληρωθούν στο Λας Βέγκας. Από μια αποστροφή του Ντέιμον μάλιστα – ότι «ξεκινάμε με την Ελλάδα» – φτάσαμε στην ανακύκλωση της πληροφορίας ότι ο νέος Μπορν θα γυριστεί στα μέρη μας. Αλλά οι πρώτες φωτογραφίες με το ενημερωτικό κείμενο δείχνουν ότι επρόκειτο για ευσεβή πόθο. Ούτε αυτή η ταινία για την Ελλάδα θα γυριστεί στην Ελλάδα.

Γεγονός που υπενθυμίζει για πολλοστή φορά τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι ξένοι παραγωγοί. Μια από τις τελευταίες συναντήσεις εργασίας που είχε ο τέως αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης με τον τέως υφυπουργό Επικρατείας για τον Συντονισμό του Κυβερνητικού Εργου Τέρενς Κουίκ αφορούσε τις «τελευταίες λεπτομέρειες σχετικά με τη συγκρότηση, στελέχωση και επιχειρησιακή λειτουργία του Film Commission, δηλαδή της Επιτροπής Υποδοχής στην Ελλάδα διεθνών κινηματογραφικών και τηλεοπτικών παραγωγών». Οπως αφηνόταν μάλιστα να διαφανεί, θα υπήρχε σύντομα και νέα συνάντηση με στόχο τη δημιουργία νέων φορολογικών κινήτρων προς μεγάλους παραγωγούς που κατευθύνονται προς άλλες χώρες, όπως η Τουρκία, η Ρουμανία, η Ισπανία και η Τσεχία. Οι τελικές αποφάσεις για το περίγραμμα του νομοσχεδίου θα λαμβάνονταν σε σύσκεψη υπό την προεδρία του Τέρενς Κουίκ και με τη συμμετοχή εκπροσώπων από τα υπουργεία Πολιτισμού, Τουρισμού, Οικονομικών, το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και τον Σύνδεσμο Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Εργων. Ολα αυτά βέβαια μέχρι την προκήρυξη των εκλογών και την εκκίνηση των διερευνητικών εντολών.

ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Το έλλειμμα στην προσέλκυση ξένων παραγωγών δεν είναι τωρινό. Περιβόητα παραμένουν τα περιστατικά ασυνεννοησίας ξένων παραγωγών και ελληνικών υπουργείων. Ο Ζαν – Λικ Γκοντάρ, για παράδειγμα, «τράβηξε» λαθραία τις εικόνες που χρειαζόταν για την ολοκλήρωση του «Film Socialisme» (2010), όταν οι ελληνικές Αρχές του ζήτησαν να διαβάσουν το σενάριο (που φυσικά δεν υπήρχε, καθώς μιλάμε για τον Γκοντάρ). Αλλά ακόμη και τις στιγμές που μια παραγωγή στηνόταν στην Ελλάδα, τα προβλήματα ήταν πολλά. Στη Κεφαλονιά, την περίοδο των γυρισμάτων για «Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι», η παραγωγή χρειάστηκε ένα γαϊδουράκι. Αμέσως βρέθηκε ένας ντόπιος – το ποσό που τους ζητήθηκε όμως αρκούσε για την αγορά κοπαδιού. Στην περίπτωση των γυρισμένων σε Αθήνα και Κρήτη «Δυο προσώπων του Φεβρουαρίου» (με Βίγκο Μόρτενσεν και Κίρστεν Ντανστ), το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο έδωσε ομόφωνα τη θετική γνωμοδότησή του, ενώ οι παραγωγοί σε συνεργασία κυρίως με τον Δήμο Χανίων και το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο, το Λιμεναρχείο και άλλες υπηρεσίες ζήτησαν μια σειρά από διευκολύνσεις: ρυθμίστηκαν, για παράδειγμα, τα δρομολόγια των τουριστικών πλοίων στο ενετικό λιμάνι ώστε να μην περνάνε μπροστά από τις κάμερες. Το ίδιο έγινε με τους αμαξάδες στο Γιαλί Τζαμισί, ενώ το κτίριο της Αρχαιολογίας στην οδό Σουρμελή μετατράπηκε σε δημαρχείο ενώ, για να μη φαίνονται οι γραμμές οριοθέτησης των χώρων στάθμευσης που προφανώς δεν υπήρχαν τη δεκαετία του ’60, βάφτηκαν με ειδική μπογιά που «εξαφανίστηκε» μετά το τέλος των γυρισμάτων. Φυσικά όλα τα κτίρια της περιοχής «βάφτηκαν» αναλόγως.

Αλλες ταινίες ακούμπησαν αλλά δεν πέρασαν από την Ελλάδα. Η «Τροία» του Βόλφγκανγκ Πίτερσεν γυρίστηκε στη Μάλτα, ο «Ηρακλής» του Μπρετ Ράτνερ (με τον σταρ του αμερικανικού κατς Ντουέιν Τζόνσον) στη Βουδαπέστη και ο «Αλέξανδρος» του Ολιβερ Στόουν στην Τουρκία. Εκτός από το ζήτημα του χαμηλότερου φορολογικού συντελεστή, ο σεναριογράφος του «Ηρακλή», Ελληνοαμερικανός Ιβαν Σπηλιωτόπουλος είχε προσθέσει ένα ακόμη: «Οι παραγωγοί ήρθαν στην Ελλάδα και δεν κατάφεραν να γνωρίσουν ούτε ένα άτομο. Κανένας από τους κυβερνητικούς δεν ασχολήθηκε. Αντιθέτως στη Βουδαπέστη μάς προσέφεραν τα πάντα, μας ρώτησαν τι θέλουμε, μας έδωσαν στρατό» δήλωσε πέρυσι στο Greekreporter.com. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα μπορεί να είναι η «Οδύσσεια» που ετοιμάζει η Lionsgate με σκηνοθέτη τον Φράνσις Λόρενς, για τον πρωταγωνιστικό ρόλο της οποίας ακούγεται ήδη ο Χιου Τζάκμαν. Κι αυτό επειδή παραμένει ακόμη άγνωστο εάν ορισμένα γυρίσματα θα γίνουν στην Ελλάδα ή εάν η χώρα μας θα κριθεί και πάλι «ακριβή», με αποτέλεσμα να προτιμηθεί η Μάλτα.