Preview: Από τον Σαίξπηρ έως τον Φον Τρίερ

Αν ηθοποιός δεν σημαίνει μόνο φως αλλά και αποτύπωση των κοινωνικών μεταλλαγών, όπως έχει πει η Κίρα Νάιτλι, η νέα (αθηναϊκή) θεατρική σεζόν που αρχίζει σε λιγότερο από έναν μήνα θα δώσει την ευκαιρία στους – κακοπληρωμένους, κατά τα άλλα – ηθοποιούς να σκιαγραφήσουν, μέσα από λέξεις, χειρονομίες, σιωπές, φως και σκοτάδι τις αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Η επισκόπηση τούτη μαστίζεται από το άγχος του χώρου

Οι ειδήσεις προμηνύουν την καλύτερη θεατρική σεζόν των τελευταίων χρόνων, ίσως και δεκαετιών. Ισως η κρίση ανάγκασε να στραφεί ο θεατρικός κόσμος στο ουσιώδες. Στον λόγο. Στα έργα. Οχι ακροβατισμοί και «άδεια» πρωτοπορία. Κλασικά. Και με δύναμη. Αυτή είναι η πρώτη παρατήρηση. Η δεύτερη αφορά την πληθώρα των μουσικών ή μουσικοχορευτικών παραγωγών. Η τρίτη τους Σαίξπηρ, Μπρεχτ, Τσέχοφ, Μπέκετ, Ουάιλντ, Ζενέ που θα δούμε. Μαζί με νέα έργα Ελλήνων όπως οι Θανάσης Τριαρίδης («Οιδίνους» Πορεία), Σάκης Σερέφας («Μαμ» Skrow), Βασίλης Κατσικονούρης («Καγκουρό» Εθνικό) και Ευθύμης Φιλίππου («Τα ωραία χέρια μας» Ροές), Γιάννης Τσίρος («Αγριος σπόρος», κατά Ελένη Σκότη, με τον Τάκη Σπυριδάκη στο Επί Κολωνώ). Δεν χωρούν 400 παραστάσεις σε δύο σελίδες. Μόνο κάποιες που δίνουν και το συνολικό στίγμα των ανθρώπων του θεάτρου, που πασχίζουν σε μια πολύ δύσκολη χρονιά, με capital controls. Με παρατηρήσεις και επιλογές:

 Επί δύο, επί τρία…

Ποιος φανταζόταν ότι η νέα σεζόν θα έφερνε τρεις «Ρωμαίους και Ιουλιέτες» του Σαίξπηρ και – σχεδόν – τρία «Εγκλήματα» και την αντίστοιχη «Τιμωρία» του Ντοστογέφσκι; Ως προς το «Εγκλημα και τιμωρία», μιλάμε για την εκδοχή του Σωτήρη Χατζάκη στη θαυμαστή μετάφραση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, με τους νέους Γιάννη Νιάρρο και Μελισσάνθη Μάχουτ και τον Θέμη Πάνου και για την εκδοχή του Γεωργιανού Λεβάν Τσουλάτζε, στο Ανεσις, με τους Τάσο Ιορδανίδη, Ιεροκλή Μιχαηλίδη, Θάλεια Ματίκα. Ομως και ο Κωνσταντίνος Χατζής στους «Μεγάλους αμαρτωλούς» του, στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, θα περιλάβει διαλόγους Ρασκόλνικοφ – Πορφίρι Πέτροβιτς. «Ρωμαίο και Ιουλιέτα» του Σαίξπηρ επέλεξαν και ο Κωνσταντίνος Ρήγος για το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, σε μουσικοχορευτική εκδοχή, και ο Δημήτρης Λιγνάδης για το Πάνθεον με νέους πρωταγωνιστές. Μετά τις βραβεύσεις του στο εξωτερικό, επιστρέφει και ο επιτυχημένος νεανικός «Ρωμαίος και Ιουλιέτα για δύο» του Κώστα Γάκη, στο Θησείον.

Στο μεταξύ, ο Δημήτρης Κεχαΐδης έχει φέτος την τιμητική του με τρεις παραστάσεις: το «Δάφνες και πικροδάφνες» στο Μουσούρη με τους Γιώργο Κιμούλη, Θανάση Παπαγεωργίου, Πέτρο Φιλιππίδη, Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη. «Το πανηγύρι» στο Εθνικό σε σκηνοθεσία Θανάση Παπαγεωργίου. Και το «Με δύναμη από την Κηφισιά» (των Κεχαΐδη – Χαβιαρά) στο Στοά. Ενώ η νέα δουλειά της ομάδας των Κώστα Γάκη, Αθηνάς Μουστάκα, Κωνσταντίνου Μπιμπή επί του μύθου των Λαβδακιδών, «Το δέντρο του Οιδίποδα», στο Θησείον, συνδυάζεται με τη «Γλυκιά τραγωδία του Οιδίποδα» από τη Μαρία Πρωτόπαπα στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού και με το νέο έργο «Οιδίνους» του Θανάση Τριαρίδη στο Πορεία.

 Κλασικές αξίες

Από τη δεξαμενή του Σαίξπηρ έρχεται ο  «Ριχάρδος Γ’» με τον Δημήτρη Λιγνάδη και την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά, στο Εθνικό. Βασισμένη στη σαιξπηρική «Τρικυμία» είναι και η «Μιράντα» κατά τον Λιθουανό Οσκάρας Κορσουνόβας στο Πορεία, όπου ο Δημήτρης Τάρλοου – αφού επαναλάβει την επιτυχημένη «Μεγάλη χίμαιρα» του παππού του Μ. Καραγάτση, με νέα διανομή – θα σκηνοθετήσει Τσέχοφ και «Τρεις αδελφές». Ο «Θείος Βάνιας» με Φέρτη, Βόγλη κατά Λίλλυ Μελεμέ θα επιστρέψει επίσης στο Χορν. Ο Γιάννης Χουβαρδάς θα υπογράψει και την «Οπερα της πεντάρας» του Μπρεχτ στο Παλλάς (όπου επανέρχεται ο μπρεχτικός «Κύκλος με την κιμωλία» κατά Μαρκουλάκη), ενώ τον «Γαλιλαίο» του Μπρεχτ με Γιώργο Μιχαλακόπουλο και Γιώργο Μοσχίδη ετοιμάζει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος. Μαξίμ Γκόρκι, αλλά με άξονα την ιστορία ενός ζευγαριού που βλέπει την πανούκλα να ξεσπάει, ετοιμάζει για το Τέχνης ο Νίκος Μαστοράκης: «Τα παιδιά του Ηλιου» με τους Χάρη Φραγκούλη, Κωνσταντίνα Τάκαλου. Οι αδελφοί Αντώνης και Κωνσταντίνος Κούφαλης θα παραδώσουν στο Εθνικό μια πιο πολιτική – κοινωνική εκδοχή της «Αννας Καρένινα» με τη Μαρία Ναυπλιώτου, σε σκηνοθεσία Πέτρου Ζούλια, που δεν θα επαναλάβει τελικά την «Πιαφ» με την Ελεωνόρα Ζουγανέλη. Ζαν Ζενέ και «Μπαλκόνι» θα σκηνοθετήσει ο Νίκος Καραγεώργος στο Αγγέλων Βήμα (ενώ θα επαναληφθεί το μπεκετικό του «Περιμένοντας τον Γκοντό» στο Cartel) και η Μαρία Ιωαννίδου θα πρωταγωνιστήσει στις «Δούλες» στο Θέατρο Ελπίδος (το οποίο πήρε ο Μανώλης Δεστούνης και θα ανεβάσει ο ίδιος και το «Ημερολόγιο ενός τρελού» του Γκόγκολ). Μπέκετ και «Το τέλος του παιχνιδιού» με τέσσερις γυναίκες θα δοκιμάσει η Λυδία Κονιόρδου στο Τέχνης με τον Κωνσταντίνο Χατζή. Τενεσί Ουίλιαμς και «Γλυκό πουλί της νιότης» προτείνει η Κατερίνα Μαραγκού με την ελληνοβρετανίδα σκηνοθέτιδα Αναστασία Ρέβι, από το Αλμα. Οσκαρ Ουάιλντ προτείνει ο νέος Γιάννης Βολιώτης με το «Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» και έμφαση στη μουσική του πλευρά, στο Σταθμός. Οπως και το Οδού Κυκλάδων με τη «Σαλώμη» σε σκηνοθεσία Θέμελη Γλυνάτση, με τη Θεοδώρα Τζήμου. Στο ίδιο θέατρο το «Κουκλόσπιτο» του Ιψεν, με την Αμαλία Μουτούση, ετοιμάζει ο Γιώργος Σκεύας. «Τέφρα και σκιά» του Πίντερ επιλέγει ο νέος Δημήτρης Καραντζάς και οι Res Ratio Network για τις Ροές.

 Εικόνα σου είμαι κοινωνία…

Γνωστό από τη γαλλική ταινία το «Le Prenom» καταφτάνει με τους Χρήστο Χατζηπαναγιώτη, Βίκυ Σταυροπούλου, Φάνη Μουρατίδη, Αντώνη Λουδάρο σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη, στο Αλίκη, για να αποτυπώσει τον μικρόκοσμο φίλων και συγγενών στα πρόθυρα νευρικής κρίσης. Κάτι ανάλογο θα κάνει ο Μαρκουλάκης στο Αθηνών με τον Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο και τις Στεφανία Γουλιώτη, Λουκία Μιχαλοπούλου (μία από τις συνεργασίες «αστέρων») στον «Θεό της σφαγής» που όλα τα ανατρέπει σε μια μικρογραφία κοινωνίας αγνώστων στο πολύφερνο έργο της Γιασμίν Ρεζά. Ο «Χορός του θανάτου» του Στρίντμπεργκ ετοιμάζεται ήδη για το Εμπορικόν από τον Δημήτρη Καταλειφό και τον Βασίλη Μπισμπίκη, μαζί βεβαίως με τη Φιλαρέτη Κομνηνού η οποία θα επανέλθει και στο παράξενο «Λίλιομ» του Πόρτα, όπως και το «Μότζο» από την τριλογία των «κακών αγοριών με παράξενα ονόματα» κατά Θωμά Μοσχόπουλο. Ο τελευταίος θα σκηνοθετήσει και το αυστραλέζικο «Σκοτεινές γλώσσες» με τους Γιώργο Χρυσοστόμου, Αννα Μάσχα, Χρήστο Λούλη. Την αλήθεια, κωμική και δραματική αν και πνιγμένη στο αλκοόλ, στις σχέσεις ζευγαριών και κοινωνίας θα επιχειρήσει να φωτίσει ο Λιθουανός Τσέζαρις Γκραουζίνις στο Από Μηχανής και στο «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ» του Αλμπι, με τους Ακι Βλουτή και Αγλαΐα Παπά (η οποία θα επιστρέψει με το «Amor» κατά Θόδωρο Τερζόπουλο στο Αττις και μαζί με τους Βλουτή και Καραμπέτη στον «Στροχάιμ» του Δημήτρη Δημητριάδη, επίσης στο Από Μηχανής). Ο Σταμάτης Φασουλής τολμάει να γίνει «Ο μπαμπάς» με το Αλτσχάιμερ στο Θέατρο Δημήτρης Χορν, με κόρη τη Μαρίνα Ασλάνογλου, ενώ σκηνοθετεί στο Εθνικό τον Πέτρο Φιλιππίδη στον «Θάνατο του εμποράκου» του Μίλερ και την Ελένη Ράντου με τον Αλκη Κούρκουλο στην επιτυχημένη πέρυσι «Φιλουμένα» (Μαρτουράνο) του Ντε Φίλιπο. H Μίρκα Παπακωνσταντίνου επανέρχεται ως δισεκατομμυριούχος Κλερ Ζαχανασιάν στην «Επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» του Ντίρενματ, σε σκηνοθεσία του μαθητή της Αλέξανδρου Κοέν, μαζί με τους Δημήτρη Πιατά, Υβόννη Μαλτέζου, Αιμιλία Υψηλάντη, στο Βεάκη. Και ο Βασίλης Μαυρογεωργίου εστιάζει στον «Καλόγερο του Αντονέν Αρτώ» και στην Ιερά Εξέταση, στο Skrow.

 Τραγουδάτε, είναι μεταδοτικό

Οντως είναι μεταδοτική η μανία των μιούζικαλ που φτάνει σε μια δεινή χρονιά και προτείνει: τον Βασίλη Χαραλαμπόπουλο στο μιούζικαλ – βασισμένο στο «8½» του Φελίνι – «Nine», κατά Γιάννη Κακλέα, πλαισιωμένο από τις γυναίκες του, ήτοι τις Μάρω Κοντού, Ελενα Παπαρίζου (διότι οι τραγουδίστριες πάνε φέτος θέατρο – να είναι και το 6% του ΦΠΑ έναντι του μουσικού 23%;), Νάντια Μπουλέ, Τάνια Τρύπη, Κατερίνα Λέχου, Κατερίνα Παπουτσάκη, στο Πάνθεον. Την Εβελίνα Παπούλια και τον Γιάννη Ζουγανέλη στο «Βίκτωρ Βικτώρια» κατά Απόλλωνα Παπαθεοχάρη, στο ίδιο θέατρο. Τον «Billy Elliot» του Ελτον Τζον κατά Δημήτρη Λιγνάδη στο Παλλάς. Το «Grease» κατά Θέμιδα Μαρσέλλου με την Ντέμι και τον Αρη Μακρή των Boys Αnd Noise, στο Ριάλτο. Το «Sweet Charity» με τη Σμαράγδα Καρύδη στο Badminton. Τον «Ρωμαίο και Ιουλιέτα», μουσικοχορευτικό, από τον Κωνσταντίνο Ρήγο στο Δημοτικό Πειραιά. Να προσθέσουμε και τον «Καββαδία» κατά Θάνο Μικρούτσικο και Θέμη Μουμουλίδη στο Badminton; Την οπερέτα «Ωραία Ελένη» του Οφενμπαχ από τον Παναγιώτη Αδάμ στο Olvio ή τον «Πυγμαλίωνα» του Ραμό κατά Πάρι Μέξη, στο Πόρτα; Το «Barbarella» (από τη θρυλική ντισκοτέκ) με άρωμα ’80 και τους Ελένη Φουρέιρα, Ηβη Αδάμου, Σταμάτη Γαρδέλη, στο Πειραιώς 131; Ή το – εισαγόμενο – «Mamma Mia!» στο Badminton;

 Πάνω, κάτω και πλαγίως

Το παλιό σουξέ «Το σώσε», με την Εθνική Ελλάδος του θεάτρου κάπου εκεί στο ’80, επιστρέφει στο Ζίνα χάρη στον Βλαδίμηρο Κυριακίδη (με την Μπέσσυ Μάλφα), όπως και το επίσης παλιό και αγαπημένο «Αναμείνατε στο ακουστικό σας» από τον Χρήστο Χατζηπαναγιώτη στο Ακάδημος. «Πιο λάθος πεθαίνεις» μεταφράζει στο Αποθήκη ο Βασίλης Μυριανθόπουλος την τρελή βρετανική κωμωδία «The Play That Goes Wrong» (βραβείο Ολίβιε 2015), όπου μια θεατρική ομάδα τα βλέπει όλα ανεβάζοντας μια ιστορία μυστηρίου. Να προσθέσουμε τις σκηνοθεσίες του Αλέξανδρου Ρήγα: στη δεύτερη σκηνή του Ελληνικού Κόσμου, το «Glorious!», την ιστορία της «χειρότερης (σ.σ.: και πάμπλουτης) τραγουδίστριας του κόσμου», με την Αννα Παναγιωτοπούλου στον ρόλο της φάλτσας πλην επίμονης σοπράνο Φλόρενς Φόστερ Τζένκινς. Και στο Αθηνά (όπου φαίνεται ότι θα επαναλάβει και το «Χωρίζουμε λέμε…») την καλλιεργήτρια του «Χόρτου του Θεού» Ελένη Καστάνη. «Μάνα, θα πάω στο Χόλιγουντ» θα αναφωνήσει η Δήμητρα Παπαδοπούλου από το Ιλίσια του Γρηγόρη Βαλτινού (ο οποίος θα επαναλάβει εκεί το «Ηρθες και θα μείνεις» με τη Ζέτα Μακρυπούλια), μαζί με τον Θανάση Αλευρά. Οι «Πρακτόρισσες», πρώην Κα Γκε Μπε «Αγγελοι του Τσάρλι», του Γιάννη Καλαβριανού (που σκηνοθετεί την Μπέττυ Αρβανίτη στο «Οι Τσερλίνε και οι κυνηγοί» του Μπροχ, στο Οδού Κεφαλληνίας) σώζουν, τέλος, τον κόσμο από τη Λουκρητία και ένα μικρόβιο στην εκδοχή του Αυγουστίνου Ρεμούνδου, στο Vault.

 Αντέχουµε;

Την υπόθεση Γιακουµάκη και τον εκφοβισµό σε κάθε µορφή θα µας θυµίσουν στο Πόρτα «Οι αναστατώσεις του υπότροφου Τέρλες» σε απόδοση Αλέξανδρου Ισσαρη, σκηνοθεσία Γεωργίας Μαυραγάνη. Οπως την ιστορία του «Δόκτορα Κόρσακ», διευθυντή σε ορφανοτροφείο Εβραιόπουλων στο γκέτο της Βαρσοβίας που οδηγούνται στο Αουσβιτς, η παράσταση του Πόρτα σε απόδοση Ξένιας Καλογεροπούλου, σκηνοθεσία Αννας Μιχελή. Να σηµειώσουµε επίσης τη «Μάγκντα Γκαίµπελς» του Γιώργου Βέλτσου που θα πατήσει το σανίδι του Ρεξ, για το Εθνικό, σε σκηνοθεσία Αντζελας Μπρούσκου. Μάγκντα Γκαίµπελς θα ξαναντυθεί στο επιτυχηµένο «Γιούλιους» κατά Κωνσταντίνο Χατζή και η Αγλαΐα Παπά, στο Από Μηχανής. Ενώ ο σκληρός «Μένγκελε» του Θανάση Τριαρίδη  παίρνει τον δρόµο για το Θησείον σε σκηνοθεσία Κώστα Φιλίππογλου, µε τους Μυρτώ Αλικάκη (που θα παίξει και στο «Δέρµα στις φλόγες» κατά Ασπα Τοµπούλη, στο Olvio) και Λάζαρο Γεωργακόπουλο. Το λιντσάρισµα µέχρι θανάτου ενός µετανάστη από τη Μαρτινίκα από δύο σεκιουριτάδες, επειδή δεν είχε να πληρώσει µια µπίρα (το 2009 στη Λυών) έγινε κείµενο ως «Αυτό που εγώ ονοµάζω λήθη», αποδόθηκε από τον Σπύρο Γιανναρά και περνάει στη σκηνή του Vault από τον Δηµήτρη Κανέλλο (που σκηνοθετεί και τους «Πιο δυνατούς» του Στρίντµπεργκ στο Olvio), µε τον Δηµήτρη Αγορά.

 Η κρίση να λέγεται

«Το δάνειο» εξ Ισπανίας, μαύρη κωμωδία σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου έρχεται στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Συνεπικουρούμενο από τα «Παράσιτα», με τις Κόρα Καρβούνη και Ιωάννα Κολιοπούλου, που επανέρχονται. Ο βραβευμένος μονόλογος του Μάκη Τσίτα «Μάρτυς μου ο Θεός» και το «Σκάσε ή η χαμένη παντόφλα του Μανώλη Καρέλη» της Χριστίνας Σαμπανίκου, στο Vault, «ακούνε» ιστορίες ανθρώπων σε κρίση.

 Αρωμα σινεμά και Βίβλου

Το «Δαμάζοντας τα κύματα» του Λαρς φον Τρίερ οδεύει προς τη σκηνή του Εθνικού από τη Ρούλα Πατεράκη, όπως και το «Marvin’s Room» (από την ταινία με τους Μέριλ Στριπ, Ρόμπερτ ντε Νίρο) προς το Vault, από τον Δημήτρη Καρατζά. Το «Dogville», επίσης του Φον Τρίερ, ανεβαίνει στο Ακροπόλ σε σκηνοθεσία Εφης Γούση (παίζουν οι: Ευθύμης Ζησάκης, Ορέστης Καρύδας κ.ά.).

Το κινηματογραφικό άρωμα έρχεται να μπερδευτεί με το βιβλικό (αίφνης, φέτος): τον «Ιώβ» κατά Γκραουζίνις με τον Θανάση Τσαλταμπάση στο Ιλίσια και το «Ολη η Βίβλος (λέμε τώρα)» κατά Αθανασία Καραγιαννοπούλου στο Δημήτρης Χορν.

Παύλος Ηλ. Αγιαννίδης

Φωτογραφία
Τ(ρ)όποι λατρείας στο Μπενάκη
Σταθμοί αυτοκινήτων, κενά διαμερίσματα, αυτοσχέδιες καλύβες, η πίσω αυλή μικρών μαγαζιών στο κέντρο της Αθήνας, ίσως και κάποια γήπεδα μπάσκετ σε κάποιο προάστιο. Τόποι άγνωστοι έως και ασήμαντοι για τους περισσότερους κατοίκους της πόλης, μεταβλήθηκαν σε τόπους λατρείας των μεταναστών και των προσφύγων που διαμένουν σε όλες τις περιοχές της Αθήνας. Χριστιανικές αιρέσεις, βουδιστές, μουσουλμάνοι, ευαγγελικοί, ινδουιστές, σιχ, συναντώνται στα λατρευτικά σημεία της πόλης για να τελέσουν με τα ελάχιστα μέσα και τα ιδιαίτερα σύμβολά τους τις λατρευτικές θρησκευτικές τελετές τους. Ο τρόπος και ο τόπος της τελετουργίας προκάλεσε την περιέργεια του φωτογράφου Τάσσου Βρεττού, ο οποίος επί τρία χρόνια βρέθηκε σε γιορτές Πρωτοχρονιάς, Ραμαζανιού, Ημέρας του Βούδα, τελετές γάμου, βάφτισης, λειτουργίες Ανάστασης και Κυριακής φωτογραφίζοντας εκστασιασμένα πρόσωπα, σύμβολα, χειρονομίες και λεπτομέρειες που αφηγούνται τις διαφορετικές εκφάνσεις σωματικότητας που εκδηλώνονται κατά τη διάρκεια μιας λατρευτικής μυσταγωγίας. Η έκθεση των εικόνων του στο Μουσείο Μπενάκη (στα μέσα Νοεμβρίου) με τίτλο «Τ(ρ)όποι Λατρείας» καταγράφει ένα κεφάλαιο της αθηναϊκής πραγματικότητας στα χρόνια της κρίσης, απαλλαγμένο από τη μιντιακή ομοβροντία και προσδιορισμένο προς μία ανακάλυψη τρόπων συνύπαρξης όλων των άλλων και μεταξύ μας. 

Εφη Φαλίδα

Εικαστικά
Πικάσο – Κοκτό: δύο φίλοι
Tη φιλία ανάμεσα στον εικαστικό που σφράγισε την τέχνη του 20ού αιώνα, τον Πάμπλο Πικάσο, και τον πολυσχιδή και πρωτοπόρο διανοητή Ζαν Κοκτό θα φωτίσει η μεγάλη έκθεση «Πικάσο – Κοκτό» που ετοιμάζει το Ιδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη, με 190 έργα – ζωγραφική, κεραμική, εκδόσεις, αρχειακό υλικό, χειρόγραφα, σχέδια και φωτογραφίες – από το Μουσείο Πικάσο του Μούνστερ στη Γερμανία και τη συλλογή Ιωάννη Κονταξόπουλου. Τα έργα με τα ίδια θέματα που έφτιαξαν οι δύο άνδρες το ένα δίπλα στο άλλο, αλλά και η προβολή της ταινίας «Η διαθήκη του Ορφέα» (1960) – της τελευταίας ταινίας της τριλογίας που σκηνοθέτησε ο Κοκτό και στην οποία εμφανίζεται ο Πικάσο – είναι μερικοί μόνο από τους λόγους που κατατάσσουν τη συγκεκριμένη έκθεση στις πολυαναμενόμενες. Από 4 Νοεμβρίου έως τον Φεβρουάριο. 

Ο φοιτητής Μπιλ Γκέιτς
Μπορείτε να φανταστείτε ένα φόρεμα που αλλάζει με την ταχύτητα που πέφτουν πάνω στην ποδιά του τα τιτιβίσματα του twitter; Αρκεί μια κάμερα σαν αυτή που έχει το Xbox σας για να σας μετατρέψει σε άνθρωπο – πουλί; Εχετε δει ποτέ από κοντά το ψηφιακό ντραμ που οι Χιούμαν Λιγκ χρησιμοποίησαν για να παίξουν πρώτη φορά το «Don’t you want me baby»; Και τι έφτιαξε ο Μπιλ Γκέιτς όταν ήταν φοιτητής στο Χάρβαρντ; Ολες οι απαντήσεις έρχονται στην έκθεση «Ψηφιακή επανάσταση», στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, από τις 19 Οκτωβρίου ώς τις 9 Ιανουαρίου, γεμάτη τέχνη, κινηματογράφο, ντιζάιν και βιντεοπαιχνίδια. 

Μαίρη Αδαμοπούλου

Κόμικ
Ερωτόκριτος εικονογραφημένος
Δεν έχει γίνει πολύς ντόρος ακόμα, ίσως να έπρεπε όμως: ο «Ερωτόκριτος», που τόσες διασκευές έχει γνωρίσει, θα μεταγραφεί σε graphic novel, προγραμματισμένο να κυκλοφορήσει στα τέλη Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Polaris. Δύσκολα θα μπορούσαν να βρεθούν πιο ελπιδοφόροι συντελεστές: τα κείμενα έχουν αναλάβει ο συγγραφέας Δημοσθένης Παπαμάρκος και ο ομότεχνός του Γιάννης Ράγκος, ενώ υπεύθυνοι για τα σχέδια και τα χρώματα είναι αντιστοίχως ο Γιώργος Γούσης και ο Παναγιώτης Πανταζής (Pan-Pan). Πρόκειται για άλλο ένα κόμικ με ντόπιο άρωμα μέσα στο φθινόπωρο (εκτός λ.χ. από την επικείμενη «Δημοκρατία» των εκδόσεων Ικαρος) που θα έχει παράλληλη πορεία με άλλα events του χώρου: το ΦαντάστιCon 2015 για παράδειγμα, το πρώτο πανελλήνιο συνέδριο για την κουλτούρα του φανταστικού που πραγματοποιείται στις 3 και 4 Οκτωβρίου στην Ελληνοαμερικανική Eνωση, ή το AthensCon για τα κόμικς και ό,τι τα περιβάλλει, που διοργανώνεται από το comicworld.gr στις 14 και 15 Νοεμβρίου στο Τάε Κβον Ντο.

Νικόλας Ζώης

Σινεμά
Στη νέα σεζόν έχουν θέση οι πολυαναμενόμενες ταινίες των ελλήνων κινηματογραφιστών, η επιστροφή του Ινιαρίτου και μια φιλόδοξη ταινία που αντλεί την έμπνευσή της από το «Μόμπι Ντικ» του Μέλβιλ.

«Χωρίς διέξοδο» (No Escape)
Μία από τις πιο πολυσυζητημένες περιπέτειες των τελευταίων ετών, το φιλμ περιγράφει τις εφιαλτικές καταστάσεις που ζει μια αμερικανική οικογένεια (πατέρας ο Οουεν Γουίλσον) καθώς παγιδεύεται, μετά την εγκατάστασή της σε μια φανταστική χώρα της Νότιας Ασίας, όπου ξεσπούν πολιτικές και κοινωνικές ταραχές. Οι ξένοι υπήκοοι θεωρούνται εύκολος στόχος. Η οικογένεια προσπαθεί να βρει ένα ασφαλές καταφύγιο καθώς οι ντόπιοι θέλουν να τους εκτελέσουν – και εκεί συναντούν τον Πιρς Μπρόσναν. (29 Οκτωβρίου)

«Στην καρδιά της θάλασσας» (In the heart of the sea)
Η φιλόδοξη ταινία του Ρον Χάουαρντ επιχειρεί να αφηγηθεί την – απ’ ό,τι φαίνεται – αληθινή ιστορία πίσω από ένα κλασικό βιβλίο: τον «Μόμπι Ντικ». Ετσι, ο Κρις Χέμσγουορθ βρίσκεται στην τιμονιέρα ενός πλοίου που καταδιώκεται από μια μάλλον εκδικητική φάλαινα. Ξέρω πώς ακούγεται, αλλά το τρέιλερ είναι εντυπωσιακό. Συμπρωταγωνιστούν οι Μπρένταν Γκλίζον και Μπεν Γουιζό. (31 Δεκεμβρίου)

«Ο Αστακός» (The lobster)
Σε ένα αδιευκρίνιστο μέλλον, ένας άντρας παρέα με έναν σκύλο κλείνει δωμάτιο σε ένα ιδιαίτερο ξενοδοχείο. Εχει τριάντα ημέρες να βρει μια σύντροφο – ειδάλλως θα μεταμορφωθεί σε ένα ζώο της επιλογής του. Θα παραβιάσει όμως όλους τους κανόνες όταν ερωτευθεί μια αντάρτισσα που ζει στο δάσος. Η νέα ταινία του Γιώργου Λάνθιμου είναι μια ακραιφνώς χιουμοριστική αλληγορία πάνω στις διαπροσωπικές σχέσεις, βραβευμένη στις Κάννες, με εξαίσιο καστ (Κόλιν Φάρελ, Ρέιτσελ Βάις, Λία Σεϊντού).

«Joy»
Ο Ντέιβιντ Ο’Ράσελ επιστρέφει με την ιστορία τεσσάρων γενεών μιας οικογένειας –  επικεφαλής εδώ η εφευρέτρια μιας θαυματουργής σφουγγαρίστρας που στη συνέχεια διηύθυνε μια παντοδύναμη επιχείρηση. Του καστ ηγείται η Τζένιφερ Λόρενς, την οποία πλαισιώνουν οι Ρόμπερτ ντε Νίρο, Μπράντλεϊ Κούπερ, Εντγκαρ Ραμίρεζ, Ιζαμπέλα Ροσελίνι, Νταϊάν Λαντ και Βιρτζίνια Μάντσεν. Αληθινή ιστορία παρακαλώ, πολλά Οσκαρ βλέπω. (24 Δεκεμβρίου)
«Το νήμα» 
Για μένα, η πιο αναμενόμενη ταινία της νέας σεζόν. Κατ’ αρχάς, σηματοδοτεί την επιστροφή του Αλέξανδρου Βούλγαρη στο αφηγηματικό σινεμά, χρόνια μετά το εξαίσιο «Ροζ». Γυρισμένο εξ ολοκλήρου στο Βυρσοδεψείο στην Ορφέως διαθέτει στοιχεία κοινωνικού δράματος και επιστημονικής φαντασίας, και αφηγείται την ιστορία της Νίκης, «μιας μητέρας διχασμένης ανάμεσα στην ανάγκη της να υπηρετήσει το Κόμμα και στη βαθιά ριζωμένη ανάγκη της να είναι γυναίκα». H Σοφία Κόκκαλη ερμηνεύει και τους δύο πρωταγωνιστικούς ρόλους της ταινίας.

«Η επιστροφή» (The revenant)
Βαθιά στην αχαρτογράφητη άγρια φύση της Αμερικής, o κυνηγός Χιου Γκλας (Λεονάρντο ντι Κάπριο) βρίσκεται βαριά τραυματισμένος και εγκαταλειμμένος από ένα μέλος της ομάδας του, τον προδότη Τζον Φιτζέραλντ (Τομ Χάρντι). Με ακλόνητη θέληση ως μοναδικό όπλο απέναντι στους κινδύνους, ο Γκλας περιπλανιέται σε ένα φοβερά εχθρικό περιβάλλον και ο Αλεχάντρο Ινιαρίτου (Birdman) το φιλμογραφεί δίχως τη χρήση τεχνητών φωτισμών και προβολέων. Το τρέιλερ της ταινίας παίζει να είναι και το καλύτερο που έχω δει τα τελευταία 20 χρόνια. 

Ακης Καπράνος

 Μουσική

Non stop ερωτικά
Ο Σταμάτης Κραουνάκης στο πιάνο. Ενας μουσικός στα πλήκτρα. Μια ηλεκτρική κιθάρα. Κι ένα τσέλο. Ο μεγάλος συνθέτης επιστρέφει στο μικρό σχήμα με μια ερωτική λειτουργία και με ένα σφιχτό non stop πρόγραμμα πάνω στα μεγάλα τραγούδια του στο Ιδρυμα Κακογιάννη. Οι συνδέσεις θα γίνονται με μελοποιημένα σπαράγματα κειμένων, μικρή συμμετοχή ηθοποιών της Σπείρας και ο τίτλος πιθανόν θα είναι «Μόνη πατρίδα μας τα παιδικά μας χρόνια». «Θα σώσουμε στον σκληρό δίσκο ό,τι θέλει ο χρόνος και η συλλογική μνήμη» λέει.  

Τσιτσάνης και Νέγκα
Δύο νέα χτυπήματα από τον ταλαντούχο και ανερχόμενο τραγουδοποιό Θέμη Καραμουρατίδη. Με τη Γιώτα Νέγκα και τον στιχουργό Οδυσσέα Ιωάννου γράφουν τον νέο τους δίσκο, ενώ ο Θέμης μόλις τελείωσε την πρωτότυπη μουσική και επανεκτελέσεις τραγουδιών του Τσιτσάνη για την ταινία «Ουζερί Τσιτσάνης» του Μανουσάκη με τραγουδίστριες τις Ανατολή Μαργιόλα, Σοφία Μέρμηγκα και Σάσα Παπαλάμπρου.

Καρούνης στην Αρκτο
Τέλη Οκτωβρίου, αρχές Νοεμβρίου αναμένουμε τον νέο δίσκο του πολυσχιδούς Ζαχαρία Καρούνη. Ο ίδιος ετοιμάζει πυρετωδώς τη νέα δουλειά του στην Μικρή Αρκτο του Παρασκευά Καρασούλου σε ενορχήστρωση του συνθέτη Γιώργου Ανδρέου. Ολα τα τραγούδια τα γράφει ο νεότατος δημιουργός Σπύρος Παρασκευάκος.

Δημήτρης Ν. Μανιάτης

Ηλεκτρονική made in Greece
Οι Baby Guru έχουν προγραμματίσει το mini LP «Sunshine Special» με ποπ ελεκτρόνικα (από την καινούργια στέγη τους, KLIK Records), για τις 25 Σεπτεμβρίου, ενώ ο Larry Gus παραδίδει το «I Need New Eyes» (DFA), με ηλεκτρονική μουσική και στοιχεία beat, στις 2 Οκτωβρίου. 

 Radiohead και νέα Αντέλ

Μέχρι τότε, ίσως έχει ξεκαθαριστεί και η ακριβής ηµεροµηνία του άλµπουµ που έχουν τάξει οι Radiohead για το φθινόπωρο (Ticker Tape), ενώ θα µένει ένας µήνας για τον καινούργιο δίσκο της Adele, «25» (XL). Συναυλιακά µιλώντας, οι πρώτοι µήνες της σεζόν θα είναι έστω ικανοποιητικοί: οι Sisters of Mercy και οι Calexico καταφθάνουν στο Fuzz στις 24 Οκτωβρίου και 14 Νοεµβρίου αντίστοιχα, ενώ στις 17 Οκτωβρίου, στο Gagarin θα εµφανιστούν για πρώτη φορά στην Ελλάδα, οι σουηδοί πειραµατιστές της worldbeat που ακούν στο όνοµα GOAT. Ο χειµώνας θα µπει µε Editors, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, 4 Δεκεµβρίου στο Gazi Music Hall και 5 στο Principal, αντίστοιχα.

Νικόλας Ζώης