Βάψ’ τα μαύρα!

Το 1979 ο γάλλος ζωγράφος Πιερ Σουλάζ βάφτισε outrenoir (σε ελεύθερη απόδοση, «υπερμαύρο») τη βαθιά απόχρωση στα μαύρα έργα που τον καθιέρωσαν ανάμεσα στους εν ζωή μεγάλους σύγχρονους καλλιτέχνες και εκτίθενται στο μουσείο που φέρει το όνομά του.

Το σύγχρονο μαύρο χρώμα, προϊόν της νανοτεχνολογίας, λέγεται Vandablack. Είναι η πιο μαύρη απόχρωση που δημιουργήθηκε τον περασμένο χρόνο στα εργαστήρια στο Σάρεϊ της Αγγλίας. Είναι πιο μαύρο και από το μαύρο: ό,τι περαστεί με Vandablack χάνει το περίγραμμά του μέσα σε μια αχανή ρευστή σκοτεινή επιφάνεια. Η εφαρμογή του σε διαστημικές έρευνες εντυπωσίασε το περιβάλλον της μόδας. Και οι άνθρωποί της μαγεύτηκαν από τις ιδιότητές του να εξαφανίζει τον όγκο των πραγμάτων και να τα μετασχηματίζει χωρίς να αλλάζει η μοριακή σύστασή τους. Γι’ αυτό και αφιέρωσαν στην επιστημονική πραγματικότητα πολλές από τις συλλογές τους.  

Το νέο μαύρο χρώμα δίνει αφορμές στους οίκους Chanel, Dior, Yves Saint Laurent να βάψουν με έναν ιδιαίτερο τόνο μαύρου τα βερνίκια, τα κραγιόν ή τα μπουκάλια των διάσημων ειδών μακιγιάζ και αρωμάτων τους. Για τον Λόιντ Σίμονς, δημιουργό του μαύρου γκραντζ στυλ μακιγιάζ του Yves Saint Laurent, το μαύρο αιλάϊνερ που χρησιμοποιεί υπογραμμίζει το ελεύθερο πνεύμα και το εξαιρετικά ροκ στυλ των σημερινών νέων κοριτσιών. Από τα οποία άλλωστε εμπνέεται ο σχεδιαστής Εντί Σλιμάν, αποδίδοντας με τις μαύρες συλλογές του Saint Laurent το πνεύμα της εποχής.  

ΦΙΛΤΡΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Βαθύ και απροσδιόριστο, πάντα επιβλητικό και διόλου απαρατήρητο, το νέο μαύρο δημιουργεί ένα φίλτρο προστασίας στη μόδα της εποχής μας που προσπαθεί να διατηρήσει τη γοητεία του εφήμερου χαρακτήρα της. Οι προσπάθειες που κατορθώνουν να αναδυθούν από την κοινοτοπία της υπερκατανάλωσης είναι οι μαύρες σιλουέτες που αποκτούν υφή με μεταξύ τους αντιθέσεις διαφορετικών μαύρων υλικών. Ή με την αντιπαράθεση μαύρου ρούχου με τις ακάλυπτες περιοχές του γυμνού σώματος. Στο μεταξύ, οι εξώκοσμες δημιουργίες φαντασιακής έξαρσης σχεδιαστών όπως οι Τζουν Τακαχάσι, Σάρα Μπάρτον, Ρικ Οουενς, Τομ Μπράουν, Ρέι Καβακούμπο, Τζον Γκαλιάνο, Τομ Φορντ, Μαρκ Τζέικομπς ενισχύονται με τεκμηριωμένες απόψεις θεωρητικών οι οποίοι προσεγγίζουν ιστορικά τη νέα άφιξη του μαύρου.

Το αρχετυπικό χρώμα του σκότους και του θανάτου την εποχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας έγινε η απόχρωση του πένθους. Ο γάλλος ιστορικός Μισέλ Παστουρό αναφέρει πως στις απαρχές του ευρωπαϊκού Μεσαίωνα το μαύρο χρώμα είχε δαιμονοποιηθεί ως σημάδι κακοτυχίας και σύμβολο του Κακού. Αργότερα για τους ζωγράφους της λουθηρανικής Μεταρρύθμισης τα πιο σκοτεινά μαύρα χρώματα μπήκαν στις δραματικές τους συνθέσεις, με κορυφαίο τον χρωματικό ασκητισμό του Ρέμπραντ. Ο 19ος αιώνας ξεχωρίζει ανάμεσα στο πλήθος της νεωτερικότητας τη μαυροφορεμένη φιγούρα ρομαντικών ποιητών, επιχειρηματιών και πολιτικών. Αυτήν ξεχώρισε και ο ιάπωνας σχεδιαστής Γιόζι Γιαμαμότο. Για να δώσει το στίγμα του στη σύγχρονη μόδα με τα μαύρα ρούχα του που απηχούν ένα μείγμα από την ατμόσφαιρα εκείνης της εποχής, προορισμένα για άνδρες και γυναίκες.