Η κατάρα του φαραώ

Είναι τόσο δα, με μήκος μόλις 3 εκατοστά. Κι όμως, αυτό το σκαθάρι, ο κόκκινος ρυγχωτός κάνθαρος ή αλλιώς Rhynchophorus ferrugineus, κατάφερε να ξεράνει χιλιάδες φοίνικες στην Ελλάδα. Δηλαδή δέντρα που θεωρούνται γίγαντες.

Το σκαθάρι, που είναι από τα πιο ανθεκτικά έντομα, ζει και πολλαπλασιάζεται μέσα στον κορμό του φοίνικα τρώγοντας το εσωτερικό του. Η προσβολή ενός φοινικοειδούς από τον κόκκινο ρυγχωτό κάνθαρο αρχίζει από την κορυφή όπου τα θηλυκά γεννούν. Οι προνύμφες ανοίγουν στοές έως και ένα μέτρο κατά μήκος του κορμού αλλά και κατά μήκος των βάσεων των φύλλων. Η προσβολή οδηγεί στον θάνατο το φοινικοειδές.

Το σκαθάρι ήρθε στην Ελλάδα με εισαγόμενους φοίνικες από την Αίγυπτο. Το πρώτο κρούσμα εμφανίστηκε στο Ηράκλειο το 2005. Γρήγορα όμως τα προβλήματα άρχισαν να παρουσιάζονται σε όλη την Ελλάδα. «Το κόκκινο σκαθάρι ουσιαστικά έχει καταστρέψει όλους τους εισαγόμενους φοίνικες» επισημαίνει ο δρ Πάνος Πετράκης. Πρόκειται για τα φοινικοειδή που τα προηγούμενα χρόνια φύτευαν δήμοι και ιδιώτες σε νησίδες, παραλίες, ξενοδοχεία. Ηταν ένα είδος μόδας. «Οι σοβαρότερες και περισσότερες καταστροφές σε εισαγόμενους φοίνικες είναι στην Κρήτη. Αλλά το πρόβλημα με το σκαθάρι εντοπίζεται σχεδόν παντού. Στην Αττική, τη Στερεά, την Εύβοια, την Πελοπόννησο» προσθέτει.

Ο μεγάλος φόβος των εντομολόγων ήταν μήπως προκληθεί κίνδυνος και στο ενδημικό είδος φοίνικα Ρhoenix theophrasti το οποίο υπάρχει σε περιορισμένους αριθμούς στην Κρήτη (φοινικόδασος Βάι). Ευτυχώς όμως δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας.

Το θετικό, σύμφωνα με τον δρα Πάνο Πετράκη, είναι ότι αρκετοί επιστήμονες είναι ευαισθητοποιημένοι και χρησιμοποιούν βιολογικές μεθόδους για την καταπολέμηση του σκαθαριού. «Υπάρχουν όμως και ιδιώτες που για να σώσουν τους φοίνικές τους ραντίζουν κατά βούληση με οτιδήποτε».