Στις ΗΠΑ τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου

Τα αμερικανικά πανεπιστήμια εξακολουθούν να καταλαμβάνουν τις πρώτες θέσεις. Η Ελλάδα, όπως κάθε χρόνο, δεν αντιπροσωπεύεται παρά από δύο πανεπιστήμια στο Top 500. Η 13η αξιολόγηση των πανεπιστημίων από το Πανεπιστήμιο Ζιάο Τονγκ της Σαγκάης δόθηκε στη δημοσιότητα το περασμένο Σάββατο. Οπως σημειώνει όμως η «Μοντ», λίγοι είναι οι φοιτητές που ενδιαφέρονται.

Από τότε που ξεκίνησε η συγκεκριμένη αξιολόγηση των 500 καλύτερων πανεπιστημίων του κόσμου (σε σύνολο 17.000), η λογική του ανταγωνισμού έχει επιβληθεί στην ανώτατη εκπαίδευση, με αποτέλεσμα τέτοιου είδους αξιολογήσεις να πολλαπλασιαστούν. Μια πρόσφατη μελέτη όμως του Campus France, μιας δημόσιας υπηρεσίας που υπερασπίζεται τα γαλλικά πανεπιστήμια στο εξωτερικό, δείχνει ότι οι φοιτητές μάλλον αδιαφορούν γι’ αυτό το θέμα. Αφού έθεσε το σχετικό ερώτημα σε 600 φοιτητές από 46 χώρες, η υπηρεσία συμπέρανε ότι μόνο ένας στους δέκα λαμβάνει υπόψη του αυτές τις αξιολογήσεις για να επιλέξει το πού θα σπουδάσει. Η αξιολόγηση της Σαγκάης είναι γνωστή μόλις στο 12% των φοιτητών και χρησιμοποιείται μόλις από το 9%.

Ακόμη και η πιο γνωστή αξιολόγηση στον κόσμο, που αφορά τις ευρωπαϊκές εμπορικές σχολές και συντάσσεται από τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», είναι γνωστή στο 18% των φοιτητών και αξιοποιείται μόλις από το 11%.

«Σήμερα, οι φοιτητές δεν επιλέγουν το πανεπιστήμιό τους με βάση τον αριθμό των βραβευμένων με Νομπέλ που θα συναντήσουν στους διαδρόμους», λέει ο Αλεξάντρ Λερουά, πρόεδρος της Ομοσπονδίας φοιτητικών ενώσεων (FAGE). «Είναι αλήθεια, βέβαια, ότι για πολλά μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας αυτές οι αξιολογήσεις έχουν σημασία. Τα πανεπιστημιακά ιδρύματα ισχυρίζονται ότι δεν ενδιαφέρονται, αλλά κολακεύονται όταν ανεβαίνουν μερικές θέσεις!».

Η αξιολόγηση της Σαγκάης είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των Αγγλοσαξόνων, καθώς ευνοεί τα μεγάλα πανεπιστήμια. Δεν είναι τυχαίο ότι στις πρώτες θέσεις βρίσκονται πάντα τα ίδια πανεπιστήμια: Χάρβαρντ, Στάνφορντ, ΜΙΤ, Μπέρκλεϊ κλπ. Αυτό δεν σημαίνει ότι η ανώτατη εκπαίδευση έχει την πολυτέλεια να αγνοεί τέτοιες αξιολογήσεις. Σε μια έρευνα που πραγματοποίησε τον περασμένο Ιανουάριο, η ευρωπαϊκή Ενωση Πανεπιστημίων έδειξε ότι μεταξύ 171 ιδρυμάτων από 39 χώρες το 86% αναγνώρισε ότι παρακολουθεί από κοντά αυτές τις αξιολογήσεις. Επτά στα δέκα πανεπιστημιακά ιδρύματα λαμβάνουν υπόψη αυτές τις αξιολογήσεις στις αποφάσεις τους και οκτώ στα δέκα τις χρησιμοποιούν για να στρατολογήσουν ερευνητές και καθηγητές.

Κάνουν λάθος τα πανεπιστήμια; «Οι περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι οι εγχώριοι φοιτητές του πρώτου κύκλου σπουδών δεν επηρεάζονται από τις αξιολογήσεις», λέει η Ελεν Χέιζελκορν, διευθύντρια ερευνών στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Δουβλίνου. «Εξαίρεση αποτελούν οι καλύτεροι από αυτούς, ιδίως αν προέρχονται από προνομιούχο περιβάλλον. Από τις αξιολογήσεις επηρεάζονται επίσης οι ξένοι φοιτητές».

Σύμφωνα με τη Χέιζελκορν, που έχει γράψει το βιβλίο «Οι αξιολογήσεις και η επανίδρυση της ανώτατης εκπαίδευσης», οι φοιτητές που ακολουθούν σπουδές ιατρικής ή μηχανικής ενδιαφέρονται περισσότερο για τις αξιολογήσεις από εκείνους που αφιερώνονται στις τέχνες και τις ανθρωπιστικές επιστήμες.

Πώς γίνεται η αξιολόγηση
Η αξιολόγηση της Σαγκάης, ή Academic Ranking of World Universities (ARWU), θεσπίστηκε το 2013 και αφορά τα 500 «καλύτερα» πανεπιστήμια του κόσμου. Ανάμεσα στα κριτήρια που χρησιμοποιούνται είναι ο αριθμός των βραβείων Νομπέλ και Fields που λαμβάνουν οι απόφοιτοι και οι ερευνητές, ο αριθμός των ερευνητών με τις περισσότερες αναφορές στον κλάδο τους, ο αριθμός των άρθρων που δημοσιεύονται σε επιστημονικές επιθεωρήσεις όπως το «Nature» και το «Science» και η «ακαδημαϊκή επίδοση» που μετράται με βάση το μέγεθος του πανεπιστημίου. Δεν αξιολογείται η ποιότητα της εκπαίδευσης ούτε το επίπεδο των φοιτητών.