SOS από παραγωγούς για το «οξυγόνο» των ταινιών

Μόλις πριν από μία εβδομάδα, σε σχετικό μας ρεπορτάζ, επισημάναμε την αναγκαιότητα της διατήρησης του Ειδικού Φόρου Θεαμάτων επί των κινηματογραφικών εισιτηρίων, καθώς και τη μείωση του ΦΠΑ τους (23% – την ίδια ώρα που το αντίστοιχο ποσοστό στα αντίστοιχα θεατρικά είναι μόλις 6%). Γνωστοί κινηματογραφικοί παραγωγοί και διανομείς όπως ο Πάνος Παπαχατζής και η Ειρήνη Ζουγανίδου τόνισαν πόσο σημαντικό ρόλο παίζει ο πρώτος στην ανάπτυξη του ελληνικού σινεμά. Φωνές βοώντων εν τη ερήμω ή η αναγκαστική αποδοχή των προαπαιτουμένων που συνεπάγεται η ψήφιση της συμφωνίας; Πάντως είναι αυτός ο φόρος που τελικά καταργείται, με απόφαση του υπουργείου Οικονομικών. Ολα αυτά τη στιγμή που το «Chevalier» της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη συγκεντρώνει πλήθος εγκωμιαστικών κριτικών στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο. Από την πλευρά του ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού Νίκος Ξυδάκης προϊδέασε για τη λήψη ισοδύναμων μέτρων με ανάρτησή του στο twitter: «Η απώλεια πόρου από κινηματογραφικά εισιτήρια θα υποκατασταθεί από προϋπολογισμό, υπέρ παραγωγής, ή με αναμόρφωση διάταξης».

Ο Ειδικός Φόρος Θεαμάτων είναι – ή μάλλον ήταν – ένα συνταγματικά θεσμοθετημένο ποσοστό επί της τιμής του εισιτηρίου (12% για τα αστικά κέντρα και 8% για την επαρχία) που ουσιαστικά τροφοδοτούσε την κινηματογραφική παραγωγή: ένα μεγάλο ποσοστό πήγαινε στο Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου ενώ το υπόλοιπο κομμάτι του πήγαινε στους παραγωγούς, στους διανομείς και τους αιθουσάρχες, καθώς και στο ίδιο το υπουργείο Πολιτισμού για τη χρηματοδότηση των κινηματογραφικών φεστιβάλ.

Μιλώ με τη Φαίδρα Βόκαλη, παραγωγό του πολυαναμενόμενου «Suntan» του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου «που γυρίστηκε χωρίς καμία κρατική βοήθεια», όπως μου τονίζει η ίδια. «Για εμάς τους παραγωγούς, το ποσοστό αυτό ήταν η μόνη μας ελπίδα. Ο Ξυδάκης υποστηρίζει πως θα υπάρξουν ισοδύναμα. Θέλω να τον πιστέψω, αλλά δεν μπορώ. Εχουμε ακούσει πολλά. Και στο μεταξύ, η επιστροφή φόρου στο ελληνικό σινεμά φέτος δεν έχει πραγματοποιηθεί». Ρωτώ αν υπάρχει κάποιος σοβαρός λόγος, πέραν της οικονομικής κατάστασης και των άδειων ταμείων. Η απάντησή της με αφήνει άναυδο: «Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, οι παραγωγοί φέτος πρέπει να επιβεβαιώσουν πως οι αιθουσάρχες είναι ενήμεροι φορολογικά. Με άλλα λόγια, να κάνουμε τη δουλειά του κράτους. Με ποια λογική; Οσο για την κατάργηση του Ειδικού Φόρου, δεν μπορώ να δεχτώ πως πρόκειται απλά περί γκάφας. Είναι αδύνατον να μη γνωρίζεις πως το ποσοστό αυτό είναι βασικό για την επιβίωση του κινηματογράφου. Αν θες, ή δεν το γνωρίζεις ή έχεις σχέδιο. Λυπάμαι αλλά δεν μπορώ να είμαι μετριοπαθής πια. Κανείς δεν ξέρει αν θα μπορούμε να κάνουμε ταινίες του χρόνου».

ΣΚΗΝΟΘΕΤΕΣ – ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ. Την ίδια στιγμή, η Eνωση Σκηνοθετών Παραγωγών Ελληνικού Κινηματογράφου ζητάει την απόσυρση της κατάργησης του Ειδικού Φόρου. Στην επιστολή της διαβάζουμε: «Με βάση τα πρότυπα και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως π.χ. η Γαλλία, και στη χώρα μας ισχύει ο Ειδικός Φόρος που περιλαμβάνεται στο εισιτήριο των κινηματογράφων. Στην ουσία δεν είναι φόρος υπέρ τρίτων, καθώς οι θεατές ενισχύουν με τον τρόπο αυτό την κινηματογραφική παραγωγή της χώρας τους, της οποίας είναι και αποδέκτες. Η κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κινηματογράφου επί του εισιτηρίου, που χρηματοδοτεί εξ ολοκλήρου την παραγωγή ελληνικών ταινιών μέσω του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, είναι σκανδαλώδης και, αν τελικά ισχύσει, θα αποτελέσει την ταφόπλακα του ελληνικού σινεμά. Του κινηματογράφου που όταν κάθε φορά διακρίνεται διεθνώς, οι εκάστοτε πολιτικοί άρχοντες φροντίζουν να επαινούν με κενά λογύδρια, όπως φαίνεται μέχρι και τώρα. Πρόκειται για ένα προμελετημένο εν ψυχρώ έγκλημα που, αν δεν το αποτρέψουμε, θα έχει μοιραίες και ολέθριες συνέπειες στον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό».

Ακολούθησε επίσης επιστολή του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, αλλά και του Συνδέσμου Ανεξάρτητων Παραγωγών Οπτικοακουστικών Εργων (ΣΑΠΟΕ). Στην πρώτη αναφέρεται πως «η κατάργηση (του Ειδικού Φόρου) θα επιφέρει ένα σημαντικό πλήγμα στους ήδη χαμηλούς πόρους του ΕΚΚ, που αποτελούνται από την τακτική του επιχορήγηση και από την ενίσχυση από τον Ειδικό αυτόν Φόρο, αλλά και ένα συντριπτικό πλήγμα στην ελληνική κινηματογραφία». Ο δε ΣΑΠΟΕ τονίζει πως «όλοι γνωρίζουμε ότι ο Ειδικός Φόρος – που δεν είναι κρατικά χρήματα – αποτελεί τον βασικό πόρο ενίσχυσης της ελληνικής παραγωγής και του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου και η κατάργησή του θα επιφέρει ένα συντριπτικό πλήγμα στην ελληνική κινηματογραφία. Ο ΣΑΠΟΕ, που εκπροσωπεί τους έλληνες παραγωγούς, ελπίζει ότι το υπουργείο Πολιτισμού γνωρίζει το ζήτημα και ότι έχει σχέδιο αντίδρασης στη δυσμενέστατη αυτή εξέλιξη».

Τέλος, και η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου αναφέρει σε επιστολή διαμαρτυρίας πως «ο φόρος αυτός δεν είναι ένας φόρος υπέρ τρίτων, αλλά αποτελεί τη βασική πηγή ενίσχυσης της ελληνικής κινηματογραφικής παραγωγής και του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Ζητούμε λοιπόν από τον κ. υπουργό Πολιτισμού να παρουσιάσει άμεσα σχέδιο-λύση που να αναστέλλει την καταστροφική αυτή εξέλιξη για τον κινηματογράφο, εφαρμόζοντας τον Νόμο 3905/2010, ο οποίος ορίζει ρητά πως το κράτος υποχρεώνεται να ενισχύει και να αναπτύσσει την ελληνική κινηματογραφική τέχνη».