Την ημέρα που φοβήθηκε ότι θα γίνει το Grexit

Ηταν ένα δύσκολο πρωινό εκείνο της 6ης Ιουλίου μετά το δημοψήφισμα. Για τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα έγινε ακόμη πιο δύσκολο όταν διάβασε στην «Τέλεγκραφ» το άρθρο του Ambrose Evans-Pritchard, με το οποίο ο Γιάνης Βαρουφάκης έριχνε τη βόμβα του παράλληλου νομίσματος.

«Αν είναι απαραίτητο, θα εκδώσουμε παράλληλη ρευστότητα και IOUs τύπου Καλιφόρνιας σε ηλεκτρονική μορφή» έλεγε χαλαρά ο υπουργός στον βρετανό δημοσιογράφο. «Θα έπρεπε να το είχαμε κάνει μία εβδομάδα νωρίτερα» συνέχιζε, υποστηρίζοντας πάντως ότι αυτό δεν αποτελεί πρελούδιο ενός Grexit αλλά μια νομική πράξη στο πλαίσιο της απαραβίαστης ιερότητας της νομισματικής ένωσης!

Για τον Γιάννη Στουρνάρα, ωστόσο, η δήλωση αυτή χτύπησε καμπανάκι πολύ ηχηρό, όπως περιέγραψε σε συνομιλητές του. Αποφάσισε να μην αφήσει το θέμα να εξελιχθεί στην τύχη. Αλλωστε, όπως έλεγε, αυτό του επέβαλλε το καθήκον του, ως διοικητή κεντρικής τράπεζας χώρας-μέλους της ευρωζώνης.

Ο Στουρνάρας λοιπόν αποφάσισε, αφενός, να διερευνήσει πώς θα μπορούσε να αποφασιστεί με νομότυπο τρόπο να βγει η χώρα από την ευρωζώνη και, αφετέρου, να ορθώσει άμυνες σε σχετικές πρωτοβουλίες.

Οπως περιγράφουν οι συνομιλητές του, σήκωσε το τηλέφωνο και απευθύνθηκε κατά πρώτον σε νομικούς. Μίλησε με γνωστό καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου και με ανώτατο πρώην δικαστικό, ο οποίος μάλιστα του έστειλε επιτόπου δικηγόρο για να συζητήσουν το θέμα. Η άποψη των δύο, με βαθιά γνώση στα νομικά, ήταν ότι η έξοδος θα μπορούσε να γίνει μόνο με ψήφιση νόμου στη Βουλή, όπου θα αρκούσε ωστόσο απλή πλειοψηφία.

Αντίθετη άποψη είχε ο Βαγγέλης Βενιζέλος, ο οποίος υποστήριξε ότι για να ληφθεί μια τέτοια απόφαση χρειάζεται πλειοψηφία 3/5.

Οποια κι αν ήταν η σωστή εκτίμηση, ο Στουρνάρας κατοχύρωσε τουλάχιστον το επιχείρημα ότι η όποια απόφαση έπρεπε να περάσει από τη Βουλή. «Δεν μπορεί να γίνει με το πάτημα ενός κουμπιού» μετέφερε στους συνομιλητές του αναφερόμενος στις κινήσεις Βαρουφάκη, οι οποίες παρέκαμπταν την παράμετρο της Βουλής.

Εννοείται ότι ο Βαρουφάκης δεν είχε έρθει σε επαφή και δεν είχε συνεννοηθεί για το εγχείρημα με τον Στουρνάρα, ο οποίος ανησύχησε ακριβώς γιατί πίστεψε – σύμφωνα με τους συνομιλητές του – ότι ο τέως υπουργός Οικονομικών δούλευε το σχέδιό του στο σκοτάδι.

ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ. Η δεύτερη κίνηση που έκανε ο Στουρνάρας ήταν να επικοινωνήσει με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο.

Στουρνάρας και Παυλόπουλος είχαν βρεθεί σε αντίπαλα στρατόπεδα στο παρελθόν, καθώς η καραμανλική πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας έπνεε μένεα κατά του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος από τότε που ο τελευταίος έριξε ευθύνες στη διαχείριση της περιόδου πρωθυπουργίας του Κώστα Καραμανλή για την κρίση στη χώρα.

Η κοινή προσήλωσή τους στο ευρώ, ωστόσο, φαίνεται ότι παραμέρισε τα παλιά πάθη και οι δύο έγιναν σύμμαχοι στο συγκεκριμένο θέμα. Ο Στουρνάρας ήθελε να μεταφέρει την άποψή του στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι μια τόσο σημαντική απόφαση, όπως π.χ. για την έκδοση IOUs δεν θα έπρεπε και δεν θα μπορούσε να περάσει γρήγορα και εν κρυπτώ, χωρίς να προηγηθεί κοινοβουλευτική διαδικασία. Οχι ότι ο Πρόεδρος είχε διαφορετική άποψη φυσικά.

Ο Στουρνάρας, από την πλευρά του, ήταν αποφασισμένος, όπως έλεγε στους συνομιλητές του, να μην υπογράψει τίποτα που να συσχετίζεται με παράλληλο νόμισμα ή με έξοδο από το ευρώ, ούτως ή άλλως.

ΤΟ ΜΠΡΟΣ – ΠΙΣΩ. Τελικά, τα πράγματα πήραν τη γνωστή πορεία και ο κίνδυνος απομακρύνθηκε, αφού προηγουμένως ο Βαρουφάκης έκανε το γνωστό μπρος – πίσω. Πρώτα μισοδιέψευσε τις δηλώσεις που ο ίδιος είχε κάνει στην ηλεκτρονική έκδοση της «Τέλεγκραφ», αναρτώντας το εξής στο twitter: «Η θέση της Ελλάδας στο ευρώ είναι αδιαπραγμάτευτη. Η ρευστότητα θα επιστρέψει με τη συμφωνία. Η Ελλάδα δεν θα αφεθεί σε παράλληλα νομίσματα». Υστερα από 10 ημέρες, όμως, μιλώντας σε εκπροσώπους επενδυτικών ταμείων δήλωσε ότι επεξεργαζόταν κανονικά εδώ και καιρό με ολιγομελή ομάδα ένα σχέδιο παράλληλου νομίσματος, για το οποίο θα χρησιμοποιούνταν και τα ΑΦΜ των ελλήνων πολιτών, τα οποία θα χάκαρε συνεργάτης του.