Ενα διήγημα για το Grexit

Το διήγημα «Σιαμαίοι στη ζούγκλα» του Βασίλη Αμανατίδη είναι γραμμένο πριν από οκτώ χρόνια. Αλλά στη ρευστή πολιτική κατάσταση που βιώνουμε απέκτησε χαρακτηριστικά επικαιρότητας. Γι’ αυτό και η βερολινέζικη εφημερίδα «Ταγκεσπίγκελ» το δημοσίευσε πριν από ημέρες με τίτλο «Ελλάδα και Ευρωπαϊκή Ενωση: μαζί και χώρια» παραπέμποντας στους καταιγιστικούς ρυθμούς των διαπραγματεύσεων, όταν το Grexit μοιάζει (ακόμη;) σαν δαμόκλειος σπάθη πάνω από την Ελλάδα. «Είπα τότε, τέλος λοιπόν με τους τεμαχισμούς και με τις εγχειρήσεις. Αλλά να που εδώ υπάρχουν δύο έφηβοι σιαμαίοι. Είναι ενωμένοι πίσω, στο κεφάλι. Δεν έχουν κοιταχτεί ποτέ, παρά μόνο με κλεφτές ματιές μέσα από διπλούς καθρέφτες. Σήμερα γίνονται δώδεκα χρόνων. Αγαπώ μόνο τον έναν από τους δύο. Τον άλλον κάνω πως δεν τον γνωρίζω. Κάθε φορά που μπαίνω στο δωμάτιο, δεν του μιλώ του άλλου. Δεν είν’ αμάρτημα αυτό. Εκείνος δεν αγαπάει πουλιά, κλείνει τ’ αφτιά του στον ήχο τους. Τιτιβίσματα και άλλες χορωδίες πτηνών. Ο δικός μου, όμως, όχι…».

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΕΛΛΑΔΑ. Ο Βασίλης Αμανατίδης είναι ποιητής, μεταφραστής, περφόρμερ και συγγραφέας της νεότερης γενιάς με δυναμική και στο εξωτερικό (ιδίως στη Γερμανία), ενώ το στοιχείο της αφαίρεσης μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένα από τα κύρια εργαλεία που χρησιμοποιεί στην αρχιτεκτονική της γραφής του. Φαίνεται επίσης ότι ο συγγραφέας νιώθει άνετα όταν κινείται στην απεριόριστη επικράτεια της φαντασίας. «Μπορεί η Ελλάδα να διαχωριστεί από την Ευρώπη με μια καθαρή χειρουργική τομή; Ποιος θα επιζήσει; Μια ελληνική ιστορία για μια δύσκολη ένωση». Ετσι παρουσίασε η εφημερίδα το διήγημα, το οποίο αποτελεί το πιο πρόσφατο δείγμα ενδιαφέροντος του ευρωπαϊκού Τύπου για την ελληνική πολιτική κατάσταση. Δυσανάλογα ίσως με οποιαδήποτε άλλη χρονιά στο παρελθόν, οι επτά πρώτοι μήνες του 2015 έδωσαν πολλές αφορμές στις ευρωπαϊκές εφημερίδες για να εντάξουν «λίγη Ελλάδα ακόμη» στις σελίδες τους. Δεν έχουν περάσει πολλές ημέρες από το αφιέρωμα της γερμανικής «Βελτ» στις «ελληνικές λέξεις» της κρίσης («οδύσσεια», «πύρρειος νίκη»), ενώ μόλις χθες η ηλεκτρονική έκδοση της ίδιας δημοσίευσε αφιέρωμα για τον Μίκη Θεοδωράκη και την πολιτική του στάση.  Ας επιστρέψουμε όμως στο τέλος του διηγήματος, που κυκλοφόρησε στα γερμανικά (εκδόσεις Νεφέλη) τον περασμένο Οκτώβριο στη συλλογή «(IHR) Weinen» σε μετάφραση της Μπίργκιτ Χίλντεμπραντ, αλλά πρωτοδημοσιεύτηκε στη συλλογή «Ο σκύλος της Χάρυβδης» του Βασίλη Αμανατίδη το 2008 (εκδόσεις Καστανιώτη): «Οταν ο αγαπημένος μου σιαμαίος γυρίζει λίγο να με κοιτάξει, είναι δακρυσμένος. Πολύ να γυρίσει το κεφάλι δεν μπορεί. Είναι το κακό κεφάλι του αλλουνού από πίσω, τον βαραίνει. Τον ρωτώ γιατί κλαίει, μου λέει: “Είμαι ευτυχισμένος. Τόσα πουλιά ήρθαν απόψε να μας δουν, επίσκεψη, εμένα και τον αδερφό μου, είμαι λοιπόν ευτυχισμένος”. Δεν πρόλαβε να τελειώσει τη φράση. Πίσω του ο άλλος, λαχανιασμένος, απλώνει το χέρι απρόσκλητος και κλείνει αιφνίδια το κουμπί. Ξαφνικά τα πουλιά παύουν αμέσως. Λες και χίλιες άηχες καραμπίνες. Λες και ανοίξαν πυρ και τα ρίξαν κάτω μονομιάς χίλιες άηχες καραμπίνες. “Τώρα τι το έκανες αυτό;”, του λέω. “Τι νομίζεις ότι πέτυχες; Θαρρείς πως είσαι κάποιος; Αν πατήσω το κουμπί, θα αναστηθούν όλα μαζί. Για δες”, πατάω το κουμπί, ξεχύνονται ξανά τα πουλιά μες στο δωμάτιο. Γυρνώ τώρα και κοιτώ τον αγαπημένο μου σιαμαίο. Χαμογελά, ακούει κι ευτυχεί. (Οκτώ ώρες συνεχιζόμενων κελαηδισμών περιμένουν τον καλό μου σιαμαίο) Ο άλλος, πίσω του, κολλημένος, ζαρώνει τα μούτρα του. Βαριανασαίνει, κλείνει τα μάτια. “Μη”, λέει. Τεντώνει πίσω στραβά το χέρι του και ακουμπάει τρυφερά το χέρι του αδερφού του. Τον καλό μου σιαμαίο τον αγαπώ γιατί, όταν τους χωρίσω, θα είναι αυτός που θα σωθεί. Είμαι ο χειρουργός τους».