Γερμανοί από τον Αρη, Γάλλοι από την Αφροδίτη

Η Ανγκελα Μέρκελ επισκέφθηκε το Παρίσι την περασμένη Δευτέρα με έναν βασικό στόχο: να δείξει ότι το γαλλογερμανικό μέτωπο απέναντι στην ελληνική κρίση είναι αρραγές. Η εντύπωση αυτή όμως κράτησε μόλις έξι λεπτά – τον χρόνο δηλαδή που οι δύο ηγέτες εμφανίστηκαν μαζί στους δημοσιογράφους πριν αποχωρήσουν για το δείπνο τους. Επειτα από αυτό, οι δηλώσεις τους για την Ελλάδα διαφέρουν τόσο πολύ σε τόνο και περιεχόμενο, ώστε η Γαλλία και η Γερμανία μοιάζει να παρατηρούν την κρίση από διαφορετικούς πλανήτες: στον έναν κυριαρχούν η αισιοδοξία και ο δημοκρατικός ζήλος, ενώ στον άλλον βασιλεύει το Grexit.

Είναι ένα χάσμα αντίληψης που με διαπλανητικούς όρους είχε περιγράψει στις αρχές του 2000 ο Ρόμπερτ Κάγκαν με αφορμή την επέμβαση στο Ιράκ. Τότε ήταν οι Αμερικανοί που έρχονταν από τον Αρη και οι Ευρωπαίοι από την Αφροδίτη. Σήμερα, είναι αντιστοίχως οι Γερμανοί και οι Γάλλοι. Το Παρίσι επιθυμούσε μια λιγότερο τιμωρητική στάση απέναντι στην Ελλάδα από την αρχή της κρίσης. Την εποχή εκείνη ο τότε πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί είχε ταχθεί υπέρ της έκδοσης ευρωπαϊκών ομολόγων και κατά της εμπλοκής του ΔΝΤ στη συμφωνία με την Ελλάδα. Αλλά και οι δύο προτάσεις είχαν απορριφθεί από το Βερολίνο.

Ακόμη κι έτσι, παρατηρεί η επιθεώρηση «Politico», ο γαλλογερμανικός άξονας ήταν πιο συμπαγής στις αρχές της κρίσης απ’ ό,τι σήμερα. Στη Γαλλία, οι Σοσιαλιστές απέφευγαν να συζητήσουν δημοσίως το ενδεχόμενο ενός Grexit. Ο Ολάντ, που στη συνάντησή του με τη Μέρκελ είχε πει ότι η Ευρώπη έπρεπε να δείξει αλληλεγγύη στην Ελλάδα, είχε επίσης αποφύγει να χρησιμοποιήσει τον όρο. Δύο ημέρες μετά, ο γραμματέας του γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος Ζαν Κριστόφ Καμπαντελίς προειδοποιούσε μέσα από τις σελίδες της «Μοντ» για τις επιπτώσεις που θα είχε μια ελληνική έξοδος όχι μόνο στο πεδίο της οικονομίας, αλλά και σε εκείνα της κοινωνίας και της γεωπολιτικής.

Ο γάλλος πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς επέμενε μιλώντας στη γαλλική Εθνοσυνέλευση ότι η Γαλλία θα έκανε ό,τι μπορούσε για να μείνει η Ελλάδα στο ευρώ. Η έξοδος, είχε υποστηρίξει, θα ισοδυναμούσε με «παραδοχή αδυναμίας» και θα επέφερε ένα βαθύτατο οικονομικό τραύμα στην Ευρώπη και στρατηγικούς κινδύνους. «Η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θα προκαλούσε κατάρρευση των εσόδων και θα εκτόξευε τις τιμές των εισαγόμενων προϊόντων, ενώ οι κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις θα ήταν απρόβλεπτες. Είναι αυτό που θέλουμε για τον ελληνικό λαό;» είχε αναρωτηθεί καταχειροκροτούμενος.

Στον πλανήτη Μέρκελ, όμως, το κλίμα ήταν πολύ διαφορετικό. Η σκληρή γραμμή απέναντι στην Αθήνα δίνει στη γερμανική κυβέρνηση δημοσκοπικούς πόντους, καθώς η πλειοψηφία των πολιτών τάσσεται υπέρ του Grexit. Είναι μια επιλογή που δεν κυριαρχεί μόνο στους συντηρητικούς ψηφοφόρους. Με αφορμή το δημοψήφισμα, ο Σοσιαλδημοκράτης αντικαγκελάριος Ζίγκμαρ Γκάμπριελ κατηγόρησε τον Αλέξη Τσίπρα ότι έκοψε και τις τελευταίες γέφυρες που θα επέτρεπαν στις δύο πλευρές να φτάσουν σε έναν συμβιβασμό. Ο αντικαγκελάριος, σημειώνουν αναλυτές, ήθελε να φανεί πιο σκληρός από την καγκελάριο.