Τραγωδία για το καλοκαίρι

Βαθύς γνώστης του αρχαίου δράματος, ο Σπύρος Ευαγγελάτος καταπιάνεται για πρώτη φορά με την ευριπίδεια εκδοχή της «Ηλέκτρας». Διότι με την αντίστοιχη σοφόκλεια τραγωδία έκανε την πρώτη του σκηνοθεσία το 1972 στην Επίδαυρο, έχοντας την Αντιγόνη Βαλάκου στον ρόλο της Ηλέκτρας (Εθνικό Θέατρο). Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, το 1991, με το Αμφι-θέατρο πλέον, η Λήδα Τασοπούλου ερμήνευσε την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή στο αρχαίο θέατρο του Πολυκλείτου.

Μέσα στο σκηνικό νύξεων του Γιώργου Πάτσα, το Badminton δεν αποδεικνύεται φιλόξενο για την αρχαία τραγωδία. Ο χώρος δεν καταφέρνει να απορροφήσει τη δύναμη του κειμένου και του λόγου, καθαρός και σαφής στη μετάφραση του Κ.Χ. Μύρη.

Ο Σπύρος Ευαγγελάτος έστησε την «Ηλέκτρα» με την άνεση που του δίνουν η εμπειρία και η γνώση του στο είδος, έχοντας ίσως στον νου του ένα πολυσυλλεκτικό κοινό Ελλήνων και ξένων – εξού και οι αγγλικοί υπέρτιτλοι. Η παράσταση κινήθηκε σε ένα καθαρό πρώτο επίπεδο ανάγνωσης του έργου και κατανόησης της πλοκής. Δεν πήγε παραμέσα, δεν έφτασε στο μεδούλι. Χάθηκαν το μέγεθος, το βάθος. Τα πρόσωπα του Ευριπίδη δεν συνάντησαν την τραγική τους υπόσταση. Οι ηθοποιοί τα έφεραν προς το μέρος τους, δεν πήγαν προς το δικό τους.

ΟΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ. Τη Μαρίνα Ασλάνογλου επέλεξε ο σκηνοθέτης για να αναμετρηθεί με την τραγική κόρη του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας, την Ηλέκτρα. Τη συναντάμε παντρεμένη (λευκός γάμος), με έναν ταπεινό γεωργό να ονειρεύεται την εκδίκηση: Η μητέρα της με τον εραστή της, τον Αίγισθο, έχουν ήδη δολοφονήσει τον πατέρα της και έχουν εξορίσει τον Ορέστη. Η Ηλέκτρα προσμένει την επιστροφή του. Η Χρυσόθεμις, η αδελφή της, δεν εμφανίζεται στο έργο του Ευριπίδη – ρόλος που υπάρχει στην τραγωδία του Σοφοκλή.

Είναι φανερό πως η ηθοποιός δούλεψε πολύ τον ρόλο, έχοντας για δάσκαλο τον σκηνοθέτη της παράστασης Σπύρο Ευαγγελάτο. Μεταμορφώθηκε εξωτερικά, επιχειρώντας να υιοθετήσει την εκδοχή της γυναίκας – αγρίμι που είναι έτοιμη να κατασπαράξει το θήραμά της, στην προκειμένη περίπτωση την Κλυταιμνήστρα και τον Αίγισθο. Ομως ο δρόμος προς την αρχαία τραγωδία είναι δύσβατος και εξαιρετικά απαιτητικός. Προϋποθέτει εμπειρία και μια διαρκή εσωτερική διεργασία, πολλώ δε μάλλον για να έναν πλήρη ρόλο όπως είναι η ευριπίδεια Ηλέκτρα. Η Ασλάνογλου προσπάθησε να αρθρώσει τον λόγο, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να ενσωματώσει την ένταση και τη δύναμη της ηρωίδας της.

Πλάι της ο Ορέστης του Θανάση Κουρλαμπά φανέρωσε τη συστηματική εμπειρία του με το είδος, χωρίς ωστόσο να μπορέσει να ξεπεράσει μια τετριμμένη απόδοση του ρόλου.

Συναισθηματικός ο τόνος του Γιάννη Βόγλη ως Πρεσβύτη. Ενταγμένοι στο σύνολο, ο Θόδωρος Κατσαφάδος με την έντασή του και ο Γιώργος Ψυχογιός με την ήρεμη δύναμή του. Ο Χορός των γυναικών, πλούσιος αριθμητικά, κινείται με μια σκηνογραφική και κινησιολογική αυτονομία – κι αν δεν ξεχωρίζουν οι Κορυφαίες, ξεχωρίζει η δύναμη κάποιων από τα μέλη του.

Κορυφαία στιγμή της παράστασης η άφιξη της Κλυταιμνήστρας: Η Ρένη Πιττακή, μέσα σε λίγα λεπτά, συμπύκνωσε τη βασίλισσα, τη γυναίκα, τη σύζυγο, τη μάνα, την ερωμένη, αποδεικνύοντας ότι το μέγεθος του ηθοποιού δρα ανεξάρτητα από την έκταση του ρόλου. Η ερμηνεία της, πάνω σε μια λεπτή γραμμή, ισορροπούσε ανάμεσα στα αντιφατικά στοιχεία της ηρωίδας της. Συνολικά η παράσταση λειτουργεί πρωτίστως παιδευτικά και δευτερευόντως θεατρικά. Δεν προσθέτει τίποτα στον μακρύ δρόμο που έχει χαράξει η τραγωδία στη χώρα μας, χάρη και στον Σπύρο Ευαγγελάτο.