Το Βερολίνο και ο πόλεμος των ακινήτων

Επειτα από 28 χρόνια ανάμεσα σε φρούτα και λαχανικά ο Αχμέτ Τσαλισκάν έχει φθάσει στο σημείο να εγκαταλείψει το κατάστημα όπου πέρασε τη μισή του ζωή. Το Κρόιτσμπεργκ, μια λαϊκή γειτονιά του Βερολίνου όπου εγκαταστάθηκε τη δεκαετία του ’70, είναι σήμερα μια περιοχή ιδιαίτερα ελκυστική για τους ευκατάστατους Γερμανούς. Η εταιρεία που μόλις αγόρασε το κτίριο δίνει στον Αχμέτ προθεσμία μέχρι τον Σεπτέμβριο για να εγκαταλείψει το κατάστημά του. Ομως εκατοντάδες άτομα που διαμαρτύρονται καθημερινά εδώ και τρεις εβδομάδες με πανό που γράφουν «Μπιζίμ Μπακάλ» (το όνομα του μαγαζιού) προσπαθούν να αποτρέψουν την έξωση. Και αυτό διότι ξέρουν πως αν φύγει το μπακάλικο του Τσαλισκάν, θα ακολουθήσει και το βιβλιοπωλείο της γωνίας, το κατάστημα με τα ρούχα και λίγο μετά οι φοιτητές που μέχρι τώρα πλήρωναν λογικό ενοίκιο για τα διαμερίσματά τους.

Η περίπτωση του μπακάλικου αντανακλά την ανησυχία για την έκρηξη των τιμών, ένα φαινόμενο που ώθησε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση να ψηφίσει νόμο για να αντιμετωπιστεί το ζήτημα. Παρότι δεν συνδέονται άμεσα, η πρωτοβουλία της κυβέρνησης και η λαϊκή κινητοποίηση στο Κρόιτσμπεργκ ανταποκρίνονται στην ίδια ανησυχία. Μια ανησυχία η οποία την περασμένη Τετάρτη συνοψίστηκε άριστα από τη Σουζάν Μπέκερ, τακτική πελάτισσα του Τσαλισκάν: «Αν φύγει εκείνος, θα καταλήξουμε να φύγουμε από τη γειτονιά όλοι οι κανονικοί άνθρωποι. Θα μείνουν μόνο οι γιάπηδες». «Θα μπορούσα να κάνω μια προσπάθεια και να δεχτώ αύξηση στο ενοίκιο των 1.083 ευρώ που πληρώνω» εξηγεί ο Τσαλισκάν. «Οι νέοι ιδιοκτήτες όμως θέλουν απλώς να φύγω». Η εταιρεία εξηγεί στην ιστοσελίδα της ότι αγόρασε το ακίνητο «λόγω του δυναμισμού που εκδηλώνει η περιοχή».

Οι γείτονες εκδηλώνουν με κάθε τρόπο την υποστήριξή τους. Υπάρχουν κάποιοι που ενώ συνήθως ψώνιζαν από αλλού, τώρα πηγαίνουν μόνο εκεί. Στους δρόμους εθελοντές διανέμουν φυλλάδια και μαζεύουν υπογραφές. Εκατοντάδες άνθρωποι μαζεύονται καθημερινά έξω από το μπακάλικο τρώγοντας, πίνοντας και χορεύοντας προκειμένου να διαμαρτυρηθούν.

Η επιβολή φρένου στα ενοίκια αποφασίστηκε από την κυβέρνηση σε μια πόλη όπου η τιμή ενοικίασης του τετραγωνικού μέτρου έχει αυξηθεί από 5,5 ευρώ πριν από μία δεκαετία στα 10. Και στην οποία, σύμφωνα με μελέτη της εταιρείας Jones Lang LaSalle, τα ενοίκια αυξήθηκαν πέρυσι κατά 9%. Βέβαια, σε σύγκριση με το Βερολίνο, οι τιμές εξακολουθούν να είναι πολύ πιο ακριβές στο Παρίσι ή στο Λονδίνο, η γερμανική πρωτεύουσα όμως δεν είναι πλέον μια πόλη όπου μπορεί να βρει κάποιος πραγματικές ευκαιρίες στα ακίνητα. Η κυβέρνηση της Ανγκελα Μέρκελ, με πρωτοβουλία των Σοσιαλδημοκρατών εταίρων στην κυβέρνηση, προσπαθεί να αποφύγει υπερβολές επιβάλλοντας ότι τα νέα συμβόλαια για ενοίκια δεν μπορεί να ξεπερνούν σε αύξηση το 10% του προηγούμενου μισθώματος.

Αυτό φυσικά δεν ευχαριστεί τους ιδιοκτήτες και τους επενδυτές, οι οποίοι κάνουν λόγο για αρνητικές επιπτώσεις της παρέμβασης στην ελεύθερη αγορά. Ωστόσο οι σύλλογοι ενοικιαστών θεωρούν πως πρόκειται για ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Βέβαια, παρά τις καλές προθέσεις του νόμου, ο στόχος δεν επιτυγχάνεται πάντα. Αυτό συνέβη στον Φλόριαν Βιρτ, ένα νεαρό που έψαχνε διαμέρισμα σε προσιτή τιμή στο Κέντρο. «Βρήκα ένα σπίτι που μου άρεσε και όταν άκουσα την τιμή έδειξα τον νέο νόμο στον ιδιοκτήτη» λέει. «Μου είπε ότι θα επικοινωνήσει μαζί μου. Δεν το έκανα ποτέ και σε λίγο καιρό είδα ότι είχε νοικιάσει σε κάποιον άλλον το διαμέρισμα».