Συμβούλιο της Επικρατείας: Μπλόκο στις μνημονιακές περικοπές των συντάξεων

Κόκκινη κάρτα στον μνημονιακό νόμο για τις περικοπές σε κύριες και επικουρικές συντάξεις στον ιδιωτικό τομέα έβγαλε η Ολομέλεια του Συμβουλίου της  Επικρατείας, υπό τον πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου Σωτήρη Ρίζο, εν μέσω των κρίσιμων διαπραγματεύσεων  της κυβέρνησης με τους θεσμούς.
 

Η απόφαση, που ελήφθη κατά πλειοψηφία με ψήφους  14 έναντι 11 από τους ανώτατους δικαστές, είναι οριστική και αμετάκλητη, αλλά έχει περιορισμένη αναδρομική ισχύ αποκλειστικά και μόνο για όσους προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη. Αφορά τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα και ορισμένων ΔΕΚΟ (συνταξιούχοι των οποίων είχαν προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο).

Η απόφαση του ΣτΕ πρακτικά σημαίνει ότι ελάχιστοι συνταξιούχοι θα βάλουν στην τσέπη τους τη διαφορά από τις μειωμένες συντάξεις που εισπράττουν από το 2012, αναδρομικά. Το σκέλος αυτό αφορά μόνον όσους είχαν  προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας στο πλαίσιο της πιλοτικής δίκης που κατέληξε σε κρίση περί αντισυνταγματικότητας, καθώς και όσους έχουν  προσφύγει στα Διοικητικά Δικαστήρια.

Ωστόσο, με τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας το υπουργείο Οικονομικών, εκ του νόμου, είναι υποχρεωμένο να επαναφέρει τις συντάξεις αυτές στα επίπεδα προ των περικοπών του 2012, που κρίθηκαν αντισυνταγματικές από το Ανώτατο Δικαστήριο.

Η απόφαση δρομολογεί νέα δεδομένα για τις συντάξεις που θα λαμβάνουν από εδώ και πέρα οι συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα, καθώς ανεβάζει πλέον τον πήχη των απολαβών τους, προκαλώντας έτσι νέο πονοκέφαλο στο οικονομικό επιτελείο. Πηγές του υπουργείου Οικονομικών όταν έγινε γνωστή η δημοσίευση της απόφασης ανέφεραν ότι «περιμένουμε  να καθαρογραφεί και να αποσταλεί στο υπουργείο, οπότε και θα υπάρξει επίσημη τοποθέτηση. Σε κάθε περίπτωση οι αποφάσεις της Δικαιοσύνης είναι σεβαστές λαμβάνοντας υπόψη τα δημοσιονομικά περιθώρια».

Οι δικαστικοί λειτουργοί με μία σειρά από αποφάσεις έκριναν ότι οι επίμαχες περικοπές για συνταξιούχους του ΙΚΑ και ορισμένων ΔΕΚΟ που αποφασίστηκαν με μνημονιακό νόμο το 2012 είναι αντισυνταγματικές,  αντίθετα κρίθηκαν συνταγματικές οι περικοπές των συντάξεων που αποφασίστηκαν τη διετία 2010-2011.

Ελλειψη μελέτης. Βασικός άξονας της απόφασης του ΣτΕ είναι η έλλειψη επιστημονικής μελέτης για τις επιπτώσεις των περικοπών στο βιοτικό επίπεδο των συνταξιούχων. Επισημαίνουν ότι τέτοιες περικοπές θα μπορούσαν να δικαιολογηθούν μόνο σε ακραίες περιπτώσεις, όπως όταν συντρέχει άμεση απειλή κατάρρευσης της οικονομίας της χώρας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, κατά το σκεπτικό της απόφασης, η κυβέρνηση μπορεί, με αιτιολογημένη όμως εκτίμηση της σοβαρότητας της κατάστασης, να προβεί σε περικοπές  συντάξεων χωρίς να προηγηθεί η επίμαχη μελέτη.

Και συνεχίζουν πως από κανένα στοιχείο δεν προκύπτει ότι η κυβέρνηση το έτος 2012 είχε προηγουμένως συντάξει παρόμοια επιστημονική μελέτη.

Υπό αυτό το πρίσμα έκριναν ότι οι διατάξεις των νόμων 4051 και 4093/2012 που έφεραν ψαλίδι στις συντάξεις είναι αντισυνταγματικές, αλλά και αντίθετες με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Αντίθετα, το ΣτΕ αποφάνθηκε ότι οι περικοπές των ετών 2010 και 2011 ήταν συνταγματικές και αυτό γιατί εκτίμησαν ότι έγιναν «κάτω από την πίεση όλως εξαιρετικών περιστάσεων».