Δύσκολο να κάνεις φόνο

Εργο 500 ετών, ο «Αρντεν από το Φεβερσάμ» (1592), ανώνυμου συγγραφέα – Σαίξπηρ, Μάρλοου, Τόμας Κιντ, είναι ανάμεσα στους κατά καιρούς υποψηφίους – μεταφέρθηκε στη σκηνή του Θεάτρου της Οδού Κυκλάδων, σε μια παραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών. Με τον τίτλο «Ο Αρντεν πρέπει να πεθάνει», ο Χάρης Φραγκούλης το επέλεξε για την τέταρτη σκηνοθεσία του μαζί με μια ομάδα νέων ταλαντούχων ηθοποιών.

Αστική τραγωδία της ελισαβετιανής εποχής, ο «Αρντεν» βασίζεται σε ένα πραγματικό ιστορικό γεγονός που συγκλόνισε την Αγγλία του 16ου αιώνα: τη δολοφονία του ομώνυμου άρχοντα από τη σύζυγο και τον εραστή της. Χρονογράφοι καταπιάστηκαν με αυτό το γεγονός ενώ στον Αντονέν Αρτό φαίνεται να οφείλεται η επιβίωση του έργου καθώς το συμπεριέλαβε στο «Θέατρο της Σκληρότητας».

Σαφής στόχος του ανώνυμου συγγραφέα είναι να απεικονίσει τα ανθρώπινα πάθη παράλληλα με την περιγραφή λεπτομερειών από τον περίγυρο των ηρώων που θα καταστήσει οικείες τις ανοίκειες πράξεις τους. Το έργο συνδυάζει τη βία με το δράμα, το χιούμορ με το σασπένς και το θρίλερ, καθώς τους ήρωες, θύτες και θύματα, όλο και περισσότερο τους καταπίνουν οι πράξεις τους. Είναι ο Αρντεν, η γυναίκα του Αλίκη, ο εραστής της Μόσμπι και η υπηρέτριά της Σουζάνα. Ο Μάικλ, ο υπηρέτης του Αρντεν, οι δύο πληρωμένοι δολοφόνοι και πολλά πρόσωπα από το περιβάλλον τους.

ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟΥ. Βασική επιλογή του Χάρη Φραγκούλη, κάτι που φαίνεται από την πρώτη κιόλας σκηνή της παράστασης, είναι να αποδώσει το έργο και τους ήρωες μέσα από μια διάσταση κουκλοθεάτρου. Εξού και το καρουζέλ, που δεσπόζει και αποτελεί το καθοριστικό σκηνικό στοιχείο – μαζί με τα ενδιαφέροντα κοστούμια. Απαρτίζεται από δύο κύκλους που ενίοτε περιστρέφονται: στον εσωτερικό κάθεται κυρίως ο ίδιος ο Αρντεν, ενώ από τον εξωτερικό και μεγαλύτερο εμφανίζονται οι ηθοποιοί. Ενα ενδιαφέρον παιχνίδι αρχίζει να εξελίσσεται καθώς μυστικά και σχέδια έρχονται στην επιφάνεια. Η ατμόσφαιρα παραμένει μετέωρη, οι ήρωες δεν καταφέρνουν να κρύψουν τις μύχιες σκέψεις τους και οι μουσικές νύξεις παραπέμπουν στην θρίλερ εκδοχή του έργου. Γρήγορα όμως οι εκπλήξεις τελειώνουν ή μάλλον επαναλαμβάνονται και κουράζουν.

Η πρωτότυπη ιδέα του σκηνοθέτη να παρουσιάσει τους ήρωες ως μαριονέτες, ως όντα που άγονται και φέρονται από τα πάθη τους, δεν ολοκληρώνεται. Εξαντλείται σε ένα λεκτικό παιχνίδι με τη μετάφραση να μην παίζει ξεκάθαρο ρόλο καθώς η χρήση ύβρεων μένει συχνά αδικαιολόγητη.

Μεγάλο ατού οι ηθοποιοί, με τον Γιάννο Περλέγκα να ξεχωρίζει με την περιπαικτική του ερμηνεία και την εκφραστικότητά του και την Ηρώ Μπέζου να αναδεικνύει μια ευρύτατη γκάμα, λόγω και των περισσότερων ρόλων που έχει αναλάβει μέσα στην παράσταση. Ο Θάνος Τοκάκης, η Μαρία Πανουργιά, ο Γιάννης Παπαδόπουλος και ο Νικόλας Χανακούλας, άλλος λιγότερο και άλλος περισσότερο, πέφτουν σε υποκριτικές υπερβολές. Ο Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης που στέκει ως Αρντεν από την αρχή ώς το τέλος της παράστασης προσθέτει κύρος. Ωστόσο, η κορυφαία σκηνή του φόνου χάνεται μέσα στο σύνολο, επιβεβαιώνοντας τη δυσκολία της πράξης και της σκηνικής της μεταφοράς.

Είναι φανερό ότι από την πλευρά των δημιουργών υπάρχει πολλή έμπνευση και πολύς ενθουσιασμός. Και ίσως εκεί να κρύβεται η παγίδα για την παράσταση που αναδεικνύει περισσότερο τον εαυτό της από το ίδιο το έργο.

Μετάφραση:
Νίκος Χατζόπουλος 
Σκηνοθεσία:
Χάρης Φραγκούλης
Σκηνικά:
Αργύρης Πανταζάρας – Λουκία Χουλιάρα
Κοστούμια:
Ιωάννα Τσάμη
Μουσική:
Κορνήλιος Σελαμσής
Φωτισμοί:
Νίκος Βλασόπουλος
Παίζουν:
Γιάννος Περλέγκας, Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, Ηρώ Μπέζου, Θάνος Τοκάκης, Μαρία Πανουργιά, Γιάννης Παπαδόπουλος, Νικόλας Χανακούλας
Παραστάσεις:
Στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων έως 12/6, στις 21.00