Ο κούρδος Ομπάμα

Οταν ήταν μικρός στο Ντιγιαρμπακίρ, ο Σελαχατίν έβλεπε συχνά τούρκους στρατιώτες να χτυπούν χωρίς λόγο τους Κούρδους. Οι γονείς του μιλούσαν στα επτά παιδιά τους τουρκικά και όχι την κουρδική διάλεκτο ζαζά, προσπαθώντας να τα κάνουν να αφομοιωθούν στην τουρκική κοινωνία. Ομως ο μικρός Σελαχατίν είδε τον αδελφό του να φυλακίζεται για αρκετά χρόνια με την κατηγορία ότι ήταν μέλος του ΡΚΚ, αν και το μόνο που είχε κάνει ήταν να πάρει μέρος σε μια διαδήλωση. Η οικογένειά του με τα επτά παιδιά ήταν τόσο φτωχή ώστε δεν μπορούσε να πληρώσει δικηγόρο για να αναλάβει την υπεράσπιση του αδελφού του. Ηταν τότε που αποφάσισε ότι όταν μεγαλώσει θα γίνει δικηγόρος.

Δεν ασχολούνταν ιδιαίτερα με την κουρδική του ταυτότητα έως το 1991, όταν παρακολούθησε την κηδεία ενός κούρδου πολιτικού, ο οποίος είχε δολοφονηθεί από τις Αρχές ασφαλείας. Οκτώ άτομα σκοτώθηκαν όταν οι αστυνομικοί άνοιξαν πυρ στους πενθούντες. «Εκείνο το γεγονός αποτέλεσε τον καταλύτη για να ασχοληθώ με την πολιτική» θυμάται.

Πήγε στη Νομική και όταν ολοκλήρωσε τις σπουδές του επέστρεψε στο Ντιγιαρμπακίρ και εργάστηκε σε μια οργάνωση προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποκαλύπτοντας υποθέσεις βασανισμών από τις δυνάμεις ασφαλείας. Κάθε φορά που το έκανε, τον καλούσαν στο αστυνομικό τμήμα όπου τον ανέκριναν επί ώρες.

Πριν από έξι χρόνια το κόμμα στο οποίο ανήκε, το Κουρδικό Κόμμα Δημοκρατικής Κοινωνίας, τέθηκε εκτός νόμου και εκείνος καταδικάστηκε σε φυλάκιση 10 μηνών με την κατηγορία ότι έκανε προπαγάνδα υπέρ του ΡΚΚ και του φυλακισμένου ηγέτη του Αμπντουλάχ Οτζαλάν. Κι όμως ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς ήταν πέρυσι υποψήφιος για την προεδρία της χώρας. Και μάλιστα συγκέντρωσε 9,8% των ψήφων, δηλαδή πολύ κοντά στο 10% που χρειάζεται αύριο προκειμένου το νέο κόμμα που έφτιαξαν οι Κούρδοι μαζί με αριστερές τουρκικές οργανώσεις, το Λαϊκό Δημοκρατικό (HDP), και του οποίου ηγείται ο 42χρονος δικηγόρος, να εισέλθει στη Βουλή, αλλάζοντας εντελώς το πολιτικό σκηνικό στη χώρα.

Μέχρι τώρα, για να ξεπεραστεί αυτό το εμπόδιο, οι κούρδοι υποψήφιοι κατέβαιναν ως «ανεξάρτητοι» στις εκλογές. Ομως ο Ντεμιρτάς αποφάσισε ότι ήρθε η ώρα για μια κατά μέτωπον επίθεση. Και προσπάθησε – το πέτυχε μάλιστα σε μεγάλο βαθμό – να επεκτείνει την απήχηση του κόμματός του πέραν των κούρδων ψηφοφόρων. Πολλοί φιλελεύθεροι, μοντέρνοι Τούρκοι που απεχθάνονται το διεφθαρμένο και θρησκόληπτο κράτος που προσπαθεί να φτιάξει ο πρόεδρος Ερντογάν, φαίνεται να στηρίζουν τον «κούρδο Ομπάμα». Το κόμμα του προωθεί ανοιχτά τα δικαιώματα των γυναικών, των εργαζομένων, των νέων, των ομοφυλοφίλων και όλων όσοι αισθάνονται ότι δεν εκπροσωπούνται από την κυβέρνηση της Αγκυρας.

Η διαδρομή του Ντεμιρτάς από τα βάθη της Ανατολίας στην καρδιά της σύγχρονης Τουρκίας είναι συναρπαστική, όμως εκείνος είναι φειδωλός όταν μιλά για τη ζωή του, καθώς δεν θέλει να στηρίξει την πολιτική του πορεία στο κουρδικό ζήτημα που παραμένει σημείο πόλωσης. Ο Ερντογάν, που ξέρει ότι εάν το κόμμα του Σελαχατίν μπει στη Βουλή, θα στερήσει από το κυβερνών κόμμα ΑΚΡ τη δυνατότητα να συγκεντρώσει τα 2/3 των εδρών και έτσι να αλλάξει το σύστημα της χώρας σε προεδρικό, δίνοντας στον Ταγίπ πασά υπέρογκη εξουσία, τον χαρακτηρίζει ως «άνθρωπο που στέκεται πίσω από μια τρομοκρατική οργάνωση», ως μαριονέτα του Αμπντουλάχ Οτζαλάν που βρίσκεται στη φυλακή από το 1999. Ο Ντεμιρτάς επί μήνες προσπαθεί να αποτινάξει την εικόνα του κούρδου πολιτικού και τονίζει διαρκώς ότι η πολιτική του είναι «εναντίον του Ερντογάν».

Βέβαια, έχει επισκεφθεί τον ηγέτη του ΡΚΚ, που βρίσκεται φυλακισμένος στο Ιμραλί. Αναφέρει τις απόψεις του στις ομιλίες που κάνει και στα tweets που στέλνει. «Φυσικά και μιλάω μαζί του» παραδέχεται, χαρακτηρίζοντας το κόμμα του ως ενδιάμεσο μεταξύ των δύο πλευρών προκειμένου να προωθηθεί η ειρηνευτική διαδικασία, που ξεκίνησε με εμπόδια το 2012 έπειτα από αντιπαράθεση τριών δεκαετιών, με περισσότερους από 30.000 νεκρούς.

Η χαρισματική προσωπικότητά του, η ρητορική του δεινότητα και το συχνό χαμόγελό του έχουν κάνει τον Σελαχατίν Ντεμιρτάς ιδιαίτερα αγαπητό. Σε μια πρόσφατη ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Μπογκαζί της Κωνσταντινούπολης η αίθουσα ήταν κατάμεστη, δεν μπορούσε κανείς να μπει μέσα και ο Σελαχατίν, ήρεμος, χαμογελαστός και προς μεγάλη απελπισία των σωματοφυλάκων του, κάλεσε όσους είχαν μείνει απέξω να σταθούν μαζί του στη σκηνή. Το κεντρικό σύνθημα του κόμματός του «Buyuk Insanlik» (μεγάλη ανθρωπιά) μας χωρά όλους, παρατήρησε. Εκεί αλλά και στις μεγάλες συγκεντρώσεις του μπορεί κάποιος να δει στο κοινό μοντέρνους Τούρκους, γυναίκες με μαντίλες αλλά και νεαρούς Κούρδους. Αυτή η συμμαχία, ελπίζει ο Ντεμιρτάς, θα διασπάσει την κυβερνητική πλειοψηφία.

Οι δημοσκοπήσεις δίνουν στο Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα ποσοστά μεταξύ 9% και 11%, με την πόλωση τις τελευταίες ημέρες να κορυφώνεται. Εκείνος φωτογραφίζεται ήρεμος με τη δασκάλα σύζυγό του Μπασάκ και τις δύο κόρες τους Ντελάλ και Ντίλντα, παρότι πρόσφατα έγιναν γνωστά σχέδια για τη δολοφονία του. Στα γραφεία του κόμματος έγιναν στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου περισσότερες από 70 επιθέσεις και πολιτικοί αναλυτές βλέπουν ένταση και βίαια επεισόδια ακόμα και την ημέρα της ψηφοφορίας.

Οι δημοσιογράφοι τον συγκρίνουν συχνά με τον Ομπάμα. «Οι Κούρδοι όπως και οι μαύροι της Αμερικής έχουν να αντιμετωπίσουν τον ρατσισμό» λέει αναφερόμενος στις συγκρίσεις αυτές. «Είναι σημαντικό οι υποψήφιοί μας να δώσουν τη μάχη ώστε η ισότητα να γίνει πραγματικότητα».