Από το θέατρο ώς την Μπιενάλε

Αν οι μόδες ισχύουν και για την τέχνη, τότε μία από αυτές φέτος είναι η πορνογραφία. Μόνο τον τελευταίο μήνα ταινίες, ντοκιμαντέρ, βιβλία και εκθέσεις με ακατάλληλο δι’ ανηλίκους περιεχόμενο προβάλλουν την πρόκληση του γυμνού σώματος και της σεξουαλικής πράξης καταλήγοντας σε ένα διαφορετικό είδος καλλιτεχνικής δημιουργίας, προσελκύοντας το ευρύ – απενεχοποιημένο – κοινό.

      

ΘΕΑΤΡΟ. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα έρχεται από τη Βρετανία. Στις 11 Ιουνίου κάνει πρεμιέρα στο Εθνικό Θέατρο της χώρας η παράσταση «We want you to watch» («Θέλουμε να κοιτάς») που αντλεί το περιεχόμενό της από τη διαδικτυακή πορνογραφία. Το έργο που υπογράφει σκηνοθετικά η ομάδα RashDash – στη Γηραιά Αλβιόνα περιγράφεται ως η πανκ επιτομή του μεταμεσονύκτιου θεάτρου – είναι στην πραγματικότητα μια προσπάθεια διερεύνησης μέσα από το πρίσμα της τέχνης του αντίκτυπου που έχει το διαδικτυακό πορνό στην κοινωνία. Για τον λόγο αυτόν και οι πρωταγωνίστριες που θα πατούν τη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου για έναν μήνα προσπαθούν να εκφράσουν τι θέλουν και τι μισούν στη συνουσία με άναρθρες κραυγές. Πετάνε μισόλογα, κόβουν τις προτάσεις, εκρήγνυνται. «Μιλάμε για σεξ και άρα κάνουμε λόγο για κάτι που εκφράζεται μέσα από τα κορμιά και όχι από λέξεις τις περισσότερες φορές» δήλωνε ο Αμπι Γκρίνλαντ στον «Ιντιπέντεντ» – από τα ιδρυτικά μέλη της RashDash. Η έκρηξη των συναισθημάτων και των αισθήσεων που συνοδεύουν το σεξ στην παράσταση αποδίδεται με τις δυνατές κινήσεις των περφόρμερ και τη ρυθμική μουσική. «Υπάρχει ένα κομμάτι στο σόου που ο θεατής αισθάνεται σαν να βλέπει ακραίο πορνό και ακολουθεί μια χορογραφία. Γιατί είναι πιο δυνατό να το παρουσιάζεις μπροστά στον θεατή από το να το περιγράφεις με λέξεις» τόνισε ο Γκρίνλαντ.

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ. Εξίσου έντονα συναισθήματα στοχεύει να προκαλέσει το ντοκιμαντέρ «Hot girls wanted» («Ζητούνται καυτά κορίτσια») που έκανε πρεμιέρα αυτή την εβδομάδα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα Netflix. Το φιλμ των Ρόνα Γκράντους και Τζιλ Μπάουερ, μετά την προβολή του στο Φεστιβάλ του Σάντανς που σοκάρισε την Αμερική, έστρεψε το επίκεντρο της συζήτησης της συντηρητικής κοινωνίας στη βιομηχανία του ερασιτεχνικού πορνό στο Διαδίκτυο. Αν και οι παραγωγοί είχαν αρχικά σκοπό να επικεντρωθούν στο ερωτικό υλικό που συνηθίζουν να παρακολουθούν οι φοιτητές στις πανεπιστημιουπόλεις, η έρευνά τους τελικά στηρίχθηκε στις πρωταγωνίστριες των ροζ βίντεο. Κι αυτό γιατί διαπίστωσαν πως τα κορίτσια της διπλανής πόρτας, ηλικίας 18 έως 20 χρόνων, ανήλικα σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, είναι πρόθυμα να επιδοθούν σε σεξουαλικές πράξεις μπροστά στην κάμερα για να κερδίσουν εύκολα και γρήγορα χρήματα.

ΣΚΙΤΣΑ. Η πρόκληση είναι ο αυτοσκοπός των σχεδίων της αντιφατικής σκιτσογράφου Απολόνια Σεντκλέρ. Στα νέα της έργα που δημοσιεύτηκαν την περασμένη εβδομάδα από το εικαστικό περιοδικό «Juxtapoz», το περιεχόμενο σχηματίζεται από ασπρόμαυρες γραμμές, τελείες και σκιές. Σε κάποιες περιπτώσεις το χρώμα συνοδεύει τις φιγούρες για να δώσει έμφαση σε συγκεκριμένα στοιχεία της εικόνας. Η Σεντκλέρ, που είναι αυτοδίδακτη καλλιτέχνις και σκιτσάρει μόνο για την απόλαυση της διαδικασίας, χρησιμοποιεί στα έργα της άνδρες και γυναίκες που επιδίδονται σε σεξουαλικές πράξεις και απολαμβάνουν τις ηδονές της σάρκας, ακόμα και αν κάποιες φορές ικανοποιούν απλώς τα φετίχ τους.

ΖΩΝΤΑΝΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ. Μια διαφορετική έκφανση του πορνό προσφέρουν οι περφόρμανς της ομάδας Humping Pact. Οι χορευτές Ντμίτρι Παρανιούσκιν και Ντιεγκό Αγκουλό στήνουν με τους συνεργάτες τους χορογραφίες που βασίζονται στον αυνανισμό χωρίς τη χρήση των χεριών αλλά με την τριβή σε αντικείμενα. Το τελικό αποτέλεσμα του έργου της ολοκληρώνεται με τη φωτογράφιση ή κινηματογράφηση σε σειρά ώστε να αναδεικνύονται οι έντονες κινήσεις τους. Γι’ αυτό και «ανεβάζουν» τις παραστάσεις τους σε εγκαταλειμμένους χώρους και εγκαταστάσεις που παραμένουν σε αχρηστία. Πριν από λίγες ημέρες παρουσίασαν την καλλιτεχνική τους πρόταση στο γαλλικό φεστιβάλ Explicit. Και μάλλον θα ένιωθαν σαν στο σπίτι τους αφού η συγκεκριμένη διοργάνωση βάζει στο κάδρο των προβολών της ταινίες, εκθέσεις, περφόρμανς και θεάματα που σχετίζονται με το σεξ.

ΜΠΙΕΝΑΛΕ. Την ίδια ώρα, στο ιταλικό περίπτερο της Μπιενάλε Βενετίας η Βανέσα Μπίκροφτ κερδίζει τα βλέμματα των επισκεπτών με την εγκατάσταση «Το μέλος φάντασμα». Η ιταλικής καταγωγής καλλιτέχνις από τη Νέα Υόρκη τοποθετεί γυμνά αγάλματα της κλασικής αρχαιότητας σε ένα ειδικά διαμορφωμένο δωμάτιο με το δικό του παραπέτασμα που επιτρέπει, ωστόσο, την ιδιωτική θέαση. Η εγκατάσταση αυτή είναι η τελευταία μιας σειράς έργων της δημιουργού που χρησιμοποιεί πολύ συχνά ακόμη και γυμνά μοντέλα στις περφόρμανς της ανά τον κόσμο.

Την ώρα που στο εξωτερικό η πορνογραφία δίνει ερεθίσματα για καλλιτεχνική δημιουργία, στην Ελλάδα παραμένει «περιορισμένη» στην ερωτική βιομηχανία των DVD. Αν στην Αγγλία μια θεατρική ομάδα αντλεί ιδέες από την ιντερνετική πορνογραφία, στην Ελλάδα η τελευταία δεν παύει να είναι ο υπ’ αριθμόν 1 εχθρός. «Εμείς περνάμε κρίση λόγω του Διαδικτύου αφού οι πάντες μπορούν να βλέπουν τα πάντα δωρεάν πια» αναφέρει ο Δημήτρης Σειρηνάκης, ιδρυτής της γνωστής εταιρείας Sirina Entertainment που ειδικεύεται στην παραγωγή ταινιών για ενηλίκους. «Το προϊόν μου έχει πέσει πολύ γιατί ο κόσμος δεν έχει πια λεφτά. Με την άσχημη ψυχολογία του Ελληνα, δεν γίνεται να θέλει να δει κάποιος τέτοιες ταινίες όταν είναι μαυρισμένη η ψυχή του με πεντακόσια άλλα προβλήματα. Πλέον ούτε πειρατικές δεν πολυκατεβάζουν» τονίζει ο Σειρηνάκης. Η πτώση στη ζήτηση για ερωτικές ταινίες μετακυλίσθηκε και στις πληρωμές των πρωταγωνιστών που στην περίπτωση της Sirina Entertainment υπολογίζεται σε πάνω από 150 άτομα.