Θέμα έκθεσης: Πράγματα που μου λείπουν εξαιτίας της οικονομικής κρίσης και πράγματα που δεν θα μου λείψουν ποτέ.

Θέμα, σχετικά εύκολο. Κάνεις μία λίστα με τα πράγματα που σου έλειψαν λόγω της οικονομικής κρίσης: ένα καινούργιο ζευγάρι αθλητικά παπούτσια, το τάμπλετ που σου είχαν υποσχεθεί οι γονείς σου για τα γενέθλιά σου, το χαρτζιλίκι σου που μειώθηκε στο μισό, το ταξίδι που θα έκανες το καλοκαίρι ή η κατασκήνωση που δεν πηγαίνεις πια. Τα περισσότερα ή και όλα είναι αγαθά υλικά που αγοράζονται και αποκτώνται με χρήματα.

Μετά κάνεις μία δεύτερη λίστα με τα πράγματα που δεν πρόκειται να σου λείψουν λόγω της οικονομικής κρίσης: η αγάπη των γονιών και της οικογένειάς σου, η φιλία που έχεις με τους κολλητούς σου, οι όμορφες στιγμές με τους παππούδες σου και τα ξαδέλφια σου, όλα άυλα αγαθά, αξίες και αρετές, η έννοια της αγάπης, της οικογένειας, της ανθρωπιάς, της συμπόνιας.

Και καταλήγεις στο συμπέρασμα ότι τα πράγματα της δεύτερης λίστας είναι πιο σημαντικά από αυτά της πρώτης, πιο ουσιαστικά, οπότε ο τελικός απολογισμός είναι θετικός. Και ολοκληρώνεις την έκθεση με ευτυχισμένο τέλος.

Δεν είναι έτσι όμως τα πράγματα. Διότι οι δύο λίστες δεν είναι ανεξάρτητες η μία από την άλλη. Αλληλοεπηρεάζονται και αλληλοεξαρτώνται.

Και εγώ, εκτός από τα πράγματα που έχασα λόγω της οικονομικής κρίσης, από την πρώτη λίστα, γιατί ούτε καινούργια αθλητικά πήρα, ούτε καινούργιο τάμπλετ όταν χάλασε το παλιό μου, ούτε τον σκύλο που μου είχε υποσχεθεί η μητέρα μου αν έβγαζα στο τρίμηνο πάνω από 19,5, παρ’ όλο που τον έβγαλα τον βαθμό, γιατί «είναι πολλά τα έξοδα για κτηνίατρο και τροφές», έχασα και πολλά πράγματα από τη δεύτερη λίστα.

Γιατί ο κολλητός μου έφυγε από τη Θεσσαλονίκη επειδή έμεινε άνεργος ο πατέρας του και πήγαν να μείνουν στην επαρχία, στο σπίτι του παππού του, για να μην πληρώνουν ενοίκιο. Και εμένα μου λείπουν η φιλία του και η καθημερινή μας επαφή.

Και οι γονείς ενός άλλου καλού μου φίλου χώρισαν πριν από έναν χρόνο γιατί μάλωναν συνέχεια για τα λεφτά, και έτσι ο Κώστας παρ’ όλο που εξακολουθεί να είναι στο σχολείο μας, έχει αλλάξει πολύ, έχει πέσει η βαθμολογία του και δεν θέλει να συμμετέχει σε τίποτα, ούτε έρχεται πια στο σπίτι μου για να παίξουμε ηλεκτρονικά παιχνίδια. Και μου λείπει και αυτό. Δεν ξέρω αν νιώθει ότι του λείπει η αγάπη των γονιών του, ξέρω όμως ότι δεν είναι πια χαρούμενος, οπότε ίσως να είναι διαφορετική η αγάπη που παίρνεις από τους γονείς σου όταν έχουν προβλήματα και διαφορετικά όταν δεν έχουν.

Αυτό το έχω καταλάβει από τη θεία μου που επειδή δεν πηγαίνει τόσο καλά το γραφείο της, δεν είναι όπως παλιά και ενώ πριν όλο με ρωτούσε για το σχολείο και για τις δραστηριότητες που κάνω, τώρα όλα μιλάει με τη μαμά μου για θέματα οικονομικά. Ξέρω πως με αγαπάει, αλλά δεν είναι το ίδιο. Και μου λείπουν οι όμορφες ξένοιαστες ώρες που περνούσαμε όλοι μαζί με τα ξαδέλφια μου, γιατί τώρα γελάμε όλοι λιγότερο.

Και ένας φίλος του μπαμπά μου που ζει πια με δανεικά, έλεγε προχθές ότι έχασε όλη την αξιοπρέπειά του. Και πως θα φύγει στο εξωτερικό για δουλειά, οπότε τα παιδιά του δεν θα τον βλέπουν πια.

Πώς λοιπόν να πω με σιγουριά ότι κάποια πράγματα από τη δεύτερη λίστα δεν θα μου λείψουν ποτέ; Αφού αυτό το βλέπω και σε άλλους που πίστευαν, πριν από την κρίση, πως τέτοια πράγματα δεν θα τους λείψουν ποτέ.

Μόνο μία λίστα μπορεί κανείς να γράψει με σιγουριά. Την πρώτη. Για τη δεύτερη, δεν μπορείς να ξέρεις. Στην έκθεση αυτή, δεν υπάρχει happy ending.

Και μπορεί κανείς να χάσει και κάτι ακόμη από τη δεύτερη λίστα που δεν πίστευε ότι θα χάσει ποτέ: τον εαυτό του.