«Εχει χαθεί κάθε έλεγχος»

Με το χρονικό ενός ακόμα προαναγγελθέντος βίαιου επεισοδίου που αποτυπώνει με ακρίβεια την εικόνα στις φυλακές και τις μεγάλες ρωγμές του σωφρονιστικού συστήματος, μοιάζει η προχθεσινή αιματηρή συμπλοκή μεταξύ κρατουμένων με θύματα δύο Πακιστανούς και άλλους 18 τραυματίες στη Γ’ Πτέρυγα των ανδρικών φυλακών Κορυδαλλού.

«Βία, φτώχεια και εξαθλίωση». Το τρίπτυχο των φυλακών είχε περιγράψει πριν από περίπου τρεις μήνες στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Σωφρονιστικών Υπαλλήλων Σπύρος Καρακίτσος, ο οποίος μιλούσε για κατάρρευση του συστήματος των φυλακών. Με την εμπειρία του ανθρώπου που βλέπει τα πράγματα από έξω προς τα μέσα, αλλά ζει και με εγκλείστους πολλές ώρες κάθε ημέρα, ο κ. Καρακίτσος με αφορμή και το προχθεσινό αιματηρό επεισόδιο παραδέχεται ότι «ο έλεγχος στις φυλακές έχει χαθεί εδώ και καιρό».

«Ναι υπάρχει πρόβλημα υπερπληθυσμού. Ναι υπάρχει μεγάλη έλλειψη σε ανθρώπινο δυναμικό για τη φύλαξη των φυλακών. Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο αριθμητικό. Η βία μέσα στις φυλακές είναι μεγάλη» επισημαίνουν οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι, οι οποίοι θεωρούν ότι η προχθεσινή συμπλοκή δεν είναι τίποτα άλλο από τον κρίκο στην αλυσίδα της βίας. Απευχόμενοι μάλιστα να γίνουν προφήτες κακών μαντάτων επισημαίνουν ότι ύστερα από κάθε παρόμοιο επεισόδιο, «περιμένουμε το επόμενο, που πάλι δεν θα μπορεί να αποφευχθεί».

«Η εικόνα που παρουσιάζουν οι ελληνικές φυλακές δεν είναι ευρωπαϊκού επιπέδου, αλλά φυλακών της Κολομβίας ή της Βραζιλίας» λέει ο πρόεδρος των σωφρονιστικών υπαλλήλων θέλοντας να καταδείξει το μέγεθος του προβλήματος.

Πάντως, ο κ. Καρακίτσος είναι ξεκάθαρος ότι για το τελευταίο επεισόδιο δεν φταίει ο υπερπληθυσμός ούτε ο συνωστισμός των κρατουμένων. «Οι άνθρωποι αυτοί δεν τσακώθηκαν γιατί δεν είχαν κρεβάτι να κοιμηθούν». Το επεισόδιο αυτό, κατά κοινή ομολογία, δείχνει ότι το σωφρονιστικό σύστημα έχει χρεοκοπήσει εδώ και καιρό.

ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ. Απαραίτητος επίσης ώστε, ίσως, να βελτιωθεί η εικόνα αυτή είναι ο διαχωρισμός των φυλακών όχι μόνο στα χαρτιά αλλά και στην πράξη. Σύμφωνα με τον νόμο, στις φυλακές τύπου Α’ κρατούνται οι υπόδικοι και στις τύπου Β’ οι κατάδικοι. Ωστόσο, ούτε αυτός ο στοιχειώδης διαχωρισμός τηρείται, καθώς στις φυλακές Κορυδαλλού που τυπικά είναι για υποδίκους συνωστίζονται και εκατοντάδες κατάδικοι.

Το αποτέλεσμα; «Φανταστείτε έναν άνθρωπο που μπαίνει για πρώτη φορά στη φυλακή να είναι υποχρεωμένος να έρχεται σε επαφή με άλλους κρατουμένους που έχουν ξαναβρεθεί εκεί οκτώ – δέκα φορές ή εκτίουν πολυετείς ποινές κάθειρξης. Οι υφιστάμενες δομές κράτησης δεν μπορούν να αποδώσουν» λέει ο κ. Καρακίτσος.

Μεγάλο πρόβλημα για τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους είναι οι εθνοτικές και θρησκευτικές διαφορές μεταξύ των κρατουμένων που μοιράζονται στην ίδια πτέρυγα. «Ηδη έχουμε λάβει τα πρώτα ανησυχητικά μηνύματα από περιστατικά που συμβαίνουν, αλλά δεν φτάνουν στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Εχουμε δει πώς εκφράζονται οι άνθρωποι αυτοί και πώς αντιμετωπίζουν την ανθρώπινη ζωή. Ελπίζουμε να βγούμε ψεύτες, αλλά τα δείγματα που έχουμε είναι ανησυχητικά» συμπληρώνει.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Νίκος Παρασκευόπουλος και ο αρμόδιος γενικός γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής Ευτύχης Φυτράκης, άνθρωποι με ιδιαίτερη ευαισθησία στον χώρο των φυλακών πολύ πριν βρεθούν στις θέσεις αυτές, μετέβησαν στις μεγαλύτερες φυλακές της χώρας προκειμένου να έχουν από πρώτο χέρι την εικόνα όσων συνέβησαν στη Γ’ Πτέρυγα.

ΥΠΕΡΠΛΗΘΥΣΜΟΣ. Ο κ. Παρασκευόπουλος σταθμίζοντας τις αιτίες που προκάλεσαν τη δολοφονία των δύο κρατουμένων έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις συνθήκες που «γέννησαν» τόση βία μέσα στις φυλακές. «Ο υπερπληθυσμός των κρατουμένων σε συνδυασμό με τις ελλείψεις προσωπικού στις φυλακές πολλαπλασιάζουν τις εντάσεις. Σχετικές επισημάνσεις έκανε πριν από λίγες μόλις ημέρες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά των Βασανιστηρίων (CPT) τονίζοντας ότι πρέπει να ληφθούν επείγοντα μέτρα» δήλωσε ο υπουργός Δικαιοσύνης.

Προσέθεσε μάλιστα ότι ο νόμος που ψηφίστηκε πρόσφατα από τη Βουλή για την αποσυμφόρηση των φυλακών «ελπίζω να συμβάλει το ταχύτερο σε μια βελτίωση των συνθηκών εγκλεισμού, με την απόλυση των κρατουμένων που εμπίπτουν στις ρυθμίσεις του». Αξίζει να σημειωθεί ότι στις διατάξεις του νόμου αυτού, μεταξύ των άλλων, προβλέπεται ότι «οι ποινές για εγκλήματα βίας που τελούνται στο πλαίσιο του σωφρονιστικού συστήματος θα εκτίονται ολόκληρες σωρευτικά».

Ο ΝΕΟΣ ΝΟΜΟΣ
Οι αποφυλακίσεις δεν λύνουν το πρόβλημα
«Στηρίζουμε τις γενναίες αποφυλακίσεις που περιλαμβάνονται στον τελευταίο νόμο του υπουργείου Δικαιοσύνης, αλλά αυτό δεν είναι αρκετό για να λύσει το πρόβλημα» όπως λένε άνθρωποι που γνωρίζουν καλά όσα συμβαίνουν στις φυλακές  σε καθημερινή βάση και όχι μόνο όταν οι προβολείς της δημοσιότητας πέφτουν εκεί με αφορμή κάποια συμπλοκή ή απόδραση κρατουμένων.