Ο Μεγάλος Αδελφός του Βερολίνου

«Το να κατασκοπεύεις φίλους είναι απαράδεκτο» είχε δηλώσει η Ανγκελα Μέρκελ το καλοκαίρι του 2013, όταν αποκαλύφθηκε χάρη στον Εντουαρντ Σνόουντεν ότι η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών, η NSA, παρακολουθούσε για χρόνια το κινητό της τηλέφωνο – εκτός από τις τηλεφωνικές συνομιλίες και τις διαδικτυακές επικοινωνίες πολλών άλλων Γερμανών. Σχεδόν δύο χρόνια αργότερα όμως, η γερμανίδα καγκελάριος έχει περιέλθει σε δύσκολη θέση. Διότι, όπως αποκαλύπτεται, οι γερμανικές υπηρεσίες πληροφοριών, η BND, δεν κατασκόπευαν μόνο μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες για λογαριασμό της NSA: πέραν της βιομηχανικής, διενεργούσαν χάριν των Αμερικανών και πολιτική κατασκοπεία, υποκλέπτοντας «συνομιλίες υψηλόβαθμων αξιωματούχων του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών, του γαλλικού προεδρικού μεγάρου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Το σκάνδαλο έφερε στο φως η γερμανική εφημερίδα «Suddeutsche Zeitung» προχθές, μόλις λίγες ημέρες αφότου η «Bild» αποκάλυψε πως η BND βοηθούσε από το 2005 την NSA να κατασκοπεύει ευρωπαϊκούς ομίλους όπως η EADS (νυν Airbus) και η Eurocopter (νυν Airbus Helicopters). Οπως επισήμανε όμως η «Suddeutsche Zeitung», βιομηχανική κατασκοπεία πραγματοποιήθηκε «σε μεμονωμένες περιπτώσεις», με την NSA να ζητεί από την BND να παρακολουθεί τις ηλεκτρονικές διευθύνσεις IP και τους τηλεφωνικούς αριθμούς ορισμένων στελεχών αναζητώντας «πληροφορίες για τυχόν παράνομες εξαγωγές». «Η καρδιά του προβλήματος», τόνισε η γερμανική εφημερίδα επικαλούμενη πηγή την οποία περιέγραψε ως αξιόπιστη και με γνώση των διαδικασιών στους κόλπους της BND, «είναι η πολιτική κατασκοπεία εις βάρος των ευρωπαίων γειτόνων μας και θεσμών της ΕΕ».

Σύμφωνα πάντα με την «Suddeutsche Zeitung», οι υποκλοπές εις βάρος γάλλων και ευρωπαίων αξιωματούχων έγιναν από έναν σταθμό στο Μπαντ Αϊμπλινγκ της Βαυαρίας. Πηγαίνοντας την ιστορία λίγο πίσω, η «Monde» υπενθύμιζε χθες ότι το 2004, δύο χρόνια αφότου η Γερμανία αποφάσισε να προσφέρει τη στήριξή της στις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών υπογράφοντας, στο όνομα της μάχης εναντίον της τρομοκρατίας, συμφωνία συνεργασίας ανάμεσα στην BND και την NSA, οι Αμερικανοί εμπιστεύθηκαν στους Γερμανούς σχεδόν το σύνολο των εγκαταστάσεων του πανίσχυρου κέντρου υποκλοπών που είχαν εγκαταστήσει στο Μπαντ Αϊμπλινγκ στο πλαίσιο του προγράμματος Echelon, ζητώντας σε αντάλλαγμα να τους προμηθεύουν οι Γερμανοί με τις πληροφορίες που είχαν ανάγκη. Θεωρητικά, βέβαια, ήταν δεδομένο ότι οι Γερμανοί δεν θα παρέδιδαν πληροφορίες για άτομα ή θεσμούς που προστατεύονται από το γερμανικό Σύνταγμα. Θεωρητικά: μπορεί η γερμανική κυβέρνηση να υποστήριξε σε γραπτή απάντηση που έδωσε στις 14 Απριλίου στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Αριστεράς πως δεν γνωρίζει τίποτα για οποιαδήποτε οικονομική κατασκοπεία από την NSA, η καγκελαρία όμως φέρεται να ενημερώθηκε τουλάχιστον δύο φορές, το 2008 και το 2010, για το θέμα – και να επέλεξε να κλείσει τα μάτια «ώστε να μην κακοκαρδίσει τον αμερικανό σύμμαχο».

Ο όμιλος Airbus ανακοίνωσε την Πέμπτη πως έχει ήδη ζητήσει περισσότερες πληροφορίες από τη γερμανική κυβέρνηση και σκοπεύει να «προσφύγει στη δικαιοσύνη κατ’ αγνώστων με την υποψία της βιομηχανικής κατασκοπείας». Στο πολιτικό κομμάτι της υπόθεσης, όμως, την κατά «Suddeutsche Zeitung» «καρδιά του προβλήματος», τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα – και δυνάμει ακόμη πιο επικίνδυνα για το Βερολίνο και την Ανγκελα Μέρκελ.