Οι κάμερες στρέφονται ξανά στους κακόφημους δρόμους της βίας

Δύο από τα πιο δημοφιλή και ενδιαφέροντα προϊόντα της μαζικής κουλτούρας στις ΗΠΑ τα τελευταία χρόνια διαδραματίζονται στη Βαλτιμόρη: η σειρά «The Wire» και το podcast του κρατικού ραδιοφωνικού σταθμού NPR «Serial» που ασχολήθηκε με την έρευνα ενός εγκλήματος που έγινε σε αυτή την πόλη του Μέριλαντ το 1999 και κράτησε πέρυσι σε αγωνία εκατομμύρια ακροατές. Δεν είναι τυχαίο παρατηρεί η ισπανική εφημερίδα «Ελ Παΐς». Η επικίνδυνη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του ’70 και του ’80 απαθανατίστηκε στην αμερικανική κουλτούρα και αποτέλεσε το σύμβολο όσων συνέβαιναν στη χώρα – όπως στις ταινίες «Σκυλίσια μέρα» του Σίντνεϊ Λιούμετ και «Κακόφημοι Δρόμοι» του Μάρτιν Σκορτσέζε. Ετσι και η Βαλτιμόρη, συχνά πεδίο βίαιων αντιπαραθέσεων, ήλθε και πάλι στην επικαιρότητα μέσω ενός επεισοδίου αστυνομικής βίας – η πόλη είναι και πάλι στο επίκεντρο του αφηγήματος της βίας στις ΗΠΑ.

Μέσα από χαρακτήρες που πλέον έχουν γίνει σύμβολα στην αμερικανική κοινωνία, όπως ο αστυνομικός Τζίμι ΜακΝάλτι και ο συνάδελφός του στις περιπολίες Μπανκ, ο κλέφτης Ντάνιελς και ο λαθρέμπορος ναρκωτικών Μπαρκσντέιλ που εφαρμόζει σύγχρονες τεχνικές μάρκετινγκ, η σειρά «The Wire» που μετέδιδε το HBO μεταξύ 2002 και 2008 σήμανε ένα βήμα μπροστά στον κόσμο των τηλεοπτικών σειρών. Εκτός από μια εξαιρετική ιστορία με γκάνγκστερ της παλιάς εποχής, ήταν και ένα ανελέητο πορτρέτο μιας πόλης που δεν ήταν καθόλου λειτουργική. Ο δημιουργός της σειράς Ντέιβιντ Σάιμον είναι δημοσιογράφος που γνώριζε πολύ καλά τον υπόκοσμο της Βαλτιμόρης.

Καθεμία από τις πέντε σεζόν που διήρκεσε το «Wire» ασχολήθηκε με μια πτυχή της πόλης: λαθρέμποροι ναρκωτικών, το λιμάνι, η πολιτική, η εκπαίδευση και τα μέσα ενημέρωσης. Και σε καθένα από αυτά αναδείχθηκαν οι δυσλειτουργίες: η γραφειοκρατία πνίγει τις έρευνες της αστυνομίας, κανένας δεν ελέγχει το λιμάνι που είναι από τα πιο σημαντικά της ανατολικής ακτής, οι γειτονιές – με σπίτια που καίγονται ή καλύπτουν τα παράθυρα και τις πόρτες με σανίδες – στις οποίες κυριαρχούν οι συμμορίες και οι έμποροι ναρκωτικών, το εκπαιδευτικό σύστημα που είναι ανίκανο να μορφώσει τα παιδιά και ο Τύπος σε κρίση, που δεν έχει τρόπο να ενημερώσει τους πολίτες για το τι συμβαίνει γύρω τους.

Το «Serial», ένα podcast – ηχογραφημένα ρεπορτάζ σε ιστοσελίδες – της δημοσιογράφου Σάρα Κένινγκ είναι πολύ διαφορετικό από το «Wire». Δεν προσπαθεί να εμπλέξει όλη την πόλη, αλλά τα προβλήματα αναδεικνύονται παντού καθώς είναι πάρα πολλά. Εξετάζει με λεπτομέρειες τις συνθήκες γύρω από την καταδίκη ενός εφήβου πακιστανικής καταγωγής, του Αντνάν Σιέντ, για τη δολοφονία της μνηστής του Χάι Μιν Λι. Το πτώμα της νεαρής γυναίκας βρέθηκε στο πάρκο Λίκιν της πόλης. Οπως παρατηρεί η δημοσιογράφος: «Το πάρκο είναι γνωστό για τα πτώματά του». Η Κένινγκ λέει πως το πορτρέτο της αστικής βίας περιγράφεται από τη διαδικασία επιλογής ενόρκων στα δικαστήρια της πόλης. Ο δικαστής τούς ρωτά: «Ξέρετε κάποιον που έχει πέσει θύμα εγκλήματος;». Ολοι σηκώνονται και απαντούν: «Ναι, ο αδελφός μου πυροβολήθηκε, η θεία μου βιάστηκε κ.λπ.».

Η ζοφερή πραγματικότητα
Η βία που απεικονίζεται στις τηλεοπτικές σειρές έχει επιστρέψει στους δρόμους της πρωτεύουσας του Μέριλαντ, η καλλιτεχνική δημιουργία περιγράφει εκ νέου τη ζοφερή πραγματικότητα. Αυτά που τώρα συμβαίνουν εκεί έχουν συμβεί παλαιότερα σε άλλες πόλεις των ΗΠΑ. Ομως για την Βαλτιμόρη η πιο βίαιη ώρα είναι τώρα.