«Το νερό έτρεχε σαν Φεράρι»

«Θα σας πω πώς περάσαμε τον Εβρο», ακούγεται στα ακουστικά ένας έφηβος. «Και θα σας βάλω το “Amplifier” του Ιμράν Καν, που το βιντεοκλίπ είναι γυρισμένο μέσα σε μία Λαμποργκίνι. Ομως εγώ προτιμώ τη Φεράρι» (σαν το αυτοκινητάκι, στημένο μέσα σε λάστιχα αυτοκινήτου, που θα με καλέσει σε λίγο να πατήσω τη σκανδάλη του χειριστηρίου για να ακουστεί ο θόρυβος από το παιχνίδι). «Ημασταν εκατό παιδιά, Ιρανοί, Κούρδοι, Πακιστανοί. Ηρθε η δική μας βάρκα… Το νερό ήταν πάρα πολύ δυνατό και πάρα πολύ κρύο… Τόσο δυνατό, πως τρέχει η Φεράρι… Πέρασαν κάτι μπάτσοι… Εκανε πολύ κρύο. Ανάψαμε φωτιά… Εγώ πέρασα τον Εβρο το 2011. Πριν φτιαχτεί ο φράχτης».

Στην επόμενη θέση, άλλο παιδί. Πέθανε ο πατέρας του και ως πρωτότοκος και κληρονόμος κινδύνευε, κατά τα έθιμα της χώρας του. Και οι δικοί του τον έδιωξαν για να τον σώσουν: «Ο δουλέμπορος μας άνοιξε τα σύνορα… Εμπαινα πρώτη φορά σε φουσκωτό. Φοβήθηκα τη θάλασσα και το μαχαίρι του δουλέμπορου… όλοι πήδηξαν στο νερό. Εμεινα μόνος… Βγήκαμε στη Μυτιλήνη κι έμεινα σε καταυλισμό προσφύγων… Τα λουλούδια μύριζαν υπέροχα. Ειδικά αυτά, τα λευκά».

Η επόμενη αφήγηση: «Είμαι στον Σταθμό Εφήβων 18 μήνες. Οι επιλογές ήταν ή να φύγουμε στην Ευρώπη ή να γυρίσουμε στην πατρίδα μας ή να μείνουμε στην Ελλάδα. Εγώ δεν μπορούσα να κάνω τα δύο πρώτα. Εμεινα. Και προσπάθησα. Πέρασα πολλές δυσκολίες και κατάφερα να σταθώ στα πόδια μου. Εχω πιάσει δουλειά σε ένα μαγαζί. Ο αφεντικός μου είναι ο καλύτερος απ’ όλους και με έχει εμπιστευθεί. Μου έχει δώσει ακόμη και τα κλειδιά. Ηθελα να πάω σε μια σχολή μαγειρικής εδώ».

Είναι καλύτερα από το παρελθόν, λέει στα ακουστικά ο Ομάρ, προτού μου ζητήσει να γυρίσω τις αλυσίδες γύρω από έναν κύλινδρο, την ώρα που κάποιος άλλος θεατής σπάζει μια φουσκωμένη σακούλα και άλλος παίζει σε ένα σαντούρι. «Πήγα πρώτα στη Λούτσα. Μου έδιναν ξύλο, πώς το λένε. Με βιάσανε κιόλας», ακούγεται να λέει σχεδόν δίχως συναίσθημα στη φωνή. «Τη νύχτα με έδεναν με αλυσίδες και λουκέτα. Προσπάθησα να φύγω. Βρέθηκα χαμένος στους δρόμους…».

Ενας άλλος μικρός έχασε τη μητέρα του – καταδικάστηκε σε θάνατο για τη βεντέτα εις βάρος του δολοφόνου του πατέρα της – και διώχτηκε από τη νέα οικογένεια του πατέρα του, που ξαναπαντρεύτηκε, επειδή κατά τα έθιμά τους πρέπει να κρατήσει μόνο τα κορίτσια και όχι τα αγόρια από τον προηγούμενο γάμο.

Μια μικρή Ιρανή πέρασε από την Τουρκία κι έμεινε οκτώ μήνες σε καταυλισμό προσφύγων. «Με χειροπέδες» και «με μαστίγωμα τρεις φορές την ημέρα». Εναν 14χρονο τον κράτησαν όχι με τους ανήλικους, αλλά με τους ενήλικους. Για οκτώ μήνες. «Ημουν τυχερός. Ημουν απ’ τους λίγους που με αναγνώρισαν ως ανήλικο και με έφεραν στον σταθμό όπου ζω τώρα».

Ο Αφγανός J.Q. (αυτό το όνομα προτιμά ο ίδιος) συνδέεται με τις μπίρες που με περιμένουν στην επόμενη θέση, πάνω σε ένα βαρέλι. Τον καταδίκασαν σε οκτώ χρόνια φυλάκιση και, όταν θα ενηλικιωνόταν, σε λιθοβολισμό, επειδή «πούλησε μπίρα σε αστυνομικούς» ως υπάλληλος σουπερμάρκετ: «Βλέπεις τα μπουκάλια της μπίρας; Αυτά με έβαλαν φυλακή. Στη χώρα μου οι πελάτες δεν μπαίνουν στο σουπερμάρκετ, αλλά κάνουν παραγγελίες με το τηλέφωνο. Τις μπίρες τις παραγγέλνουν με κώδικες… Κάποιοι πελάτες ήταν αστυνομικοί… Μια μέρα, σε μια γιορτή, μέθυσαν ο ιμάμης, ο δήμαρχος και οι αστυνομικοί και με κατηγόρησαν ότι τους πούλησα μπίρες χωρίς να το ξέρουν. Με έπιασαν οι ίδιοι που τους πούλησα τις μπίρες. Ετσι βρέθηκα στη φυλακή». Για την ιστορία (πέρα από την περφόρμανς των Rimini Protokoll): οι ίδιοι αστυνομικοί, τελικά, τον μεταμφίεσαν σε γυναίκα με μπούρκα και τον φυγάδευσαν ώς τα σύνορα…