Δεν πρόλαβε να στεγνώσει το μελάνι της συμφωνίας

Το διάταγμα ήταν μόλις μερικών δεκάδων λέξεων και έφερε ημερομηνία Δευτέρα 13 Απριλίου. Αλλά είχε την υπογραφή του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και το περιεχόμενό του ήταν εξόχως σημαντικό. Σύμφωνα με αυτό, η Ρωσία θα μπορούσε πλέον να παρακάμψει τη σχετική απαγόρευση και να προμηθεύσει το Ιράν με αντιαεροπορικούς πυραύλους S-300. Αυτό που είχε προηγηθεί, δύο εβδομάδες νωρίτερα, ήταν η συμφωνία – πλαίσιο που είχε υπογραφεί στη Λωζάννη ανάμεσα στην Ισλαμική Δημοκρατία και την Ομάδα των 5+1 (Κίνα, ΗΠΑ, Γαλλία, Βρετανία, Ρωσία και Γερμανία) για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Οι νομικές και οι τεχνικές λεπτομέρειες της ευαίσθητης συμφωνίας θα πρέπει να αποσαφηνιστούν έως τις 30 Ιουνίου. Ο ρώσος πρόεδρος, όμως, δεν έχασε καιρό: άναψε το πράσινο φως για την πώληση των όπλων στο Ιράν πριν καν αρθούν οι κυρώσεις εις βάρος του. Και αυτή του η ενέργεια επιβάρυνε με ακόμη έναν λόγο ανησυχίας το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας Σεργκέι Λαβρόφ δικαιολόγησε την απόφαση με το επιχείρημα ότι η απόφαση 1929 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που είχε ληφθεί το καλοκαίρι του 2010 και με την οποία ετίθεντο περιορισμοί στην πώληση όπλων στο Ιράν, ήταν ειδικού σκοπού. Στη Ρωσία η απόφαση της διεθνούς κοινότητας είχε λάβει ισχύ με διάταγμα που είχε υπογράψει ο τότε πρόεδρος της χώρας Ντμίτρι Μεντβέντεφ, τον Σεπτέμβριο του 2010. «Η απόφαση του 2010, όπως και όλες οι αποφάσεις του ΟΗΕ, δεν θέτει κανέναν περιορισμό στην πώληση αντιαεροπορικών συστημάτων προς το Ιράν» δήλωσε χθες ο Λαβρόφ. «Ο σκοπός τους ήταν να αποτελέσουν κίνητρο για τις διαπραγματεύσεις». Σύμφωνα με τον ρώσο υπουργό Εξωτερικών, μετά τη Λωζάννη η κυβέρνησή του είναι βέβαιη πως «η αναγκαιότητα αυτού του είδους εμπάργκο δεν υφίσταται πλέον».

Τα καλά νέα για την Τεχεράνη «συνέπεσαν» με την επίσκεψη την περασμένη Δευτέρα στη Μόσχα μιας ιρανικής αντιπροσωπείας. Το Κρεμλίνο υποστηρίζει ότι το Ιράν χρειάζεται αυτό το «καθαρά αμυντικό σύστημα» εξαιτίας της κατάστασης στην Υεμένη, όπου Μόσχα και Τεχεράνη βρίσκονται στο ίδιο στρατόπεδο. Το πρώτο συμβόλαιο ανάμεσα στις δύο χώρες, ύψους 760 δισ. δολαρίων, είχε υπογραφεί το 2007 και είχε προκαλέσει οικονομικές αντιπαραθέσεις εξαιτίας της καταγγελίας του από τη Μόσχα. Στο μεταξύ, όμως, βρέθηκαν τα απαραίτητα σημεία σύγκλισης. Κι ένας από τους λόγους ήταν ότι, μετά την ουκρανική κρίση, βρέθηκαν και οι δύο στο κλαμπ των χωρών στις οποίες έχουν επιβληθεί κυρώσεις.

Οι αντιδράσεις των Αμερικανών
Η αμερικανική αντίδραση ήρθε άμεσα από τον υπουργό Εξωτερικών Τζον Κέρι, ο οποίος εξέφρασε την ανησυχία της κυβέρνησής του σε τηλεφωνική συνομιλία που είχε προχθές το βράδυ με τον ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ. Αντίδραση υπήρξε και από το Ισραήλ. Οπως, πάντως, σημείωνε ισραηλινός αναλυτής, η προμήθεια των S-300 δεν πρόκειται να αλλάξει και πολλά πράγματα στο επιχειρησιακό σχέδιο του Ισραήλ.