Ο ράπερ της διαμαρτυρίας

Επειδή μιλάμε για χιπ-χοπ, αλλά και για ένα σωρό ακόμα λόγους, η ακρόαση του τρίτου άλμπουμ του Κέντρικ Λαμάρ μπορεί να οργανωθεί γύρω από τα λεγόμενά του. Οχι μόνο από τα όσα εν αφθονία ακούγονται στο διάρκειας 80 λεπτών «To pimp a butterfly» («Εκδίδοντας μια πεταλούδα», σαν να λέμε): λίγους μήνες πριν και ενώ ο κουρνιαχτός από την δολοφονική αστυνομική βία στο Φέργκιουσον κάθε άλλο παρά είχε κοπάσει, ο 27χρονος δήλωνε πως «αυτό που συνέβη στον Μάικλ Μπράουν δεν έπρεπε να συμβεί ποτέ, αλλά όταν δεν σεβόμαστε τον εαυτό μας πώς να περιμένουμε να μας σεβαστούν οι άλλοι;». Η εύκολη και εν μέρει σωστή κριτική που ασκήθηκε υπογράμμιζε ότι πρόκειται για κάποιον που μεγάλωσε στα σκοτεινά σοκάκια του Σικάγου και του Κόμπτον, έκοψε το ποτό και το χασίς στα 17 του και τελικά βρέθηκε υποψήφιος για επτά Γκράμι ή νικητής ενός. Οι νουθεσίες στους ομοίους του ήταν φυσιολογικές.

Νουθετώντας λιγάκι και από τη μεριά μας, είναι ευτύχημα που στο σχεδόν μονοθεματικό «To pimp a butterfly» ο Λαμάρ παραδίδει μουσική και στίχους που φανερώνουν ότι η άποψή του είναι πιο περίπλοκη. Αντί για τους περιστασιακά κακόφημους ρυθμούς των παλαιότερων «Section.80» ή «Good Kid, M.A.A.D. City», εδώ υπάρχουν περισσότερα πνευστά, έγχορδα, κλεισίματα του ματιού στην jazz fusion ή στους Parliament και τους Funkadelic.

ΒΡΑΒΕΙΟ ΓΚΡΑΜΙ. Στο βραβευμένο με φετινό Γκράμι «i», ο Λαμάρ προφανώς μιλάει για τη σημασία της αγάπης προς τον εαυτό, στο «u», όμως, περιφέρεται γύρω από τον λαβύρινθο που συνιστά η αγάπη του άλλου. Το ηθικό δίδαγμα του «Institutionalized» μάλλον βρίσκεται στο αυτομαστιγωτικό «Τα σκ…ά δεν φεύγουν αν δεν πλύνεις τον κ…ο σου», το «For free?», όμως, φυσικά και βλέπει μακρύτερα από την υποτίθεται ένοχη μύτη του, όταν λέει «Ω, Αμερική, κακιά σκύλα, μάζεψα το βαμβάκι που σε έκανε πλούσια».

Αυτοσυστηνόμενος καιρό τώρα σαν ένα «καλό παιδί από μια τρελή πόλη», δεν ισχυρίζεται ότι έχει απαντήσεις ικανοποιητικές ή λύσεις καθαρτήριες. Αυτό που επιδιώκει με τις εναλλαγές του τόνου του είναι να συνομιλήσει – με τους γύρω ή με τη συνείδησή του. Μέχρι και με νεκρούς ήρωες: το καταληκτικό «Mortal Man» περιλαμβάνει μια φανταστική συνέντευξη με τον Τουπάκ Σακούρ, με μονταρισμένες παλαιότερες δηλώσεις του, που δεν είναι βέβαιο αν δίνουν τον τόνο του άλμπουμ. Προφητεύουν ξεκάθαρα πάντως το μέλλον των Αφροαμερικανών, που ύστερα από τη δολοφονία άοπλου αδελφού τους από αστυνομικό στη Νότια Καρολίνα, το περασμένο Σάββατο, μοιάζει ακόμη πιο ζοφερό: «Νομίζω ότι οι μαύροι κουράστηκαν να κλέβουν καταστήματα» ακούγεται να λέει ο Σακούρ. «Την επόμενη φορά θα γίνει εξέγερση, αιματοχυσία, στ’ αλήθεια. Δεν νομίζω ότι η Αμερική το έχει καταλάβει. Η Αμερική πιστεύει ότι όλα αυτά είναι παιχνίδι και ότι παιχνίδι θα μείνουν. Δεν είναι όμως έτσι».