Βροχή προστίμων από τον Ιούνιο

Πρόστιμα πολλών εκατομμυρίων ευρώ θα αρχίσει να πληρώνει η Ελλάδα από τον ερχόμενο Ιούνιο για τη συνεχιζόμενη λειτουργία των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων (ΧΑΔΑ).

Σύμφωνα με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που εκδόθηκε στις 2 Δεκεμβρίου 2014 (η εκδίκαση είχε γίνει στις 3 Ιουνίου 2014), προβλεπόταν η εφάπαξ καταβολή 10 εκατ. ευρώ και η εξαμηνιαία χρηματική ποινή 14.520.000 ευρώ από τον ερχόμενο Ιούνιο. Το ποσό των 10 εκατ. καταβλήθηκε στις 2 Φεβρουαρίου. Πρέπει να σημειωθεί ότι η πρόταση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ήταν για πρόστιμο περίπου 26 εκατ.

Για τα εξαμηνιαία πρόστιμα που θα αρχίσουν να τρέχουν από το επόμενο τρίμηνο ο χρόνος ήδη τρέχει αντίστροφα. Η απόφαση προβλέπει μείωση της δόσης κατά 40.000 ευρώ αν στο μεσοδιάστημα αποκατασταθεί κάποια ανενεργή παράνομη χωματερή, ενώ σε περίπτωση που κλείσει και ταυτόχρονα αποκατασταθεί, η μείωση θα ανέρχεται σε 80.000.

Από το υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης έχουν αποδυθεί σε αγώνα δρόμου για να κλείσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι ΧΑΔΑ ώστε να μειωθούν οι δόσεις των προστίμων.

Από την καταδίκη μέχρι σήμερα έχουν αποκατασταθεί πλήρως 60 ΧΑΔΑ, έχουν κλείσει 31 και έχουν απομείνει 39 ενεργοί και 194 ανενεργοί. Αυτό σημαίνει, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, μείωση του προστίμου κατά 3.640.000 ευρώ.

Τυπικά, όπως εξηγούν άνθρωποι που γνωρίζουν καλά το θέμα, η απομείωση της χρηματικής ποινής θα μπορούσε ακόμη να οδηγήσει και στον μηδενισμό της εφόσον ο στόχος της πλήρους συμμόρφωσης με την απόφαση επιτευχθεί έως τις 2 Ιουνίου 2015. Ωστόσο, όλοι αναγνωρίζουν ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει. Ποια είναι η εκτίμηση για την πορεία των έργων;

n Θεωρείται εφικτό να έχουν αποκατασταθεί 40 ακόμη ΧΑΔΑ μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2015. Εδώ μπορούν να αφαιρεθούν άλλα 1.600.000 ευρώ.

n Δεν θα έχουν αποκατασταθεί 193 ΧΑΔΑ αλλά σε πάνω από 150 θα έχει εγκατασταθεί ανάδοχος και θα υπάρχουν έργα αποκατάστασης σε εξέλιξη. Οπως λένε από το υπουργείο, αν αφαιρεθούν από τη λίστα, ισοδυναμούν με απομείωση 6 εκατ. ευρώ. Αρα, θα απομείνουν 3,2 εκατ. Επιπροσθέτως όσοι ενεργοί ΧΑΔΑ κλείσουν απομειώνουν κατά 40.000 ευρώ ο καθένας την ποινή.

Ο νέος κίνδυνος. Τα έργα αποκατάστασης στους ΧΑΔΑ είναι ενταγμένα στο ΕΣΠΑ. Ετσι, αν δεν ολοκληρωθούν ώς το τέλος του χρόνου, τότε δεν θα υπάρχουν άλλα κονδύλια και θα πρέπει να ολοκληρωθούν με εθνικούς πόρους. Η εκτίμηση είναι ότι εκτός από τα πρόστιμα θα πρέπει να καταβληθούν από εθνικούς πόρους και άλλα 50 εκατ. Διευκρινίζεται ότι συνολικά για την περίοδο 2007-2013 έχουν διατεθεί μέσω ΕΣΠΑ για έργα αποκατάστασης ΧΑΔΑ περίπου 270 εκατ. ευρώ.

Αγώνας δρόμου. Από το υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας ζητούν από τις αρμόδιες αποκεντρωμένες διοικήσεις, τις περιφερειακές Αρχές και τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών να συνεργαστούν για την εντός διμήνου αναθεώρηση των σχεδιασμών προσωρινής αντιμετώπισης των παράνομων ΧΑΔΑ. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές του υπουργείου, προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί πλέον στη δρομολόγηση οριστικών, συγκεκριμένων και κοστολογημένων λύσεων, που θα βασίζονται στην πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, διαλογή στην πηγή και κομποστοποίηση οργανικών με στόχο την ελαχιστοποίηση τών προς απόθεση απορριμμάτων καθώς και των αναγκαίων προσωρινών λύσεων. Οπως επισημαίνεται, οι δημοτικές Αρχές αποτελούν τον πυρήνα και το ουσιαστικότερο μέρος της λύσης του προβλήματος. «Εχουν δοθεί αναλυτικές οδηγίες σχετικά με τις ενέργειες για την πιστοποίηση της παύσης λειτουργίας και αποκατάστασης των ΧΑΔΑ, έχουν δεσμευτεί σημαντικού ύψους πόροι του ΕΣΠΑ, παρέχεται υποστήριξη των τελικών δικαιούχων ενώ υπάρχει πληθώρα εργαλείων σχεδιασμού», αναφέρουν πηγές που γνωρίζουν καλά το θέμα. Και προσθέτουν ότι «έχει προταθεί και η θαλάσσια μεταφορά για τα νησιά και η χρησιμοποίηση μονάδων προσωρινής διαχείρισης νόμιμων χώρων εναπόθεσης απορριμμάτων, κυρίως στην Πελοπόννησο».