Μπλακάουτ στις δομές προστασίας παιδιών

Με μπλακάουτ απειλούνται οι δομές προστασίας και φιλοξενίας ανηλίκων, αφού είναι ήδη ασφυκτικά γεμάτες σε όλη τη χώρα. Οι αιτήσεις που φτάνουν στα γραφεία των μη κυβερνητικών οργανισμών είναι πολλαπλάσιες του αριθμού των παιδιών που τελικά μπορούν να ενταχθούν στα προγράμματά τους. Το παζλ γίνεται ακόμη πιο σύνθετο αφού η υποχρηματοδότησή τους αναγκάζει τις δομές να λειτουργούν μόνιμα στο κόκκινο.

Μόνο πέντε παιδιά επιπλέον θα μπορούν να φιλοξενήσουν τους επόμενους μήνες στα σπίτια τους τα Παιδικά Χωριά SOS. Οπως τονίζει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής Κοινωνικής Εργασίας και Ερευνας του φιλανθρωπικού σωματείου Στέργιος Σιφνιός, το τελευταίο διάστημα ο αριθμός των αιτήσεων είναι συνεχώς αυξανόμενος.

«Στα τρία χωριά μας οι δομές είναι κορεσμένες. Αυτή τη στιγμή διαμένει ο μέγιστος δυνατός αριθμός, δηλαδή 200 παιδιά. Την ίδια ώρα οι αιτήσεις για το 2014 αφορούσαν επιπλέον 54 παιδιά, τα οποία δυστυχώς δεν μπορέσαμε να δεχθούμε». Τα αιτήματα φτάνουν στα Παιδικά Χωριά SOS είτε έπειτα από εισαγγελική παρέμβαση είτε με συναίνεση των γονέων, οι οποίοι όχι μόνο εξαιτίας οικονομικών προβλημάτων αλλά και κοινωνικών ζητημάτων, όπως λέει ο κ. Σιφνιός, δίνουν τη συγκατάθεσή τους. «Αν είχαμε τους πόρους, είναι σίγουρο ότι θα μπορούσαμε να φιλοξενήσουμε περισσότερα παιδιά. Η οικονομική στήριξη προς φορείς όπως εμείς μειώνεται λόγω της κρίσης».

Το Χαμόγελο του Παιδιού. Για το 2014 το Χαμόγελο του Παιδιού δέχθηκε στα 11 σπίτια μόνιμης φιλοξενίας του 56 παιδιά επιπλέον από αυτά που θα μπορούσαν να αντέξουν οι χώροι του. Οπως εξηγεί η συντονίστρια του προγράμματος προστασίας παιδιού και εφήβου στο οποίο υπάγονται τα σπίτια του Οργανισμού, Χαρά Γροσδάνη, ήταν περιπτώσεις παιδιών για τις οποίες δεν υπήρχε άλλη εναλλακτική και έπρεπε άμεσα να απομακρυνθούν από τα σπίτια τους. «Η συνολική δυναμικότητα των σπιτιών μας είναι για 279 παιδιά, το 2014 όμως χρειάστηκε να φιλοξενούμε 335 κάνοντας τις αναγκαίες τροποποιήσεις στα δωμάτια». Είναι ενδεικτικό ότι κατά την περυσινή χρονιά το Χαμόγελο του Παιδιού δέχθηκε 125 αιτήματα για θέματα φιλοξενίας, που αφορούσαν 209 παιδιά. «Από αυτά μπορέσαμε να δεχθούμε μόνο 56».

Οπως λέει η κυρία Γροσδάνη, δεν είναι μόνο η δική τους δουλειά δύσκολη αλλά και των Εισαγγελέων, αφού «ο ρόλος τους θεσμικά περιορίζεται στο να βγάζουν αποφάσεις προς το συμφέρον των παιδιών. Ωστόσο, αναγκάζονται να αναζητούν χώρους όπου θα φιλοξενηθούν τα παιδιά αυτά, κάτι που δεν είναι καν στις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις».

Η Στέγη Θηλέων. Με μηδενική κρατική χρηματοδότηση λειτουργεί τα τελευταία δύο χρόνια η Στέγη Θηλέων Παλαιού Φαλήρου Αγιος Αλέξανδρος, που φιλοξενεί άπορα, ορφανά ή κακοποιημένα κορίτσια από 6 έως και 24 ετών.

Η Περιφέρεια Αττικής έκλεισε τη στρόφιγγα, καθώς δεν πιστοποίησε  τη δομή με την αιτιολογία «έλλειψη προσωπικού». Η υπεύθυνη της Στέγης Ελενα Κόγια κάνει λόγο για «φαύλο κύκλο» καθώς η υποχρηματοδότηση δεν επιτρέπει τη στελέχωση της δομής με το απαιτούμενο προσωπικό.

«Ηδη από το 2010 και έπειτα η επιχορήγηση μειώθηκε από τις 150.000 ευρώ στις 40.000 ετησίως. Συνεπώς, όσες συμβάσεις έληξαν δεν ανανεώθηκαν. Και εμείς, οι εναπομείναντες εργαζόμενοι είμαστε απλήρωτοι τους τελευταίους τρεις μήνες» λέει.

 Το αποτέλεσμα; Οι καθημερινές ανάγκες των παιδιών καλύπτονται από την παιδαγωγό κυρία Κόγια, μία μαγείρισσα, μία καθαρίστρια και μία νυχτερινή επιμελήτρια. Κι όμως, η Στέγη λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο.

Μοιραία, η εθελοντική εργασία ειδικών (π.χ. ψυχολόγων) και οι δωρεές από ιδιώτες αποτελούν μόνιμη ανάσα για την εύρυθμη λειτουργία της Στέγης. Ετσι, το καθημερινό τραπέζι για τα 15 κορίτσια που φιλοξενούνται εκεί – για κάποια από αυτά ο Αγιος Αλέξανδρος έχει γίνει το σπίτι τους αφού ζουν εκεί έως και τέσσερα χρόνια – γεμίζει με τρόφιμα από τις δωρεές των τοπικών σουπερμάρκετ, οπωροπωλείων και κρεοπωλείων.

Κάπως έτσι καλύπτονται και οι ανάγκες για ένδυση, υπόδηση, βιβλία κ.τ.λ. Και ενώ η Στέγη έχει δυνατότητα φιλοξενίας έως και 24 κοριτσιών, στην πράξη ανοίγει την πόρτα της μόνο σε «ήπια» περιστατικά, εξαιτίας της απουσίας μόνιμου κοινωνικού λειτουργού και ψυχολόγου.

Συνεπώς, οι κενές θέσεις που υπάρχουν στις δομές είναι σε αρκετές περιπτώσεις πλασματικές. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι κάποιους μήνες η Στέγη δέχεται έως και έξι αιτήματα από κοινωνικούς λειτουργούς νοσοκομείων για τη φιλοξενία παιδιών, τα οποία αναγκάζεται να απορρίψει.

Καμπανάκι για τα νησιά

Η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη στην περιφέρεια και ιδίως στη νησιωτική χώρα, όπου ο χάρτης είναι άδειος σε ό,τι αφορά τη λειτουργία δομών για τη φιλοξενία ανηλίκων. Στη Λέσβο για παράδειγμα, όπου πέρυσι σε διάστημα τριών μηνών είχαν καταγραφεί 4.700 αφίξεις μεταναστών, δεν υπάρχει πρόβλεψη για ειδική φιλοξενία των ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων. Ούτε όμως για παραμελημένα παιδιά, πέραν ενός ξενώνα για κακοποιημένες γυναίκες που ανοίγει τις πόρτες του και σε ανηλίκους. «Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο μία από τις άμεσες προτεραιότητές μας είναι η λειτουργία τέτοιων δομών μέσω ΕΣΠΑ. Και έχουμε εισηγηθεί τα κέντρα αυτά να λειτουργήσουν στις έδρες των περιφερειών» λέει στα «ΝΕΑ» η Αναστασία Αντωνέλλη, αντιδήμαρχος Κοινωνικής Προστασίας και Αλληλεγγύης του Δήμου Λέσβου.