Οσκαρ 2015: Αρωμα γυναικών στον θρίαμβο του Ινιαρίτου
Με προβλέψιμα αρκετά από τα βραβεία που δόθηκαν τα ξημερώματα της Δευτέρας, η κριτική επικεντρώθηκε στον νέο οικοδεσπότη Νιλ Πάτρικ Χάρις, αλλά και τα μηνύματα κατά του κοινωνικού εκφοβισμού (ο σεναριογράφος Γκράχαμ Μουρ του «Παιχνιδιού της μίμησης») και υπέρ των γυναικών (η Πατρίτσια Αρκέτ για το βραβείο Β’ γυναικείου ρόλου)
Το χάραγμα του ονόματος. Η ένταση μιας βραδιάς θριάμβου αποτυπωμένη στο βλέμμα του Εντι Ρέντμεϊν που περιμένει να χαράξουν το όνομά του στο επίχρυσο αγαλματίδιο
Θα σας την εξομολογηθώ την αμαρτία μου: όσο περνούν τα χρόνια, τόσο πιο ασφαλείς είναι και οι επιλογές της Αμερικανικής Ακαδημίας – και, ως εκ τούτου, τόσο λιγότερο ενδιαφέρουσες είναι οι βραβεύσεις. Οι πιο περιπετειώδεις και, με τον τρόπο τους, ανατρεπτικές αμερικανικές ταινίες φέτος («Το κορίτσι που εξαφανίστηκε», «Σκουριασμένη πόλη», «The Lego movie») έμειναν εκτός υποψηφιοτήτων, τα δε προγνωστικά μάς είχαν ενημερώσει σχεδόν για τα πάντα πριν από την τελετή: υπήρχε κανείς εκεί έξω που δεν γνώριζε πως ο Τζ.Κ. Σίμονς θα τσιμπήσει το βραβείο Β’ ανδρικού ρόλου για το «Χωρίς μέτρο» (Whiplash); Το οποίο κέρδισε και άλλα δύο, δίκαια βραβεία.
Επίσης, ακόμη και η βράβευση του Εντι Ρέντμεϊν για τη «Θεωρία των πάντων» υπόκειται σε μια ολοκληρωτικά παραδοσιακή γραμμή. Γιατί αυτό που συνέβη προχθές, με τη βράβευση του τελευταίου (και τη μη βράβευση του Μάικλ Κίτον) παραπέμπει ευθέως στην άρνηση της Ακαδημίας να επιβραβεύσει τον Μίκι Ρουρκ για τη συγκλονιστική ερμηνεία του στον «Παλαιστή» (μια ερμηνεία που, όπως και στην περίπτωση του Κίτον, απαιτούσε από τον ηθοποιό μια πραγματική γενναιότητα, λόγω των αυτοβιογραφικών στοιχείων του φιλμικού χαρακτήρα), προς χάριν του Σον Πεν για το «Μilk». Που δεν λέω, καλός ήταν. Μόνο που οι ηθοποιοί αυτού του μεγέθους παίζουν το… παιχνίδι της μίμησης στα δάχτυλα. Και για να χαρακτηρίσεις «μεγάλη» μια ερμηνεία, περιμένεις αυτό το «κάτι παραπάνω».
Κατά τα άλλα, αυτό που είδαμε στις τηλεοράσεις μας ήταν μάλλον η πιο άνευρη τελετή των τελευταίων ετών. Ο λόγος; Τρεις λέξεις: Νιλ Πάτρικ Χάρις. Ενόχλησαν τόσο πολύ οι αιχμηρές παρουσιάσεις των Στιβ Μάρτιν και Σεθ ΜακΦάρλεϊν που έπρεπε οπωσδήποτε να βρεθεί μια ασφαλής συνταγή, την οποία και ο – συμπαθής κατά τα άλλα – ηθοποιός εκπλήρωσε στο έπακρο. Προσθέστε και την, ανά φάσεις, αφόρητη διάρκεια, και δένει το γλυκό. Μόνο όταν ξεβρακώθηκε (α λα «Birdman») γελάσαμε λίγο – αλλά και πάλι, σιγά το αστείο ρε παιδιά. Ακόμη και το εναρκτήριο μουσικό νούμερο (όπου εκτός του Χάρις συμμετείχαν οι Αννα Κέντρικ και Τζακ Μπλακ) δεν ήταν τίποτα το ιδιαίτερο. Παρ’ όλα αυτά, κάποιες στιγμές ξεχώρισαν.
ΝΤΕΣΠΛΑ ΚΑΙ LADY GAGA. Πρώτος απ’ όλους, ο βραβευμένος για το σάουντρακ του «Ξενοδοχείο Grand Budapest» Αλεξάντρ Ντεσπλά που, αφού ευχαρίστησε φίλους και συντελεστές, αναφώνησε «Ζήτω η Γαλλία, ζήτω η Ελλάδα», τιμώντας με αυτόν τον τρόπο και τις δυο πατρίδες του, σε μια δύσκολη στιγμή για την ευρωπαϊκή συνοχή. Μένοντας στις μουσικές κατηγορίες, η Lady Gaga ανέβηκε στη σκηνή για μια αναδρομή στη «Μελωδία της ευτυχίας» που άφησε με το στόμα ανοιχτό τους επικριτές της. Οχι όμως εμάς, καθώς δεν ανήκουμε σ’ αυτούς: η γυναίκα είναι σπουδαία καλλιτέχνις και μεγάλη φωνάρα. Η δε αγκαλιά της με την Τζούλι Αντριους καταγράφτηκε ως ένα πραγματικό highlight της τελετής. Είδαμε και τη Σίρλεϊ ΜακΛέιν να παρουσιάζει μερικές από τις υποψήφιες ταινίες της βραδιάς, και πήραμε άλλη μια μικρή χαρά.
ΥΠΕΡ ΓΥΝΑΙΚΩΝ. Ο σεναριογράφος του «Παιχνιδιού της μίμησης» Γκράχαμ Μουρ είχε επίσης κάποια συγκινητικά λόγια να πει: «Στα δεκάξι μου χρόνια αποπειράθηκα να αυτοκτονήσω επειδή ήμουν διαφορετικός. Σήμερα, στέλνω μήνυμα σε όλα αυτά τα παιδιά: μείνετε παράξενοι, μείνετε διαφορετικοί (Stay weird, stay different)». Ναι, τέτοια λόγια αξίζει να ακούγονται σε παγκόσμια κλίμακα. Οπως κι αυτά της Πατρίτσια Αρκέτ που βραβεύθηκε με το Οσκαρ Β’ γυναικείου ρόλου για το εξαιρετικό «Μεγαλώνοντας»: «Για κάθε γυναίκα που γέννησε, για κάθε φορολογούμενο και πολίτη αυτής της χώρας, για όλους εμάς που έχουμε αγωνιστεί για τα ίσα δικαιώματα των άλλων. Ηρθε η ώρα να έχουμε ισότητα των μισθών και ίσα δικαιώματα για τις γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής». Και όχι μόνο της Αμερικής, θα μπορούσα να προσθέσω.
Ο ΑΣΦΑΙΡΟΣ «ΣΚΟΠΕΥΤΗΣ». Ο «Ελεύθερος Σκοπευτής» που αναμενόταν να ανατρέψει τα προγνωστικά, πήρε τελικά το βραβείο ηχητικού μοντάζ. Απολύτως λογικό: η μισή δραματουργία της ταινίας πατά πάνω στα «σφυρίγματα» των πυρομαχικών που περνούν ξυστά από τους ήρωες (ή τους πετυχαίνουν στο δόξα πατρί). Σε άλλες τεχνικές κατηγορίες, τα βραβεία μοιράστηκαν ουσιαστικά ανάμεσα στους δύο μεγάλους νικητές: το «Birdman» του Αλεχάντρο Ινιαρίτου, που κέρδισε το Οσκαρ σκηνοθεσίας (ο δεύτερος Μεξικανός που το τσιμπάει σε δυο συνεχιζόμενες χρονιές – θυμίζουμε τον Αλφόνσο Κουαρόν του «Gravity»), και το «Ξενοδοχείο Grand Budapest». Πήραν από τέσσερα βραβεία, με το δεύτερο φιλμ να ξεχωρίζει στις «αισθητικές» κατηγορίες (πρόκειται άλλωστε για μια αξιοθαύμαστη εικαστική κατασκευή που δεν μπορείς να μη θαυμάσεις).
Η ΠΟΛΩΝΙΚΗ «IΝΤΑ». Εκπληξη αποτέλεσε το «Ιντα» στην κατηγορία της ξενόγλωσσης ταινίας, μιας και οι Χρυσές Σφαίρες είχαν δείξει «Λεβιάθαν». Αλλά τελικά η βαριά και άκρως επιβλητική (όσο και ρωσική) ιδιοσυστασία του τελευταίου αποδείχθηκαν κάπως δύσπεπτα για την Ακαδημία που ξεχώρισε το, ούτως ή άλλως, αξιόλογο φιλμ του Πάβελ Παβλικόφσκι, ο οποίος έδωσε και τον μεγαλύτερο σε διάρκεια λόγο της βραδιάς, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, και τη σύζυγο του, που έχασε πρόσφατα. Την καλύτερη ατάκα πάντως την άκουσα από την Τζούλιαν Μουρ, που παραλαμβάνοντας το βραβείο Α’ γυναικείου ρόλου για το «Still Alice» από τα χέρια του Μάθιου ΜακΚόναχι αναφώνησε: «Διάβασα μια έρευνα που ισχυρίζεται πως το να κερδίζεις Οσκαρ σού επιμηκύνει τη ζωή. Αυτό μου δίνει μεγάλη χαρά, μιας και έχω παντρευτεί έναν μικρότερό μου άνδρα».
Οι νικητές
Καλύτερης ταινίας: «Birdman ή (Η απρόσμενη αρετή της αφέλειας)»
Σκηνοθεσίας: Αλεχάντρο Ινιαρίτου, «Birdman»
Α’ γυναικείου ρόλου: Τζούλιαν Μουρ, «Still Alice»
Α’ ανδρικού ρόλου: Εντι Ρέντμεϊν, «Η θεωρία των πάντων»
Β’ γυναικείου ρόλου: Πατρίσια Αρκέτ, «Μεγαλώνοντας»
Β’ ανδρικού ρόλου: Τζ.Κ. Σίμονς, «Χωρίς μέτρο»
Πρωτότυπου σεναρίου: «Birdman»
Διασκευασμένου σεναρίου: «Το παιχνίδι της μίμησης»
Ξενόγλωσσης ταινίας: «Ida» (Πολωνία)
Κινουμένων σχεδίων: «Οι Υπερέξι»
Ντοκιμαντέρ: «Citizenfour»
Μουσικής: Αλεξάντρ Ντεσπλά, «Ξενοδοχείο Grand Budapest»
Τραγουδιού: «Glory», «Σέλμα»
Φωτογραφίας: Εμανουέλ Λουμπέζκι, «Birdman»
Κοστουμιών: «Ξενοδοχείο Grand Budapest»
Μακιγιάζ: «Ξενοδοχείο Grand Budapest»
Καλλιτεχνικής διεύθυνσης: «Ξενοδοχείο Grand Budapest»
Μοντάζ: «Χωρίς μέτρο»
Ηχητικού μοντάζ: «Ελεύθερος σκοπευτής»
Ηχητικού μιξάζ: «Χωρίς μέτρο»
Ειδικών εφέ: «Interstellar»
Ταινίας μικρού μήκους: «The phone call»
Κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους: «Festin»
Ντοκιμαντέρ μικρού μήκους: «Crisis Hotline: Veterans Press 1»