Καραμανλισμός: Το πιάτο της εκδίκησης σερβίρεται πάντα κρύο

Δικαιώθηκε χωρίς καν να χρειαστεί να σπάσει την εκκωφαντική σιωπή του; Ή απλώς περάσαμε κατευθείαν από την κυβέρνηση Σημίτη (λέγε με Αντώνη Σαμαρά) στην κυβέρνηση Καραμανλή (Αλέξη Τσίπρα – Πάνου Καμμένου); Αν το παρασκήνιο των τελευταίων ημερών που κατέληξε με την εκλογή του Προκόπη Παυλόπουλου στο αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας δεν θυμίζει έντονα το σαββοπουλικό «όλοι μαζί στο πανηγύρι» («Ολαρία – ολαρά»), σίγουρα μοιάζει με παλινόρθωση του Κώστα Καραμανλή μέσω του «πρώτη φορά Αριστερά»

Μπορεί η απόφαση του Αλέξη Τσίπρα να μη φορά γραβάτα να ταιριάζει με τη φρεσκάδα της ηλικίας του και την εγγενή αυθάδεια της συριζαίικης κοσμοθεωρίας. Ομως η εμφάνιση του Κώστα Καραμανλή με το ίδιο χαλαρό στυλ στην ορκωμοσία της νέας Βουλής προκάλεσε ποικίλα σχόλια. Ο ίδιος δήλωσε στα ορεινά της Βουλής ότι δεν το απαιτούσε η σοβαρότητα της κατάστασης. Αλλά δεν είναι λίγοι όσοι εξέλαβαν το χαλαρό dress code ως ένδειξη ότι ο πρώην πρωθυπουργός κλείνει το μάτι τον νέο Πρωθυπουργό.

Οχι ότι ο Καραμανλής χρειαζόταν να εμφανιστεί χωρίς γραβάτα για να δείξει την εκτίμησή του προς τον Αλέξη. Ο ίδιος, εξάλλου, έχει εκμυστηρευθεί σε συνομιλητές του ότι θαυμάζει το «άστρο» του Τσίπρα και ότι πιστεύει ότι ο νέος Πρωθυπουργός ήρθε για να μείνει. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν ο καραμανλικός χρησμός σημαίνει ότι ο Καραμανλής δεν είναι έτοιμος να επιστρέψει στη ΝΔ. Μέχρι τότε τα γαλάζια στελέχη μάλλον θα συνεχίσουν τα ατελείωτα προσκυνήματα στην Παναγή Κυριακού περιμένοντας ένα νεύμα του Μεγάλου Μαγίστρου. Αν αρκούσε, όπως έλεγε γαλάζιο στέλεχος, μόλις ένα σύνθημα του Καραμανλή για να μην οργανώσουν οι επίδοξοι δελφίνοι της Αθηναΐδας δεύτερο γεύμα, τότε ποιος ξέρει τι επιφυλάσσει το μέλλον;

Για την ώρα, η παλινόρθωση του πρώην πρωθυπουργού έρχεται από έναν (όχι και τόσο απρόσμενο) σύμμαχο, τον ΣΥΡΙΖΑ. Οπως έλεγε καραμανλικό στέλεχος, «ο Καραμανλής δικαιώθηκε χωρίς να μιλήσει». Ο Αλ. Τσίπρας δεν έκρυψε ότι η πρώτη του επιλογή για το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν ο Κ. Καραμανλής. Η ζωή έδειξε ότι αφού δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει το «ναι» του πρώην πρωθυπουργού, εντέλει διάλεξε το alter ego του. Ακόμη και ο πιο ευκολόπιστος δύσκολα θα θεωρούσε ότι η επιλογή Παυλόπουλου μπορούσε να γίνει χωρίς τη συγκατάθεση του Καραμανλή, αν όχι χωρίς τον ενεργό παρασκηνιακό του ρόλο, εφόσον ο ίδιος αρνήθηκε να είναι η επιλογή του Πρωθυπουργού για το προεδρικό αξίωμα. Οπως το έθετε γαλάζιος υπουργός της κυβέρνησης Καραμανλή, «εφόσον ο ίδιος δεν θα αναλάμβανε μια προεδρία χωρίς ουσιαστικές πολιτικές αρμοδιότητες είναι σαν να πρότεινε τον καλύτερό του φίλο».

ΤΟ ΑΔΕΙΑΣΜΑ. Το τελευταίο φαίνεται να το πιστεύει και το περιβάλλον του Δημήτρη Αβραμόπουλου, ο οποίος «αδειάστηκε» την τελευταία στιγμή και χωρίς καμιά προειδοποίηση από τον Αλ. Τσίπρα, παρότι δύο 24ωρα πριν ο Πρωθυπουργός τον είχε διαβεβαιώσει προσωπικά ότι η υποψηφιότητά του είχε κλειδώσει! Σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, μάλιστα, η επίσκεψη του Πάνου Καμμένου στο Μέγαρο Μαξίμου το απόγευμα της Κυριακής μόνο τυχαία δεν ήταν. Η ίδια γραμμή επιμένει ότι, παρά τις διαρροές τόσο από το Μαξίμου όσο και από τον Π. Καμμένο, ο αρχηγός των ΑΝΕΛ είχε ρίξει στο τραπέζι της προεδρικής υποψηφιότητας το όνομα της Ντόρας Μπακογιάννη, στην πραγματικότητα ο κυβερνητικός εταίρος έβαλε στο τραπέζι το όνομα του Προκόπη Παυλόπουλου, με το οποίο φλερτάριζε ούτως ή άλλως ο Πρωθυπουργός.

Ομολογουμένως, με τον έλληνα επίτροπο ο Πρωθυπουργός δεν ήταν ειλικρινής. Αλλά ουδέποτε έκρυψε την εκτίμηση (αν όχι τον θαυμασμό του) για τον Κ. Καραμανλή και το φλερτ του με την καραμανλική Δεξιά. Εξάλλου, τα δύο στρατόπεδα ενώνει ο αντιμνημονιακός αγώνας, οι περασμένες δόξες του κράτους-πατερούλη και η επιστροφή στις παλιές καλές ημέρες, που λεφτά υπήρχαν και ο ήλιος έλαμπε κάθε μέρα. Για τον Αλ. Τσίπρα η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική ανοιγμάτων που έχει εφαρμόσει τα τελευταία χρόνια με στόχο να εξασφαλίσει πολιτική ηγεμονία στο δίπολο μετριοπαθής Κεντροαριστερά –  μετριοπαθής Κεντροδεξιά. Σε αυτό το δίπολο προφανώς δεν υπάρχει χώρος για τον Αντώνη Σαμαρά και την αντιαριστερή ρητορική του.

ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ – ΔΙΑΦΩΝΙΕΣ. Για τον Καραμανλή, όμως, που, σύμφωνα με συνομιλητές του, φαίνεται να συμφωνεί με τον Τσίπρα στα θέματα της οικονομίας και της ανάπτυξης και με τον Λαφαζάνη στα εθνικά, ανοίγεται πεδίο δόξης λαμπρόν. Εξάλλου, ο πρώην πρωθυπουργός φαίνεται να συμμερίζεται τη ρητορική του Πρωθυπουργού ότι η Ελλάδα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ισότιμο μέλος στην ΕΕ και όχι ως κράτος-παρίας. Διαφωνεί, βέβαια, με την πολιτική του Βερολίνου, κάτι που δεν είναι καθόλου δύσκολο.

Στέλεχος της ΝΔ έλεγε ότι η επιλογή Παυλόπουλου ήταν κίνηση ματ από την πλευρά του Αλ. Τσίπρα. Οπως το έθετε, «ήταν μια έξυπνη κίνηση για το άνοιγμα στο Κέντρο, ώστε να εμφανιστεί ως Κεντροαριστερά, κάτι που δεν κάναμε ποτέ εμείς». Για τους νεοδημοκράτες ο Παυλόπουλος ήταν καραμανλικό déjà vu σε μια συγκυρία υπαρξιακή για το κόμμα. «Ψήφιζα Προκόπη Παυλόπουλο και ένιωθα ότι στήριζα την επιλογή του Κώστα Καραμανλή» εξομολογείται γαλάζιος υπουργός της κυβέρνησης Σαμαρά. Και όχι τυχαία, αφού ο νέος Πρόεδρος της Δημοκρατίας, από τους στενότερους συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού, έχει καθημερινή επαφή με τον Κ. Καραμανλή. Συνομιλητές του, εξάλλου, μεταφέρουν ότι αυτές τις ημέρες «ο Καραμανλής δεν μπορεί να κρύψει τη χαρά του».

Γιατί να την κρύψει; Η εκλογή του Π. Παυλόπουλου έχει εκληφθεί από την όλη ΝΔ ως «ηθική και πολιτική δικαίωση του Καραμανλή». Οι αριστεροί που στήριξαν ΣΥΡΙΖΑ, πάντως, στάζουν φαρμάκι, κάνοντας λόγο για «ξέπλυμα» της ευρείας πλειοψηφίας που έλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ στις 25 Ιανουαρίου και η οποία προήλθε και από ψήφους δυσαρεστημένων της ΝΔ. Δεν το έκρυβε από τους συνομιλητές του ο Αλ. Τσίπρας τα τελευταία δυόμισι χρόνια, ότι θα συμμαχούσε «ακόμη και με τον διάβολο» προκειμένου να σχηματίσει κυβέρνηση. Η παράταιρη συγκατοίκηση με τον Πάνο Καμμένο, η οποία προκάλεσε παγωμάρα στο κόμμα, το αποδεικνύει. Η επιβεβαίωση του φλερτ με τους καραμανλικούς ήταν απλώς το κερασάκι στην τούρτα.

Η ΛΑΪΚΗ ΨΥΧΗ. Υπάρχουν και άλλα που ενώνουν τον Κ. Καραμανλή και τον Αλ. Τσίπρα. «Περισσότερο από την αλληλοεκτίμησή τους, τους ενώνει ο θαυμασμός για τον Ανδρέα Παπανδρέου» έλεγε αναλυτής. Οπως το έθετε άλλη πηγή, «ο μεσαίος χώρος δεν υπήρξε ποτέ. Αυτό που τους ενώνει είναι η λαϊκή ψυχή, γι’ αυτό και οι δύο θαυμάζουν τον Ανδρέα». Στην παρούσα συγκυρία, που ο πρώην πρωθυπουργός δέχεται πανταχόθεν πιέσεις να επιστρέψει, ίσως να τους ενώνει ακόμη ένας στόχος. Μια αποτυχία του Αλ. Τσίπρα που θα ισούται περίπου με εθνική καταστροφή, μάλλον θα ανάγκαζε τον Καραμανλή να πάρει θέση και να επανέλθει ενεργά στο προσκήνιο. Αλλά, ακόμη και τότε, ο πρώην πρωθυπουργός μάλλον θα προτιμούσε ως όχημα κάτι που να ξεπερνά τη ΝΔ, δηλαδή ένα νέο κόμμα. Για την ώρα, νυν και πρώην πρωθυπουργός μάλλον βολεύονται. Ο μεν πρώτος στον νέο του ρόλο, ο δε δεύτερος δεν χρειάζεται να πάρει οριστικές αποφάσεις εφόσον δεν υπάρχει κρίση. Μέχρι τότε σίγουρα δεν χάνει τον ύπνο του με το γεγονός ότι η ΝΔ «σέρνεται» μαζί με τον Αντώνη Σαμαρά.

ΟΙ ΕΠΑΦΕΣ. Η σχέση του ΣΥΡΙΖΑ και του Αλ. Τσίπρα με τον Προκόπη Παυλόπουλο χρονολογείται ήδη από το 2008. Σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ συνεννοούνταν με τον τότε υπουργό Δημόσιας Τάξης για τα κατά καιρούς συλαλλητήρια ώστε να αποφευχθούν τα έκτροπα. Οι χαμηλοί τόνοι και η ηπιότητα του Παυλόπουλου εκτιμήθηκαν. Δίαυλος, όμως, του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας με την Κουμουνδούρου υπήρχε και μέσω του Νίκου Κωνσταντόπουλου, καθώς οι δύο άνδρες γνωρίζονται χρόνια. Πληροφορίες αναφέρουν ότι και το κωνσταντοπουλέικο έπαιξε τον ρόλο του στην επιλογή Παυλόπουλου και κινήθηκε παρασκηνιακά πολύ πριν το όνομα του Προκόπη βγει στον αφρό.

Υπήρξαν και άλλοι δίαυλοι της Κουμουνδούρου με την καραμανλική πτέρυγα της ΝΔ. Τα τελευταία τρία χρόνια ήταν συχνές οι επαφές του τότε διευθυντή του πολιτικού γραφείου του Τσίπρα Νίκου Παππά με καραμανλικά στελέχη όπως ο Ευριπίδης Στυλιανίδης, ο Βαγγέλης Αντώναρος και ο Αρης Σπηλιωτόπουλος. Τόσο ο Ε. Στυλιανίδης όσο και ο Β. Αντώναρος είχαν τορπιλίσει με δημόσιες τοποθετήσεις τους τη «θεωρία των δύο άκρων» του σαμαρικού περιβάλλοντος. Προφανώς και αυτή η στάση εκτιμήθηκε.

Η επισημοποίηση της διείσδυσης του Αλ. Τσίπρα στο καραμανλικό στρατόπεδο έγινε ακριβώς πριν από δύο χρόνια, μαζί με την πρόσκληση που απηύθυνε το Ιδρυμα Καραμανλή στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ να μιλήσει στην εκδήλωση για τα 15 χρόνια από τον θάνατο του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Για την πρόσκληση λειτούργησε ο δίαυλος Πέτρου Μολυβιάτη – Αλέκου Φλαμπουράρη.

Ο Τσίπρας όχι μόνο εμφανίστηκε στο Μέγαρο Μουσικής, αλλά έκανε και ομιλία. Προηγουμένως είχε φροντίσει να συγκρίνει τον Κ. Καραμανλή με τον Α. Σαμαρά λέγοντας πως ο πρώτος ήταν «γόνος μιας οικογένειας, του αείμνηστου Καραμανλή, ο οποίος νομιμοποίησε το Κομμουνιστικό Κόμμα στην Ελλάδα και ήρθε για να συμφιλιώσει τις δύο αντίπαλες παρατάξεις». Ο κύβος είχε ριφθεί. Ο σημερινός Πρωθυπουργός δεν έχανε ευκαιρία να διαχωρίζει την περίοδο Καραμανλή από τις «ακροδεξιές εμμονές και αντιλήψεις» του σημερινού προέδρου της ΝΔ, ενώ ταυτόχρονα έκλεινε το μάτι στους «νοικοκυραίους» ψηφοφόρους που ποτέ δεν είδαν με καλό μάτι την απαξίωση της διακυβέρνησης Καραμανλή.