«Με τα καλά λόγια τρομάζω περισσότερο»

Τη φετινή σεζόν μοιράστηκε και δοκιμάστηκε σε τρεις παραστάσεις: στο μουσικό «Ακου» του θεάτρου Πόρτα, στον «Σλάντεκ» του Εντεν φον Χόρβατ – επίσης στο θέατρο της οδού Μεσογείων – και τώρα στον «Φαέθοντα». Το έργο του Δημήτρη Δημητριάδη (το δεύτερο με το οποίο καταπιάνεται μετά τον επιτυχημένο «Κυκλισμό του τετραγώνου», ο οποίος έφθασε στην Αβινιόν) κάνει πρεμιέρα αύριο στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων. Για τον Δημήτρη Καραντζά, βέβαια, δεν υπάρχει σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στις έννοιες φετινή και περυσινή θεατρική σεζόν.

«Αυτή η χρονιά ξεκίνησε ως συνέχεια της αμέσως προηγούμενης. Ηταν σαν να μην μπήκε μια τελεία ανάμεσά τους» εξηγεί και, καθώς στρίβει ένα τσιγάρο, εκφράζει την ανάγκη του – πολύ μεγάλη, όπως λέει – να μην ασχοληθεί για ένα διάστημα με το θέατρο. «Προέκυψε μια κατάσταση με τα έργα που έρχονταν το ένα μετά το άλλο η οποία ξέφυγε από τον έλεγχό μου. Θέλω να μείνω εκτός διαδικασίας πρόβας και δημιουργίας για λίγο, να δω τι άλλο συμβαίνει στη ζωή μου, σε προσωπικό επίπεδο, στο σπίτι μου. Μετά τον “Φαέθοντα” θα κάνω ένα διάλειμμα και σίγουρα δεν θα δουλέψω το καλοκαίρι».

Οταν ξεκινήσατε να σκηνοθετείτε είχατε πει ότι κινείστε μόνο από τη λαχτάρα να κάνετε θέατρο.
Η λαχτάρα αυτή αμφισβητείται τώρα;

Γι’ αυτό θέλω να σταματήσω λίγο. Αυτή η λαχτάρα θέλω να μείνει ενεργή. Μπήκα πιο γρήγορα απ’ ό,τι περίμενα στη διαδικασία της εργασίας και έμεινε πίσω η λαχτάρα. Δεν θέλω να περιοριστεί. Θέλω να γίνονται όλα από ένα πιο προσωπικό κίνητρο.

Μετά το θεατρικό διάλειμμα να περιμένουμε κάτι διαφορετικό από εσάς;

Ηδη ο «Φαέθων» είναι μια διαφορετική συνθήκη από τις προηγούμενες. Αισθάνομαι ότι ένας κύκλος πραγμάτων που με ενδιέφεραν τελείωσε και τώρα ψάχνω τον καινούργιο. Τώρα όμως πάει να φτιαχτεί, δεν έχει συνταγή. Στο εξής βέβαια θέλω να δω τι θα κάνω και με τη θεατρική γλώσσα. Δεν θέλω να δημιουργήσω την εντύπωση πως οι παραστάσεις μου είναι «έτσι και τελείωσε». Κάποια στιγμή δοκιμάζεις μια φόρμα που σε φτάνει μέχρι ενός σημείου. Μετά θέλεις να δοκιμάσεις και κάτι άλλο. Αν δεν σταματήσεις πάντως τη μηχανή δεν μπορείς να καταλάβεις τις ανάγκες της.

Τι είναι αυτό που σας κέντρισε στον «Φαέθοντα»;

Δεν είσαι σίγουρος αν αυτό που βλέπεις να εκτυλίσσεται συμβαίνει σε παρόντα χρόνο ή αν είναι δημιούργημα της φαντασίας ή επιθυμία ή φλας μπακ ή ο χρόνος που έχει σταματήσει σε ένα σημείο. Ο τρόπος που περιπλέκονται οι χρόνοι μού τράβηξε το ενδιαφέρον. Οπως επίσης και ο τρόπος που επιλέγει το έργο να εξετάσει την προσπάθεια ενός πατέρα να επιβάλει έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής, βασισμένο στη θρησκευτική πίστη, στην οικογένειά του. Η ανυπακοή με την οποία καταπιάνεται το έργο είναι από τα ιδιαίτερα σημεία του. Στην ουσία εστιάζει στο πώς παίρνει κανείς την πρωτοβουλία της ευθύνης των πράξεών του και της θέσης του απέναντι σε μια κατάσταση.

Εσείς πού συναντιέστε προσωπικά με τον «Φαέθοντα»;

Εχω υπάρξει μόνιμος δέκτης, χωρίς να μιλάω όπως οι αδελφές του Λέλο, του αγοριού που στο έργο ταυτίζεται με τον μύθο του Φαέθοντα. Εχω υπάρξει όμως και στην περιοχή αυτού που αντιδρά και επιλέγει την πράξη. Ταυτίζομαι και με την αναγκαστική υπακοή και με την ανάγκη για δράση.

Η «Λιμπερασιόν» έγραψε θετικά σχόλια για τον «Κυκλισμό του τετραγώνου» που παρουσιάστηκε το καλοκαίρι στο Φεστιβάλ της Αβινιόν. Οι εγχώριες κριτικές δεν είναι πάντα θετικές. Σας ενοχλεί;

Με ενδιαφέρει η κριτική όταν είναι πραγματική. Εχω αντιληφθεί πως ορισμένες κακές κριτικές προκύπτουν όχι επειδή κάποιοι έκριναν την παράσταση ως παράσταση αλλά επειδή υπάρχει μια κατασκευασμένη εικόνα για εμένα ερήμην μου. «Ο 27χρονος τάδε στην Αβινιόν, στην Επίδαυρο» κ.λπ. Βλέπει δηλαδή κάποιος την παράσταση και την κατακρίνει λέγοντας: «Ε, βέβαια, είναι μικρός και δεν ξέρει». Αυτό δεν έχει νόημα. Ποιος είναι ο μεγάλος που ξέρει και ποιος ο μικρός που δεν ξέρει; Από την άλλη, με τα καλά λόγια τρομάζω περισσότερο γιατί ξέρω πόσο αναλώσιμα είναι. Δεν μπορεί όμως κάποιος να γράφει «εμείς φταίμε που γράφαμε καλά γι’ αυτόν, πήρε φορά και πήγε στην Επίδαυρο». Το έχω διαβάσει και αυτό. Ποιος είπε ότι πήγα στην Επίδαυρο επειδή διάβασα καλά σχόλια και έπεισα τον εαυτό μου ότι σκίζει; Είναι σαν να σου χρεώνουν ότι πήγες να κατακτήσεις τον κόσμο.

Νιώθετε τυχερός, πάντως, μέσα στο σινάφι;

Πολύ. Υπάρχουν άνθρωποι που προσπαθούν πολύ καιρό να δουλέψουν, να βρουν το κοινό τους, να επικοινωνούν τη δουλειά τους. Ανθρωποι που ενδεχομένως αξίζουν περισσότερο από εμένα. Δεν ξέρω πώς ακριβώς να ορίσω την τύχη, σίγουρα όμως μου έχουν έρθει πράγματα πολύ πιο μεγάλα απ’ ό,τι εγώ είχα στοχεύσει.

Ανταποκριθήκατε πάντοτε στα μεγάλα;

Οχι σε όλα.

Ενα παράδειγμα;

Δεν είναι μόνο ένα. Σχεδόν σε όλες τις δουλειές μου υπήρχαν κομμάτια στο οποία δεν ανταποκρίθηκα όπως ακριβώς θα ήθελα.

Το πτυχίο από το Τμήμα Επικοινωνίας και
Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών το πήρατε;

Το έχω παρατήσει τελείως. Χρωστούσα πολλά και από κάποιο σημείο και μετά δεν είχε γυρισμό. Δύσκολα θα έμπαινα ξανά σε διαδικασία διαβάσματος. Είμαι άνθρωπος που αν δεν με ενδιαφέρει πραγματικά κάτι δεν έχω τρόπο να οργανώσω το μυαλό μου ώστε να το κάνω. Ακόμη και στη λογοτεχνία, αν διαβάζω κάτι που δεν με ενδιαφέρει δεν καταλαβαίνω τι λέει. Διασπάται τελείως η συγκέντρωσή μου.

Διαβάσατε τελευταία κάποιο καλό βιβλίο;

Εχω καιρό να διαβάσω. Επιστρέφω όμως πάντα σε βιβλία. Σε κείμενα του Χειμωνά και στον Τσέχοφ. Συγκεκριμένα στον «Βάνια», στον «Γλάρο» και στον «Ιβάνοφ».

INFO
«Φαέθων» του Δημήτρη Δημητριάδη στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων – Λευτέρης Βογιατζής (Κυκλάδων 11 και Κεφαλληνίας, Κυψέλη, τηλ. 210-8217.877) από 19/2 κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21.00 και Κυριακή στις 19.00. Ερμηνεύουν οι: Περικλής Μουστάκης, Αρης Μπαλής, Ανέζα Παπαδοπούλου, Εύη Σαουλίδου, Σταυρούλα Σιάμου. Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς.